Đàn áp Nhân quyền: làm đau thân xác, hun đúc tinh thần

Vũ Ngọc Hân, nhà hoạt động nhân quyền ở Việt Nam và cũng là một học viên của VOICE. Dưới đây là bài phát biểu của cô tại “The 2017 Dublin Platform” do Front Line Defender tổ chức tại Ireland.

*****

Xin chào mọi người, tôi là Hannah, tôi là một người hoạt động đến từ Việt nam. Hiện tôi đang hỗ trợ chương trình đào tạo của VOICE tại Philippines. VOICE là một NGO thúc đẩy xã hội dân sự, nhân quyền và pháp trị tại Việt nam. Và hiện tại tôi cũng là một thực tập sinh của tổ chức PIN tại CH Czech.

Bây giờ tôi xin chia sẻ câu chuyện của tôi, hành trình từ một thợ may trở thành người bảo vệ nhân quyền.

Tôi sinh ra tại một miền quê ở Miền Nam Việt Nam. Tôi phải nghỉ học khi 15 tuổi, vì ba tôi mất sớm. Rồi gia đình tôi không đủ tiền để cho tôi tiếp tục đi học.

Sau đó tôi lên Sài Gòn, thành phố lớn nhất Việt Nam, và làm việc trong một công ty may trong 5 năm. Trong thời gian đó, tôi nhìn thấy rất nhiều cảnh người lao động phải biểu tình chống lại chủ, và người dân biểu tình chống lại những chính sách của chính quyền. Cũng trong thời gian đó tôi bắt đầu tìm hiểu về quyền lao động và nhân quyền. Tôi nhận ra có rất nhiều vi phạm nhân quyền đang diễn ra trên đất nước mình. Bản thân tôi, cũng đã tham gia nhiều cuộc biểu tình sau đó.

Tháng 12 năm ngoái, tôi tham gia một khóa học bí mật về nhân quyền tại Việt Nam. Hẳn các bạn cũng biết Việt Nam hiện nay vẫn là một nước độc tài cộng sản, và chính quyền thì không hề muốn người dân biết và thực hành những quyền cơ bản của họ.

Mặc dù đã rất cẩn thận, nhưng khóa học của chúng tôi cũng bị chính quyền tấn công sau chỉ một tháng hoạt động. Công an phá hủy và thu giữ toàn bộ máy tính và điện thoại của chúng tôi. Họ bắt chúng tôi về những đồn công an khác nhau. Sau khoảng 8 tiếng thẩm vấn, họ nói rằng tôi có thể về nhà, nhưng trên đường về nhà, tôi đã bị 5 cảnh sát tấn công. Họ đánh tôi liên tục trong 10 phút vào đầu, ngực, và mặt tôi. Họ bỏ đi trong khi tôi nằm lăn xuống đường. Tôi không hiểu tại sao, nhưng trong khi tôi khóc, tôi vẫn cố gắng nói với họ: “em không ghét tụi anh, em không ghét gì tụi anh hết, Chúa chúc lành cho anh”.

Những ngày sau đó, tôi tự hỏi bản thân rất nhiều. Tôi đã làm gì sai? Tại sao họ lại đánh tôi? Chỉ vỉ tôi muốn học về quyền của tôi sao?

Họ có thể làm đau thân xác tôi, nhưng tâm trí tôi lại càng thêm mạnh. Hơn bao giờ hết, tôi tin tưởng mạnh mẽ vào nhân quyền, không chỉ cho riêng tôi, mà là cho cả gia đình và bạn bè của tôi nữa.

8 tháng trước, tôi đăng kí một học bổng với VOICE, và đã được chấp nhận. Tôi phải thoát khỏi Việt Nam theo đường bộ qua Campuchia, trước khi đến được trụ sở của VOICE ở Philippines.

Ngày hôm nay, tôi đứng đây trước các bạn, hi vọng chia sẽ câu chuyện của tôi và học hỏi được những kinh nghiệm từ các bạn. Tôi hi vọng có thể tham gia vào mạng lưới những người bảo vệ nhân quyền trên toàn thế giới, để có thể cất lên tiếng nói về tình hình nhân quyền ở Việt Nam.

Ở đây, một đất nước tự do, sẽ chẳng có ai xông vào cuộc họp hôm nay để bắt chúng ta. Chúng ta cũng không bị thẩm vấn, hay đi tù, hay bị kết án 10 năm chỉ vì thể hiện quan điểm và suy nghĩ của chúng ta.

Nhưng cũng ngay lúc này, trên đất nước của tôi, bạn bè tôi, đồng đội tôi đang bị sách nhiễu, bắt bớ, và giam cầm. Từ đầu năm đến bây giờ, đã có ít nhất 17 người hoạt động nhân quyền bị bắt. Và ngay hôm nay, thêm một nữ đấu tranh nhân quyền bị bắt. Tôi hy vọng có thể thay họ cất lên tiếng nói, dù chỉ là trong hội nghị này.

Cảm ơn các bạn đã lắng nghe.

*****

Xem bài phát biểu gốc từ Front Line Defender của cô tại đây.

Nhà hoạt động trẻ Lê Hồng Phong “Tôi chọn là người tự do”

Phỏng vấn Lê Hồng Phong, đang theo học các khóa về xã hội dân sự tại Phi Luật Tân. Phong là một trong những thành viên của nhóm Thức Followers, vận động cho chương trình có tên “Bầu Cử Tự Do Và Quyền Tự Quyết Cho Dân Tộc Việt Nam”, nhằm kêu gọi Nhà nước Việt Nam tổ chức cuộc Trưng cầu dân ý về bầu cử tự do và đa đảng hóa hệ thống chính trị Việt Nam.

Đây là kỳ thứ 2 trong loạt bài phỏng vấn của Nhạc sĩ Tuấn Khanh thực hiện, “Nhà hoạt động trẻ Lê Hồng Phong “Tôi chọn là người tự do” – Những người bạn trẻ quanh tôi / kỳ 2″ từ Đài Á Châu Tự Do (RFA). Phong đang là học viên của VOICE – Manila, Philippines.

Lê Hồng Phong là như cái tên mà gia đình người bạn trẻ này đã đặt theo người Tổng bí thư thứ 2 của đảng Cộng sản Đông Dương, mà Phong tâm sự, là xuất phát từ sự ủng hộ đảng Cộng sản Việt Nam của gia đình mình. “Tôi sinh ra trong gia đình bên nội lẫn ngoại đều có người từng tham gia chiến đấu và làm việc dưới lá cờ đỏ sao vàng trong và sau chiến tranh Việt Nam”, Phong tâm tình như vậy.

Lẽ ra hôm nay Phong đang có một cuộc sống an nhàn, tương lai vững chắc nếu theo nếp của gia đình. Nhưng người thanh niên sinh năm 1990 tại BÌnh Dương ấy lại hình thành trong mình những cảm nhận mới mẻ về thế giới sống quanh mình. Anh băn khoăn trước những bất công trong xã hội và nghĩ đến sự đổi thay.

Chiều lòng gia đình, Phong cũng tham gia cuộc thi công chức của tỉnh. Nhưng phần làm bài, Phong lại viết tất cả những suy nghĩ của mình về hiện trạng xã hội, về ước mơ một Việt Nam Dân chủ hóaPháp quyền trong tương lai. Dĩ nhiên, đó là một bài thi thất bại, nhưng đó cũng là bước ngoặt trong đời mà Phong chọn con đường dấn thân, tìm hiểu để góp sức thúc đẩy Tiến trình dân chủ hóa cho Việt Nam, xây dựng Việt Nam thật sự là một Quốc gia đáng sống, mà Phong ấp ủ.

=========================

1. Câu chuyện của Phong thật thú vị. Nhưng hãy thử nhớ lại, cụ thể là những điều gì tác động đến những suy nghĩ và hành động của bạn vậy?

Đó là một quá trình thay đổi lâu dài. Ngay từ nhỏ tôi vẫn thường được ba mẹ nhắn nhủ rằng: “Ráng học đi sau này làm quan làm tướng, ba mày xin cho vô làm nhà nước cho đỡ cực cái thân, học dở là làm cu-li…”. Không chỉ ba mẹ, mà chung quanh tôi, dường như người có tiền luôn đúng; sống chỉ nên biết bản thân mình…

Tôi thì từ nhỏ tôi đã không hứng thú xem, nghe chương trình TV liên quan đến nhà nước, đảng Cộng sản mà ba tôi hay mở thì luôn làm tôi chán ngấy. Tôi thật sự không thích trở thành một người đảng viên đảng cộng sản Việt Nam để làm trong Nhà nước như cha tôi và như những người thường hay lặp đi lặp lại những câu nói, phát biểu nhàm chán trên TV. Cho nên tôi chỉ muốn khi lớn lên sẽ làm một nhà nghiên cứu khoa học hoặc là một cầu thủ bóng đá.

Từ việc theo dõi đời sống, rồi tôi lại nhìn rộng ra, nhận thấy rằng xã hội Việt Nam hầu như chỉ có một lựa chọn duy nhất là phải cạnh tranh nhau để càng giàu có càng tốt, bằng mọi giá chạy theo vật chất. Người ta thờ ơ những chuyện tiêu cực xảy ra với con người và xã hội xung quanh họ. “Theo đuổi ước mơ, đam mê và những giá trị đạo đức” như tôi thì bị xem là thứ suy nghĩ của người tâm thần, người thất bại, người đứng ngoài lề xã hội,…

Một trong những bước ngoặt của tôi, là ngày tôi gặp thầy P. Trong một tiết học, thầy nói mọi người kéo rèm cửa lại để thầy chiếu phim “Hải chiến Hoàng Sa”, “Hải chiến Trường Sa”, “Chiến tranh biên giới với Trung Quốc”,… rồi thầy giảng và nói về một lịch sử có thật của Việt Nam. Và tôi cũng bắt đầu tìm hiểu.

Trước đây, tôi luôn ngờ vực những thứ trên mạng bị gọi là “phản động”, nhưng rồi tìm thấy những điều mới mẻ để nhận ra sự thật. Rằng biểu tình, đa đảng không phải là làm loạn, Tâm trạng của tôi tức giận, thù hằn vì đất nước mình có bao nhiêu điều tốt đẹp đang mất đi. Rồi chuyển sang bình tĩnh lại, lớn khôn hơn. Tôi hiểu ra rằng chẳng ai cướp mất cái gì của mình cả. Tự do, Dân chủ là không miễn phí, muốn có nó thì chính mỗi người phải hành động giành lấy nó, để xứng đáng có được nó.

2. Khi trước khi đi Phi Luật Tân để tham gia học các khóa về Xã hội dân sự, bạn đã có các hoạt động gì ở Việt Nam đáng nhớ không?

Kỷ niệm đầu tiên đó là tôi đi cùng một nhóm bạn ở Bình Dương đi thăm mộ ông Ngô Đình Diệm ở Lái Thiêu vào ngày 2/11/2014. Chúng tôi đến đó từ lúc 9h sáng nhưng đã thấy cả khu vực xung quanh đó rất ồn ào, công an sắc phục, cảnh sát giao thông, dân quân và cả những người thường phục lúc nào cũng cầm máy quay trên tay để quay lại bất cứ ai có mặt ở đó. Sau đó tất cả bị giải tán. Chuyến đi ấy giúp cho tôi thấy rõ chính quyền hiện tại vẫn chưa thật tâm muốn hòa giải dân tộc. Nếu họ thật tâm thì họ chẳng thực hiện những hành động như thế, họ không nên tỏ ra “sợ sệt” những người có cảm tình với Chính thể Việt Nam Cộng Hòa như vậy.

Tiếp theo, là lần đầu tiên tôi xuống đường biểu tình. Một sáng đẹp trời ngày 1/5/2016, tôi biểu tình đòi minh bạch thông tin thảm họa biển miền trung do Formosa gây ra. Tôi thấy mình không cô đơn. Tôi nhận ra xã hội Việt Nam còn đầy những con người cùng chung chí hướng, suy nghĩ quan tâm và đau đáu hiện trạng xã hội đã tìm thấy nhau, cùng nhau xuống đường thực hiện quyền và trách nhiệm công dân. Đoàn người nối đuôi nhau biểu tình, bày tỏ chính kiến trong ôn hòa và trật tự. Rồi tôi đã chứng kiến cảnh những người thường phục có ngón tay đeo nhẫn nhựa có màu dạ quang cố tình gây rối, kích động bạo lực để lực lượng mặc sắc phục đánh đập, áp giải những người đi biểu tình lên những chiếc xe cơ động, xe bus chờ sẵn kế bên. Nhưng cuối cùng trong tâm trí tôi, những hình ảnh bạo lực xấu xí đó vẫn phải nhường chỗ cho hình ảnh của một cô gái nhỏ nhắn ôm bó hoa hồng lớn cùng nụ cười rạng rỡ để tặng từng đóa cho từng người của lực lượng sắc phục. Hình ảnh bạo lực dù đã xảy ra mạnh bạo, xấu xí ra sao cũng không thể làm tôi thôi hết niềm tin vào sức mạnh của chân lý, lẽ phải, của sự thật và của quyền lực nhân dân.Còn nhiều nữa, mà tôi không thể kể hết. Từng kỷ niệm đó đã khiến tôi quyết tâm hơn trên con đường mình chọn.

3. Nhưng gia đình của bạn vốn là thành phần ủng hộ đảng cộng sản. Họ đã có phản ứng thế nào về lý tưởng của bạn?

Như mọi người đã sống qua các thời kỳ của nhà nước cộng sản. Ba mẹ tôi lo sợ và thường tránh không nói về những vấn đề như vậy. Tôi hiểu đa số người dân Việt Nam cũng giống ba mẹ tôi, đều còn nặng nề tư duy thần dân của quân chủ, phong kiến.

Tôi đã giấu gia đình, nghỉ việc để đi học tại VOICE – Manila, Philippines, nhằm trở thành một Nhà hoạt động xã hội ủng hộ Dân chủ, Nhân quyền.Tôi để lại một lá thư 9 mặt giấy trong phòng, trình bày tất cả suy nghĩ, lý tưởng và lý do tôi lựa chọn lý tưởng đó.

Thời gian đầu gọi về nhà thì ba lúc nào cũng buồn, giận, còn mẹ thì khóc. Nhưng bây giờ sau 7 tháng thì lần đầu tiên tôi đã thấy mẹ tôi cười, khi tôi khoe bây giờ tôi nấu ăn gần bằng mẹ. Tôi rất nhớ nhà. Tôi sẽ về Việt Nam gặp ba mẹ, nhưng không phải bây giờ, tôi sẽ về khi tôi đã đủ khả năng để theo đuổi lý tưởng góp sức xã hội phát triển tốt hơn.

4. Hãy nói về công việc và Dự án hoạt động của bạn lúc này. Bạn mong mỏi gì vào dự án mà bạn đang theo đuổi?

Tôi và nhóm Thức Followers (https://www.facebook.com/ThucFollowers) đang chạy chiến dịch “Bầu Cử Tự Do Và Quyền Tự Quyết Cho Dân Tộc Việt Nam”. Đây là chiến dịch dài hạn thu thập 100.000 chữ ký cho thư thỉnh nguyện tại http://www.civilrightvn.org. Đó là thư thỉnh nguyện của những người Việt Nam có mong muốn yêu câu Nhà nước Việt Nam tổ chức cuộc Trưng cầu dân ý về bầu cử tự do và đa đảng hóa hệ thống chính trị Việt Nam. Sau khi đạt được 10.000 chữ ký đầu tiên, Thức Followers sẽ gửi thư trình bày Liên Hiệp Quốc về sự vận động thu thập chữ ký đòi quyền tự quyết của dân tộc Việt Nam và sau đó cập nhật tiến trình. Bởi chiến dịch này phù hợp với Công ước về quyền dân sự và chính trị mà Việt Nam đã ký với Liên Hiệp Quốc từ năm 1977, cũng như hiến chương LHQ cũng nói đến “quyền được tự do chọn chính thể” của người dân.

Nhiều người cho rằng việc ký tên này là vô ích, không đủ sức thay đổi cái gì cả. Nhưng cũng như xây một ngôi nhà, nó cũng cần phải có những viên gạch đầu tiên để góp vào hàng ngàn viên gạch khác để tạo nên thành quả. Một giọng nói chắc chắn yếu ớt, nhưng nếu tất cả cùng lên tiếng thì sẽ tạo nên sức mạnh mong muốn. Thay đổi xã hội không thể một sớm một chiều mà chúng ta phải kiên trì hành động. Còn nếu không hành động thì sẽ chẳng có gì xảy ra.

Điều đáng mừng là có khá nhiều bạn trẻ thể hiện mong muốn tổ chức Trưng cầu dân ý giống như chúng tôi. Cho dù họ chưa dám lộ mặt, công khai tên tuổi, nhưng họ đã cho chúng tôi niềm tin lớn lao cho sự thành công của chiến dịch này.

5. Bạn có đủ niềm tin và hy vọng nên công việc hay lý tưởng mình theo đuổi không?

Việt Nam chắc chắn sẽ chuyển đổi sang dân chủ, đa đảng, tôi có niềm tin rất lớn vào điều đó. Thế giới ngày một phẳng và Việt Nam và các nước bảo thủ độc tài hiếm hoi còn lại không thể đứng ngoài dòng chảy thời đại ấy.

Cái tôi mong mỏi nhiều hơn ở tương lai đó là người Việt thật sự có hòa giải dân tộc sau khi có được Dân chủ, và tất cả các bên cùng nhìn về những giá trị, lợi ích chung của quốc gia và dân tộc, để mà đóng góp xây dựng nước Việt Nam tốt đẹp, nhân bản hơn.

 

VOICE yêu cầu Việt Nam có trách nhiệm với các cam kết tại UPR

Phái đoàn của VOICE tại Trụ sở Liên Hiệp Quốc tại Geneva. Từ trái sang phải: cô Anna Nguyễn, bà Lê Thị Minh Hà và cô Đinh Thảo. Nguồn: Trang Facebook “VietnamUPR”

Haiy Le, ngày 9 tháng 10 năm 2017

Năm 2014, VOICE (Vietnamese Overseas Initiative for Conscience Empowerment) đã cử một phái đoàn gồm ba người đàn ông là công dân Việt Nam (Tiến sĩ Nguyễn Quang A, luật sư Trịnh Hữu Long và luật sư Phạm Lê Vương Các) đến dự Kiểm điểm định kỳ phổ quát (UPR) tại Hội đồng Nhân quyền Liên hiệp quốc.

Còn năm nay lại là ba người phụ nữ. Cô Anna Nguyễn, Giám đốc Chương trình của VOICE nói: “Chúng tôi không có chủ ý muốn có một phái đoàn toàn nữ”. Cô Anna còn nhắc đến một điểm thú vị nữa là ba người phụ nữ có lý lịch và đến từ các châu lục khác nhau. Cô Anna là một luật sư sinh ra và lớn lên ở Úc. Tham gia cùng cô có hai người khác. Đó là vợ của Blogger Nguyễn Hữu Vinh – Anh Ba Sàm là bà Lê Thị Minh Hà. Ông Vinh đã bị chính quyền Việt Nam kết án 5 năm tù vào tháng 3 năm 2016 vì đã lập và quản lý một trang blog tin tức độc lập với chính phủ, có nhiều người theo dõi. Người phụ nữ thứ ba là cô Đinh Thảo. Cô gái mang quốc tịch Việt Nam này đã từ bỏ ước mơ làm bác sĩ để trở thành một nhà hoạt động. Thảo hiện nay Điều phối viên chương trình châu Âu của VOICE tại Bỉ.

Khi các nhà hoạt động xã hội đấu tranh phản đối Chính quyền độc tài Việt Nam, họ thường xuyên bị nhục mạ bằng các bình luận trên trang Facebook của VOICE. Dù có bị gọi là “chó”, “bọn xuyên tạc” hay là “lũ đáng chết” nhưng họ vẫn không lấy làm phiền lòng. Các cô gái cho rằng những nhận xét đó là từ một lực lượng được chính quyền Việt Nam thuê. Với tinh thần Tự do biểu đạt của mình, những bình luận thù hằn đó vẫn được để cho tồn tại. Đây là điều ngược lại với những gì mà chính quyền Hà Nội đang làm.

Chỉ tính từ đầu năm 2017 đến nay, Chính quyền độc tài của đảng Cộng sản Việt Nam đã bắt giữ hoặc kết án tổng cộng 16 Nhà hoạt động theo bộ Luật hình sự hà khắc của Việt nam, đặc biệt là Điều 88, về tội “Tuyên truyền chống nhà nước”. Tổ chức Human Rights Watch đã có những báo cáo về “truyền thống” hạn chế các quyền Tự do ngôn luận của Việt Nam. Chính quyền Việt Nam đã đưa hơn 100 Nhà hoạt động vào nhà lao. Sự ngột ngạt trong nước là nguyên nhân khiến hàng ngàn người tị nạn mỗi năm để tìm kiếm tự do chính trị lẫn các cơ hội việc làm, kinh doanh ở các nước tiến bộ có chính phủ minh bạch và dân chủ hơn.

VOICE là tổ chức được thành lập năm 1997 với tư cách là một văn phòng trợ giúp pháp lý và vận động cho người tị nạn và thuyền nhân Việt Nam ở Philippines được đi tái định cư tại các quốc gia như Úc, Mỹ và Canada. Sau đó, sứ mệnh của VOICE đã có thêm hoạt động trong lĩnh vực thúc đẩy phát triển Xã hội dân sự, vận động cho Nhân quyềnPháp trị tại Việt Nam.

Sự nghiệp của Anna cũng có điểm tương đồng với VOICE. Trong ba năm đầu, cô là một luật sư chuyên về các vấn đề tị nạn cho những người Iran, Iraq, Afghanistan và Việt Nam được tị nạn ở ÚC. “Thời điểm đó cũng là lúc tôi bắt đầu tìm hiểu về tình trạng nhân quyền ở Việt Nam. Thay vì giúp họ rời khỏi đất nước, tôi muốn biết lý do tại sao mọi người lại rời bỏ quê hương nơi mà mình sinh ra như vậy. Chiến tranh đã kết thúc vào năm 1975 nhưng tại sao người ta lại bỏ đi?”

Từ khi làm việc cho VOICE vào năm 2014, công việc của Anna là liên lạc với các Chính phủ nước ngoài, các Tổ chức đa phương và thuyết phục họ gây áp lực lên Việt Nam nhằm cải thiện tình trạng Nhân quyền ở đây. Cô cũng là cầu nối giúp các cơ quan nước ngoài này có thể lắng nghe tiếng nói từ các Nhà hoạt động độc lập và các nhóm Xã hội dân sự ở Việt Nam. Anna nói tiếp: “Có nhiều nhà hoạt động bị cấm xuất cảnh và cũng không có được chỗ dựa. Vì vậy thật tuyệt khi chúng tôi có thể giúp họ cất lên tiếng nói.”

Năm 2014, một phái đoàn gồm 23 thành viên từ Chính quyền Việt Nam đã tham gia cuộc họp với Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc trong một kỳ UPR. Đó là một quá trình đánh giá hồ sơ Nhân quyền của tất cả các quốc gia thành viên của Liên Hiệp Quốc. Việt Nam đã đồng ý thực hiện một số khuyến nghị của UPR, nhưng cũng từ chối nhiều kiến nghị còn lại. Đặc biệt là việc thả Tù nhân lương tâm và sửa đổi các điều luật mơ hồ lấy lý do an ninh để đàn áp Nhân quyền.

Mục tiêu của Chiến dịch vận động giữa kỳ UPR năm 2017 lần này là theo dõi các khuyến nghị và minh oan cho các Tù nhân lương tâm. Đặc biệt là Trần Huỳnh Duy Thức, ông là một doanh nhân công nghệ và một blogger đã bị kết án 16 năm tù vì cáo buộc “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân” vào tháng 1 năm 2010. Tiếp theo là Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, bút danh Mẹ Nấm, cô là một blogger bị cáo buộc 10 năm tù vì “Tuyên truyền chống phá nhà nước” vào tháng 6 năm 2017. Blogger Trần Thị Nga cũng bị cáo buộc tội danh tương tự Mẹ Nấm với bản án 9 năm tù vào tháng 7 năm 2017 vì chia sẻ các bài báo và video nêu lên những tiêu cực liên quan đến các vụ khủng hoảng môi trường và tham nhũng chính trị. Trong vài tháng qua, đã có nhiều Nhà hoạt động nữ bị chính quyền cho vào mục tiêu. Mẹ Nấm đã từng viết rằng động lực để cô hành động là mong muốn hai đứa con của cô được sống trong một đất nước tốt đẹp hơn ở tương lai.

Chiến dịch vận động giữa kỳ lần này bắt đầu từ ngày 15 tháng 9 đến ngày 10 tháng 10 và đã được lên kế hoạch ngay từ khi kỳ UPR lần trước kết thúc năm 2014. Đoàn đã lên kế hoạch thực hiện một cuộc chạy đường dài để tranh thủ gặp gỡ với các cơ quan nước ngoài tại Đức, Thụy Sĩ, Thụy Điển, Na Uy, Bỉ và Cộng hòa Séc nhằm đề xuất những cách để họ gây áp lực yêu cầu Chính phủ Việt Nam cải thiện tình trạng Nhân quyền.

Gần đây một người đàn ông Việt Nam đang tị nạn chính trị đã bị bắt cóc trên đường phố Berlin ngay giữa ban ngày vào 24 tháng Tám, tức một ngày trước khi ông được xem xét quy chế tị nạn. Ông ta bị đưa về Việt Nam để điều tra những cáo buộc tham nhũng. Vụ việc gây xôn xao dư luận khi được liên tưởng đến những vụ bắt cóc thời Chiến tranh lạnh. Trong cuộc gặp với Bộ Ngoại giao Đức vào ngày 15 tháng 9, VOICE đã đưa ra mối quan ngại với ngài Annette Knobloch, Phó Vụ trưởng Vụ Đông Nam Á / Thái Bình Dương.

“Chúng tôi đã đưa ra một số gợi ý và vài ngày sau phía Đức thông báo rằng đã trục xuất một nhân viên ngoại giao khác của Việt Nam, Anna nói.

Đức là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại EU, với chuỗi ngân hàng của mình, Đức như đòn bẩy tài chính của Việt Nam. Song song đó là viện trợ phát triển của Đức cho Việt Nam, năm 2015 là 257 triệu đô la trong vòng hai năm.

Ngoài các cuộc gặp với Đức và chính phủ các nước, đoàn đại biểu đã liên lạc với Báo cáo viên Đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về bảo vệ Nhân quyền, ông Michel Forst, và CIVICUS, một nhóm làm việc nhằm thúc đẩy xã hội dân sự. CIVICUS là tổ chức có tư cách tư vấn với Liên Hiệp Quốc. Cho nên sự cộng tác của VOICE với CIVICUS đã cho VOICE có cơ hội phát biểu trước Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc vào ngày 19 tháng 9 vừa qua.

“Chúng tôi kêu gọi chính quyền Việt Nam thực thi một cách có thiện chí các khuyến nghị UPR mà họ đã chấp thuận vào năm 2014”, là một đoạn trong bài phát biểu cô Đinh Thảo đã nói trước Hội đồng Nhân quyền Liên hiệp quốc. “Chúng tôi kêu gọi các quốc gia thành viên của Liên Hiệp Quốc thúc giục Việt Nam trả tự do cho tất cả Tù nhân lương tâm.

Thảo cho biết, đối với cô, bài phát biểu ấy đã tạo nên một chiến dịch 25 ngày thành công. Bất kể những khó khăn về điều kiện đi lại, các cuộc họp mặt triền miên và cả những quấy rối của Chính quyền Việt Nam với cô, đồng nghiệp và gia đình cô đã gặp phải ở Việt Nam.

Sau khi chiến dịch kết thúc, các thành viên trong đoàn dự kiến vẫn theo dõi các cuộc họp và duy trì các mối quan hệ họ đã có. “Thật sự thì gặp gỡ những nhân vật ấy không khó, nhưng nếu không giữ liên lạc sau đó thì sẽ không có kết quả gì”, Anna thừa nhận. VOICE đang bắt đầu lập kế hoạch tổ chức cho UPR lần 3 vào tháng 1 năm 2019, sẽ có nhiều người hơn, sẽ có các hội thảo và một phiên họp của Liên Hiệp Quốc nhằm giải quyết tình hình nhân quyền ở Việt Nam.

Làm một người bảo vệ Nhân quyền giống như đang chạy trong một cuộc chạy đường dài, Anna mô tả.

“Bạn không thể mong chờ sẽ sớm thấy đích đến. Chặng đường sẽ khó khăn và gian nan, rồi sau đó bạn cần phải chuyền lại cây baton cho đồng đội, đồng nghiệp của bạn. Nhưng rồi sẽ giống như tất cả các cuộc đua đường trường khác, cuối cùng rồi bạn sẽ nhìn thấy đích đến”

Haiy Le là một nhà báo tự do từng làm việc tại San Francisco Chronicle và Newsela. Thời niên thiếu cô được nghe những câu chuyện về Chiến tranh Việt Nam từ cha mình và từ đó cô quan tâm đến các vấn đề đối ngoại của Việt Nam khi cô học Quan hệ Quốc tế và Truyền thông tại Đại học Stanford. Theo dõi cô ấy @HaiyLe.

© 2017 The 88 Project

Anna Nguyễn vì quyền sống của người dân trong nước

Từ trung tuần tháng 9, phái đoàn vận động Nhân quyền UPR 2017 đã có mặt tại thủ đô Berlin, Đức, khởi đầu chiến dịch kéo dài trong một tháng tranh đấu cho quyền làm người của người dân trong nước.

Ngày 15/09, phái đoàn đã tiếp xúc với bà Annette Knobloch, Phó Phòng Đông Nam Á/ Thái Bình Dương của Bộ Ngoại giao Đức. Các thành viên phái đoàn đã cập nhật với bà Knobloch về tình hình Nhân quyền Việt Nam, trong đó có việc gia tăng bắt bớ và giam giữ các nhà tranh đấu Dân chủ.

Phái đoàn cũng đề nghị Đức và Liên hiệp châu Âu (EU) mở các chương trìnhg tài trợ cho các tổ chức Xã hội dân sự không được ghi danh ở Việt Nam, cũng như cân nhắc các tiêu chuẩn về nhân quyền trong đàm phán Hiệp định thương mại tự do (EVFTA) giữa Việt Nam và EU.

Dịp này, phái đoàn cũng đề cập đến vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh ở Đức và hoan nghênh phản ứng của Đức đối với việc bảo vệ Pháp quyền Nhân quyền trong sự việc này.

Trong gần một tháng qua, phái đoàn đã gặp gỡ các đại diện chính phủ và giới chức có thẩm quyền của các nước: Bỉ, Thụy Điển, Na Uy và Tiệp Khắc.

Thành viên phái đoàn vận động nhân quyền UPR 2017 gồm có luật sư Anna Nguyễn, Giám đốc Chương trình tổ chức VOICE, Đinh Thảo, tốt nghiệp Y khoa Hà Nội năm 2015, và bà Lê Thị Minh Hà, vợ của Anh Ba Sàm – Nguyễn Hữu Vinh, người bị kết an 5 năm tù chỉ vì viết blog chống lại nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam.

Anna Nguyễn, sinh tại Úc, tốt nghiệp University of Technology, thành phố Sydney, Úc, phân khoa luật và tài chính. Sau khi ra trường, luật sư Anna nguyễn cộng tác với một công ty luật quốc tế chuyên về di trú và tị nạn trong 3 năm.

“Anna muốn tìm hiểu thêm về vấn đề tị nạn và Nhân quyền và nhờ mẹ gợi ý, Anna đã tìm đến tổ chức VOICE, Anna Nguyễn cho biết.

Trước khi gia nhập VOICE, với cương vị là luật sư, Anna đã giúp rất nhiều người tị nạn thiết lập hồ sơ xin nhập cư miễn phí.

“Mục tiêu của VOICE là thúc đẩy Xã hội dân sự ở Việt Nam và tranh đấu cho người dân trong nước có được quyền làm người nên Anna tham gia cuộc vận động này”.

Đối với Anna Nguyễn, phần trình bày của đại diện tổ chức VOICE, cô Đinh Thảo, trước Hội đồng Nhân quyền Liên hiệp quốc là sự kiện đáng ghi nhớ nhất trong chuyến đi này. Trước đó ba đại diện VOICE có nói chuyện với phái đoàn Cộng sản Việt Nam. Họ đồng ý việc VOICE nói sự thật nhưng đề nghị không đưa ra các trường hợp cá nhân. Tuy nhiên đại diện VOICE không chấp nhận yêu cầu này, đã nêu ra sự việc bà Nguyễn Ngọc như Quỳnh bị tuyên án 10 năm tù, Trần Thị Nga 9 năm tù và Anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh 5 năm tù.

Anna Nguyễn cho biết cảm tưởng cá nhân cô khi đối thoại trực tiếp với đại diện nhà cầm quyền Hà Nội tại phiên họp thứ 36 của Hội đồng Nhân Quyền Liên hiệp quốc: “Thứ nhất, việc đưa ra một tuyên bố trước Hội đồng Nhân quyền nhằm mục đích nâng cao nhận thức của các thành viên hội đồng về những gì đang diễn ra ở Việt Nam. Sự kiện này buộc Chính phủ Việt Nam phải trả lời rõ ràng các câu hỏi tại sao họ vi phạm Nhân quyền, tại sao những người này phải bị ở tù, tại sao các nhà tranh đấu Nhân quyền lại đang trong tình trạng không an toàn. Thứ hai, phiên họp này là cơ hội cho chúng tôi có một cuộc đối thoại mở với Chính phủ Việt Nam. Các tổ chức Xã hội dân sự và các Nhà hoạt động độc lập không có nhiều cơ hội có thể nói chuyện với phái đoàn Cộng sản Việt Nam. May mắn là trong kỳ kiểm điểm này chúng tôi có dịp để đối thoại với họ. Cơ hội để nói chuyện với họ là rất hiếm. Đó là lý do tại sao tôi nghĩ việc nói về những gì đang diễn ra ở Việt Nam với Hội đồng Nhân quyền thực sự rất quan trọng”.

Đây là lần thứ hai, VOICE trực diện với phái đoàn Cộng sản Việt Nam.

Anna Nguyễn – bà Lê thị Minh Hà, vợ của nhà báo độc lập Nguyễn Hữu Vinh (Anh Ba Sàm) và Đinh Thảo - VIETNAM VOICE
Anna Nguyễn – bà Lê thị Minh Hà, vợ của nhà báo độc lập Nguyễn Hữu Vinh (Anh Ba Sàm) và Đinh Thảo.

THÀNH QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

Ngày 24/9, Anna Nguyễn và phái đoàn đã gặp gỡ với bà Lisbeth Hellvin Stagren, Vụ phó Vụ Châu Á – Thái Bình Dương kiêm Trưởng phòng Đông Nam Á – Thái Bình Dương cùng các viên chức Bộ Ngoại giao Thụy Điển tại thủ đô Stockholm.

Ngày 07/10, Anna Nguyễn cùng hai người bạn đồng hành đã tiếp xúc với đại diện Bộ Ngoại giao Na Uy tại thủ đô Oslo. Cùng với VOICE Na Uy, phái đoàn đã hội kiến với Phó Giám đốc phụ trách khu vực Đông Á và Châu Đại Dương, ông Gry Rabe Henriksen, và hai Cố vấn cao cấp về Đông Á và Châu Đại Dương của Bộ Ngoại giao Na Uy, bà Anna Lilleoren, và bà Anniken Enerson.

Phái đoàn đã thảo luận về cuộc đối thoại Nhân quyền song phương Việt Nam – Na Uy, các vụ bắt bớ gần đây, và các khuyến nghị UPR mà Na Uy đã đưa cho chính phủ Cộng sản Việt Nam (trong đó có vấn đề luật báo chí và hoạt động Nhân quyền).

Các đại diện VOICE cũng đã trao đổi về phương cách Na Uy có thể tài trợ cho các tổ chức Xã hội dân sự ở Việt Nam, cũng như thúc đẩy các vấn đề Nhân quyền trong khuôn khổ Thương mại tự do EVFTA giữa Việt Nam và EU. Kết thúc buổi họp, Bộ Ngoại giao Na Uy cảm ơn phái đoàn đã cập nhật tình hình và đưa ra các khuyến nghị nêu trên.

Trước đây, vào tháng 7 vừa qua, Anna Nguyễn đã đồng hành với bà Nguyễn Thị Kim Liên, mẹ của Tù nhân lương tâm Đinh Nguyên Kha trong cuộc Đối thoại Nhân quyền Úc-Việt Nam lần thứ 14. Đinh Nguyên Kha hiện đang thụ án tù 6 năm chỉ vì phân phát những tờ rơi chỉ trích Chính phủ Cộng sản Việt Nam.

VOICE Australia cùng mẹ tù nhân chính trị Đinh Nguyên Kha đi vận động cho nhân quyền Việt Nam
Từ phải sang, Anna Nguyễn, bà Nguyễn Thị Kim Liên, mẹ của tù nhân lương tâm Đinh Nguyên Kha trong cuộc Đối thoại Nhân quyền Úc – Việt Nam lần thứ 14.

Anna Nguyễn, hiện đang là đại diện VOICE tại Thái Lan, và trong thời gian qua, cô đã giúp thiết lập hồ sơ cho nhiều người Việt tị nạn Cộng sản lưu lạc tại Thái Lan trong gần 3 thập niên được định cư tại Canada.

“Sau khi tiếp xúc và trình bày với giới chức thuộc Bộ Ngoại giao các nước đã đi qua, Anna nhận thấy nhiều quốc gia Âu châu quan tâm về việc Hà Nội không tôn trọng Quyền con người. Qua Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU, Âu châu có thể áp lực Nhà nước Cộng sản Việt Nam phải tuân theo các điều khoản quốc tế quy định về Nhân quyền, Anna nhận định về kết quả đạt được trong chuyến đi châu Âu này.

“Anna hy vọng rằng tất cả những giới chức hữu trách phái đoàn đã gặp gỡ sẽ đưa ra khuyến nghị thúc đẩy sự phát triển Xã hội dân sự ở Việt Nam và áp lực nhà cầm quyền trong nước ngưng các hành vi đàn áp Nhân quyền”.

VPY, Theo Thoibao.com, số phát hành 2473, ngày 12/10/2017

(*) UPR (Universal Periodic Review): Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát dưới sự bảo trợ của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, tất cả 192 nước thành viên của Liên Hiệp Quốc, được tổ chức mỗi 4 năm một lần để rà soát tình hình Nhân quyền của mỗi quốc gia.

 

Bài nói chuyện về Việt Nam trên Đài phát thanh CRo Plus Cộng Hòa Séc

Hôm 10 tháng 10 vừa qua, đài phát thanh quốc gia Cộng hòa Séc thực hiện cuộc phỏng vấn cô Marie Strašáková, nhà nghiên cứu Việt Nam thuộc bộ môn các nghiên cứu về Châu Á của trường Tổng hợp Palacky, Olomouc. Câu chuyện xung quanh vấn đề thái độ của Chính quyền cộng sản Việt Nam với những nhà hoạt động, với giới bất đồng chính kiến.

Giới bất đồng tại Việt Nam hiện nay ra sao, có thể ước lượng, ví dụ, ở Việt Nam có bao nhiêu phần trăm người dân công khai đứng lên phản đối sự độc quyền của đảng cộng sản?

Tôi sẽ bắt đầu một cách khái quát một chút. Cần phải nói rằng Hiến pháp Việt Nam có khẳng định về Quyền con người trong điều 25, nhưng có rất nhiều các lỗ hổng, các khoảng trống, rằng quyền này không có hiệu lực một khi an ninh của dân tộc bị đe dọa. Vấn đề chủ yếu là chính quyền Việt Nam sử dụng cách phát biểu hết sức mơ hồ để định nghĩa, thế nào là cách hành xử chống phá nhà nước. Vì thế, ví dụ, có thể chỉ liên lạc, gặp gỡ với các Nhà hoạt động vì dân chủ, vì Quyền con người, hay là việc truyền tải các tư tưởng tự do, cũng có thể bị coi là hiểm họa cho chế độ cộng sản, và là điều dẫn chúng ta tới câu trả lời cho câu hỏi được đặt ra. Bởi vì giới bất đồng có thể là bất cứ ai, trong số họ có các cựu đảng viên cộng sản, cựu công an, nhà báo, các nghệ sĩ, bác sĩ. Phần lớn họ là những người có học, sống tại thành phố và có quan hệ với phương Tây. Tuy nhiên, về số lượng thì quả thật rất khó ước đoán, bởi vì phần lớn người dân ở Việt Nam đều không quá quan tâm đến chính trị, chúng ta có thể nói rằng, nhiều phần họ chỉ quan tâm đến cuộc sống thường ngày. Dẫu vậy, chúng ta có thể nói, hàng năm số lượng người bất đồng ở Việt Nam đang tăng dần chính nhờ internet, nhờ mạng xã hội và mức độ liên kết rộng rãi hơn giữa Việt Nam và phương Tây.

Vậy chính quyền có tìm cách đàn áp? Bằng những phương cách nào?

Chắc chắn là chính quyền tìm cách đàn áp các hoạt động của họ và để đạt được mục đích này người ta sử dụng các cơ chế kiểm soát xã hội khác nhau, trong một số trường hợp, cả các hình thức trừng phạt ngầm, ví dụ như từ việc rất đơn giản là thu hồi hộ chiếu, không cấp thị thực, ngăn không cho về nước đối với các nhà bất đồng chính kiến hay là các nhà hoạt động ở nước ngoài, thu hồi giấy phép cư trú ở thành phố và trong một số trường hợp đặc biệt thì còn bị tấn công hay đánh đập ngoài phố, và mức cuối cùng là bị bắt bớ, tù đày.

Chị có nhắc đến quan hệ với phương Tây. Các nhà bất đồng người Việt được sự ủng hộ như thế nào từ nước ngoài?

Cần phải nói là đây cũng là điều rất khó ước đoán. Một cách tổng quát, ở Việt Nam, chính quyền Việt Nam không ủng hộ các hoạt động của các Tổ chức phi chính phủ chuyên về Vấn đề Nhân quyền, họ cũng rất nhạy cảm khi các nước khác, nhất là các nước phương Tây tìm cách giữ cho Nhân quyền được tôn trọng, vì họ coi điều này là can thiệp vào nội tình của đất nước. Thế nhưng, sự ủng hộ lại vẫn là có thật. Human Rights WatchAmnesty International và các tổ chức khác đang cố gắng lưu ý đến các vấn đề tại Việt Nam, và một khi họ tích cực một cách nào đó, thì họ cũng cố gắng không để truyền thông nói nhiều đến các hoạt động ấy, để các cộng tác viên của họ, hoặc là những người mà họ giúp đỡ, không gặp nguy hiểm.

Chúng ta đã nghe trong phóng sự rằng các nhà Bất đồng chính kiến tại Việt Nam có được các kỹ thuật hiện đại, một mặt khác trong đó người ta cũng nói rằng kỹ thuật chẳng thể là cứu cánh, mà còn cần đến các hoạt động của con người và sự tận tụy với ý tưởng. Trong khía cạnh này thì giới bất đồng người Việt thế nào?

Tôi cũng cho rằng giới bất đồng chính kiến của Việt Nam phát triển chính nhờ internet, nói cho cùng internet chính là một diễn đàn lâu dài, nơi họ có thể thể hiện các quan điểm của mình, Facebook được sử dụng rất nhiều, và YouTube cũng thế, các ứng dụng này nối các nhà bất đồng với nhau và họ có thể ủng hộ lẫn nhau một cách nào đó. Tuy vậy, họ vẫn chưa thực sự có được chỗ đứng và chưa biến được hàng loạt các ý tưởng này thành hiện thực.

Hôm nay, ông Tiến sĩ Nguyễn Quang A, một nhà kinh tế và doanh nhân và nhà hoạt động sẽ phát biểu tại Forum 2000, ông đã ra khỏi Đảng cộng sản. Chuyện đó có phổ biến ở Việt Nam? Người ta sau đó có bị mang tì vết gì không?

Chuyện này thì quả thật chưa thật phổ biến, ngay cả khi có thể tìm thấy các cựu đảng viên trong số các nhà bất đồng chính kiến, nhưng dĩ nhiên đại đa số người Việt vẫn sợ ra công khai, chính vì điều mà tôi đã nhắc tới, rằng người dân không mấy quan tâm đến chính trị, một mặt khác, họ sợ bị đàn áp, bị trừng phạt, và có thể cũng không phải vì bản thân, mà nhiều phần vì gia đình của họ.

Tiến sĩ Nguyễn Quang A tham gia một cuộc biểu tình “Yêu cầu minh bạch thảm họa biển miền Trung”, năm 2016. Nguồn ảnh REUTERS Kham
Tiến sĩ Nguyễn Quang A tham gia một cuộc biểu tình “Yêu cầu minh bạch thảm họa biển miền Trung”, năm 2016. Nguồn ảnh: REUTERS/Kham

Ông Nguyễn Quang A là một trong số hơn 100 người đã cố gắng ra Ứng cử Đại biểu Quốc hội trong lần bầu cử vừa qua với tư cách là một Ứng cử viên độc lập, tuy vậy hầu như không một ai trong số họ làm được điều đó. Vậy có nghĩa là đảng cộng sản tại Việt Nam chẳng thiết gì với việc mở ra một không gian cho giới dân chủ đối lập, cho dù chỉ là bề ngoài?

Chắn chắn là họ không thiết tha gì chuyện đó. Cần phải nói rằng chính quyền Việt Nam đã đạt được rất nhiều thành tựu từ năm 86, khi bắt đầu cuộc cải cách kinh tế “Đổi mới”, có thể nói, chính phủ đã đưa đất nước thoát khỏi sự cô lập trên trường quốc tế và có được danh tiếng trong khu vực. Chính họ đã tạo tiền đề cho sự phát triển về kinh tế, tuy vậy rất đáng tiếc là về mặt chính trị thì ngay từ 1986 họ đã tỏ thái độ rằng sẽ không có bất kỳ một sự thay đổi nào cho một quá trình dân chủ hóa rộng rãi, hay là họ sẽ không khởi động cho bất cứ chủ nghĩa đa nguyên nào và cho đến bây giờ điều đó cũng chưa xảy ra.

Cô Marie Strasakova, nhà nghiên cứu về Việt Nam tại bộ môn các nghiên cứu Á châu của trường Đại học Tổng hợp Palackeho tại Olomouc phân tích.
Xin cảm ơn cô và hẹn gặp lại…

Nguồn: rozhlas.cz , Đài phát thanh CRo Plus Cộng Hòa Séc phát vào lúc 7h15
Người dịch: Thanh Mai

Một năm sau ngày bị bắt Civil Rights Defenders yêu cầu trả tự do cho Mẹ Nấm

Thông cáo từ Civil Rights Defenders

Ngày 10 tháng 10 năm 2016, Chính quyền Việt Nam bắt blogger Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, bút danh Mẹ Nấm, với tội danh Tuyên truyền chống phá Nhà nước. Ngày 29 tháng 6 năm 2017, Mẹ Nấm bị kết án 10 năm tù giam. Mẹ Nấm được biết đến từ năm 2006 với các hoạt động tích cực về truyền thông nhằm lên án vấn nạn tham nhũng tràn lan, các vi phạm nhân quyền và chính sách đối ngoại của Chính quyền Việt Nam. Việc bắt giữ và kết án cô được xem là có động cơ chính trị. Tổ chức Civil Rights Defenders kêu gọi chính quyền Việt Nam phải trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, cũng như chấm dứt các cuộc đàn áp có quy mô với giới blogger và nhà báo theo Điều 88 Bộ luật Hình sự.

Sáng ngày 10 tháng 10 năm 2016, Nguyễn Ngọc Như Quỳnh bị bắt khi đang trên đường đến thăm một nhà hoạt động khác đang trong tù. Việc bắt bớ và giam giữ liên tục sau đó không gì hơn chính là một cuộc bức hại để trả đũa những hoạt động Bảo vệ Nhân quyền quả cảm của cô.

Từ năm 2006, Mẹ Nấm đã viết các bài blog về tình trạng vi phạm nhân quyền và tham nhũng tại Việt Nam. Năm 2013, cô là người đồng sáng lập Mạng lưới Blogger Việt Nam, mà hiện đang bị chặn trong nước. Cô từng điều tra và công bố nhiều tài về bảo vệ môi trường, sức khỏe cộng đồng, cải cách đổi mới, và các nỗ lực chống tra tấn, cũng như chỉ trích các chính sách đối ngoại của Việt Nam đối với Trung Quốc về tranh chấp trên Biển Đông. Mẹ Nấm đã đăng tải thông tin về 30 trường hợp người bị chết bất thường trong khi bị giam giữ tại đồn công an. Cô đã thu thập thông tin, cả trên mạng và đi thực tế, nhằm đòi hỏi bồi thường cho các nạn nhân của Thảm họa môi trường năm 2016 do Formosa Hà Tĩnh, một công ty thép có trụ sở tại Đài Loan đã xả thải chất độc ra môi trường biển, khiến cuộc sống của hàng chục ngàn người dân ở bốn tỉnh duyên hải miền Trung bị ảnh hưởng. Vì những nỗ lực bảo vệ nhân quyền không mệt mỏi đó, cô thường xuyên bị chính quyền giam giữ, thẩm vấn, và đánh đập.

Ngày 20 tháng 6 năm 2017, Mẹ Nấm được cho phép gặp luật sư lần đầu tiên sau nhiều tháng biệt giam kể từ ngày bị bắt, 10 tháng 10 năm 2016. Trước phiên xét xử, chính quyền đã đưa cả gia đình cô vào tầm ngắm. Tình trạng tồi tệ lên đến đỉnh điểm là vào ngày 20 tháng 5 năm 2017 khi hơn 50 công an viên bao vây ngôi nhà của gia đình.

Ngày 29 tháng 6 năm 2017, sau một phiên xử vội vã vốn không đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về Xét xử công bằng, Toà án nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã kết án Mẹ Nấm 10 năm tù giam theo Điều 88 của Bộ luật hình sự về tội “Tuyên truyền chống nhà nước”. Bản án thêm phần hà khắc cùng những lo lắng về tình trạng sức khỏe của cô đang ngày một xấu đi.

Công Ước Quốc Tế về Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR), mà Việt Nam là một quốc gia thành viên, cho rằng bất cứ ai bị bắt hoặc giam giữ đều có quyền được xét xử nhanh chóng mà không bị trì hoãn một cách vô cớ và không khuyến khích giam giữ trước khi xét xử. Bất cứ ai bị bắt hoặc giam giữ đều có quyền lựa chọn luật sư và có một tiến trình xét xử không chậm trễ việc giam giữ hợp pháp. Ủy ban Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, bên giám sát việc thực hiện ICCPR, cho rằng biệt giam chính là sự phủ nhận quyền được xét xử công bằng, và làm tăng nguy cơ tra tấn. Tháng 4 năm 2017, Nhóm Làm việc Liên Hiệp Quốc về Giam giữ Tùy tiện thấy rằng việc giam giữ Mẹ Nấm là độc đoán và kêu gọi trả tự do cho cô. Ngược lại, Việt Nam đã dùng Luật hình sự để tiến hành bức hại Mẹ Nấm. Trái với các nghĩa vụ của Việt Nam với luật quốc tế, Điều 88 thường được sử dụng để bịt miệng và bỏ tù các nhà phê bình chính quyền và các nhà bảo vệ nhân quyền ôn hòa khi họ chỉ thực hành quyền tự do ngôn luận và tư tưởng của mình.

Nhân một năm kể từ ngày Mẹ Nấm bị bắt và giam giữ tùy tiện, Civil Rights Defenders kêu gọi chính quyền Việt Nam trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho Mẹ Nấm, và ngay lập tức chấm dứt các cuộc đàn áp có quy mô với giới blogger và nhà báo theo Điều 88 Bộ luật Hình sự. Là một tù nhân lương tâm, Mẹ Nấm có quyền được điều trị, bao gồm các chăm sóc y tế cần thiết mà Việt Nam phải đảm bảo vô điều kiện. Việt Nam nên sửa đổi hoặc bãi bỏ những phần của Bộ luật hình sự đi ngược các nghĩa vụ của Việt Nam theo luật quốc tế. Đồng thời, các nhà tài trợ, các đối tác thương mại và đặc biệt là các bên đang muốn mở rộng quan hệ với Việt Nam cũng nên áp lực lên chính quyền nước này để thả Mẹ Nấm và tất cả những người bị bắt giữ một cách độc đoán chỉ vì thực thi quyền tự do ngôn luận của họ.

Download bản PDF – Thông cáo từ Civl Rights Defender

Một năm sau ngày bị bắt Civil Rights Defender yêu cầu thả tự do cho Mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh - VietnamVOICE
Vào ngày 10 tháng 10 năm 2016, Chính quyền Việt Nam đã bắt giữ blogger Mẹ Nấm, vì tội Tuyên truyền chống phá Nhà nước.

Nguồn từ: Civil Rights Defenders – One Year After Arrest, Demand for Release of Vietnamese Human Rights Defender Me Nam

Chính quyền Việt Nam mạnh tay đàn áp nhân quyền trước thềm APEC – dpa International

Động thái đàn áp những người bất đồng chính kiến của an ninh Việt Nam trong nhiều tháng trời khiến ít nhất 12 người bị bắt giam trên cả nước. Việc đàn áp diễn ra ngay trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), diễn ra tại Đà Nẵng vào tháng 11. Hội nghị quy tụ các quan chức cấp cao khu vực Thái Bình Dương.

Hà Nội (dpa) – Nguyễn Viết Dũng, 31 tuổi, bị an ninh bắt vào trưa 27/9 tại quê nhà Nghệ An. Từ đó đến nay, không ai được tiếp xúc với Dũng, kể cả người nhà và luật sư. Cha anh, ông Nguyễn Viết Hùng không biết làm cách nào để giúp con trai mình.

Anh Dũng bị cáo buộc về tội “tuyên truyền” chống phá nhà nước, với mức án có thể lên tới 20 năm tù giam.

“Dũng đã đi theo con đường của nó, nên sớm muộn gì nó cũng bị bắt. Tôi không sốc, cũng không ngạc nhiên gì khi người ta bắt nó nhưng tôi rất tức giận”, từ Nghệ An, ông Hùng trao đổi qua điện thoại.

Chuyện của Dũng không phải là cá biệt. Có ít nhất 12 nhà bất đồng chính kiến bị bắt, buộc tội hoặc kết án chống phá nhà nước kể từ tháng Sáu, là một trong những cuộc đàn áp giới bất đồng chính kiến mạnh mẽ nhất của chính quyền Việt Nam nhiều năm nay.

Ở một diễn biến khác, Giáo sư Phạm Minh Hoàng, một nhà bất đồng chính kiến có song tịch Việt Nam và Pháp, thậm chí đã bị tước quyền công dân Việt Nam và trục xuất sang Paris.

Việt Nam là nước có thể chế độc đảng với đảng Cộng sản là đảng duy nhất nắm quyền. Việt Nam cấm giới bất đồng chính kiến, khép tội hình sự những hoạt động của các đảng đối lập và bắt giam những nhà hoạt động ủng hộ dân chủ.

Phạm Đoan Trang, cựu phóng viên báo nhà nước – hiện đang là một nhà hoạt động nhân quyền, nói rằng tình hình phong trào bất đồng chính kiến đang trở nên ảm đạm hơn: “Lực lượng an ninh sẽ không dừng lại và họ cũng sẽ không ngừng đàn áp bằng bạo lực. Do đó, quãng thời gian sắp tới sẽ cực kỳ tăm tối cho Việt Nam.”

Những nhà hoạt động đối đầu với chính phủ chủ yếu truyền tải thông điệp thông qua mạng xã hội. Họ đấu tranh cho các vấn đề từ môi trường đến tranh chấp chủ quyền trên biển Đông.

Ông Phil Robertson, Phó Giám đốc ban Á châu của Human Rights Watch (Tổ chức Theo dõi Nhân quyền có trụ sở tại New York) nhận định: “Có vẻ như Chính phủ Việt Nam cảm thấy bị đe dọa vì các chiến dịch đang ngày càng có tổ chức và phối hợp tốt hơn… song song đó ảnh hưởng ngày càng mạnh mẽ của truyền thông internet giúp mọi người dân có thêm nhiều cách tổ chức mới.”

Dũng thành lập Đảng Cộng Hòa Hội những người yêu Quân lực Việt Nam Cộng Hòa, cả hai đều liên quan đến chế độ cũ Sài Gòn – đồng minh của Mỹ bị Quân đội Cộng sản đánh bại trong chiến tranh Việt Nam.

Anh đã đăng các hình chụp anh mặc quân phục quân đội và quốc kỳ của Chính thể Việt Nam Cộng Hòa. Những biểu tượng này vốn là điều bị cấm kỵ trong tại Việt Nam hiện nay.

Cha của Dũng chia sẻ anh là một người năng nổ trong các hoạt động giúp đỡ cộng đồng.

“Nó giúp người ta làm đường, xây trường học, còn giúp những người khó khăn nữa, nhưng chính quyền lại nghĩ rằng nó kích động quần chúng,” ông nói.

Ông còn cho biết thêm, từ khi Dũng bị bắt, dân làng không dám nói gì để “tránh bị vạ lây.”

Ông Nguyễn Quang A, một doanh nhân và nhà kinh tế học đã về hưu, đồng thời là một trong những nhà hoạt động dân chủ có tiếng tại Việt Nam nhận định, việc bị cho vào tầm ngắm là thành phần chống đối tùy thuộc vào cách anh thể hiện sự ủng hộ cho Dân chủNhân quyền.

“Nếu anh cất tiếng nói ủng hộ chế độ cũ, thì họ sẽ coi anh nguy hiểm hơn số khác” Tiến sĩ Nguyễn Quang A cho hay.

Những tù nhân chính trị khác, như blogger Mẹ Nấm – Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, bị bắt về tội chỉ trích đảng Cộng sản Việt Nam trên cộng đồng blogger.

Theo Carl Thayer – Giáo sư danh dự Đại học New South Wales (Úc), là chuyên gia hàng đầu về Việt Nam, việc ra quân đàn áp của Chính phủ Việt Nam có thể nằm trong kế hoạch chuẩn bị trước cho Hội nghị thượng đỉnh APEC dự kiến diễn ra vào tháng 11 tại Đà Nẵng. Hội nghị sẽ quy tụ những lãnh đạo trong khu vực Thái Bình Dương và Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Quốc tế sẽ dành sự tập trung vào Việt Nam, do đó chính phủ muốn đảm bảo rằng các Nhà hoạt động không thể tận dụng cơ hội này để thu hút sự chú ý của quốc tế đến những vấn đề mà họ đang đấu tranh.

“Thời điểm bắt giữ và xét xử cho thấy chính phủ đang tiến hành các động thái ngăn chặn trước thềm hội nghị để cảnh cáo, hăm dọa các nhà hoạt động khác khỏi việc xuống đường biểu tình hoặc phản đối trên mạng,” ông Thayer cho biết.

Ông còn nhắc lại, nhiều nhà hoạt động đã cố gắng lôi kéo sự chú ý của truyền thông và lãnh đạo thế giới trong Hội nghị APEC diễn ra tại Hà Nội vào năm 2006.

Tiến sĩ Nguyễn Quang A cho rằng, dù chính phủ đang đàn áp quyết liệt nhưng không thể ngăn các nhà hoạt động nhiệt huyết thực hiện những việc mà họ vẫn đang làm.

Ông nói: “Nếu đã muốn đấu tranh cho Dân chủ, Nhân quyền, anh phải đối mặt với tất cả các tình huống, hậu quả. Và tôi nghĩ với những Nhà hoạt động đang bị cầm tù, họ không sợ gì hết.”

“Tất nhiên những biện pháp cứng rắn của chính quyền có thể khiến người ta lo lắng một chút, nhưng có thể thấy đây chỉ là tình trạng tạm thời thôi,” ông cho biết thêm.

Nhà báo Phạm Đoan Trang tin rằng sẽ có “ánh sáng cuối đường hầm” cho Việt Nam, bất chấp những thách thức về nhân quyền đang tác động đến đất nước trong tương lai gần:

“Chỉ là vấn đề thời gian thôi, và chúng tôi phải sống để vượt qua những khó khăn đó”, Đoan Trang nói.

Từ: dpa International – “Vietnam activists face sustained government crackdown ahead of APEC”

Bạn có biết: Cam kết của Việt Nam về Đảm bảo tự do ngôn luận tại UPR 2014?

Trong kỳ Kiểm điểm nhân quyền UPR năm 2014 của Liên Hiệp Quốc, nhiều nước đã khuyến nghị Việt Nam nên xoá bỏ hoặc sửa đổi các điều 79, 88 và 258 của Bộ luật Hình sự để đảm bảo Tự do ngôn luận. Việt Nam đã chấp nhận các khuyến nghị này.

Ba điều luật này thường xuyên được chính quyền Việt Nam sử dụng để bắt và bỏ tù những người có ý kiến bất đồng với chính quyền, đặc biệt là các nhà hoạt động nhân quyền. Hầu hết các nhà hoạt động từng bị giam cầm đều bị cáo buộc vi phạm một trong ba tội này.

Trên thực tế, Việt Nam không những không xoá bỏ hay sửa đổi theo hướng đảm bảo tự do ngôn luận, mà còn sửa theo hướng siết chặt thêm trong Bộ luật Hình sự mới ban hành năm 2015.

Bên cạnh đó, số lượng người bị bắt giữ và bỏ tù vì ba tội này đã gia tăng nhanh chóng trong ba năm qua. Chỉ riêng tám tháng đầu năm 2017, đã có thêm ít nhất 16 nhà hoạt động dính phải vòng lao lý vì các điều luật hà khắc này. Đây được coi là thời kỳ bắt bớ rầm rộ nhất trong hơn 10 năm qua.

* UPR là viết tắt của Universal Periodic Review (Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát), là một cơ chế kiểm điểm nhân quyền của Liên Hiệp Quốc, diễn ra 4,5 năm một lần với tất cả các quốc gia thành viên.

#VietnamUPR

Đảm bảo tự do ngôn luận – Những cam kết của Việt Nam về án tử hình tại UPR 2014 1024 UPR_KN_3
Nhiều nước đã khuyến nghị Việt Nam nên xoá bỏ hoặc sửa đổi các điều 79, 88 và 258 của Bộ luật Hình sự để đảm bảo Tự do ngôn luận.

The New York Times: Tôi ở tù vì muốn tự do cho quê hương

CARACAS, Venezuela – Tôi viết những điều này từ trong nhà giam tối tăm ở một đồn công an bí mật tại đất nước Venezuela của tôi. 32 tuổi và đã là một nhà hoạt đông dân chủ được 12 năm, Tôi có hai đứa con, tám và năm tuổi, chúng là mặt trăng và mặt trời của tôi. Người vợ mà tôi yêu thương hiện đang mang gánh nặng vì kết hôn với một Tù nhân chính trị.

Cách đây một năm, khi tôi đang chuẩn bị đến phát biểu tại hội nghị của Đảng Popular Will mà tôi là thành viên, có một tốp từ 10 hay 15 cảnh sát mặc thường phục đã chặn tôi lại. Hai tá đặc vụ có vũ trang đã trói tay và trùm đầu tôi bằng vải đen. Họ đưa tôi đến nhà tù – nơi mà tôi đang viết ra những dòng này, nơi tôi bị giam giữ trong một buồng giam không có lấy một tia sáng hoặc một khe hở nào để tôi hít lấy khí trời.

Chỉ cần tôi giang tay là chạm ngay được vào hai bức tường đối diện. Cánh cửa bị bịt bởi hai túi rác đen khiến cho căn phòng chìm trong một màu đen tăm tối. Thức ăn bị thối rữa, giòi bọ bò trên sàn cùng với những mảnh quần áo phủ lên những bãi phân. Tôi cảm tưởng như mình đang bị chôn sống.

Tôi bị từ chối mọi giao tiếp với thế giới bên ngoài và chỉ được nói chuyện với luật sư khi họ đưa tôi ra tòa. Sau 10 ngày, tôi được đưa đến phòng điều hành của nhà giam, nơi mà suốt bảy tháng tiếp theo tôi nằm ngủ trên tấm thảm trải dưới nền nhà. Cuối cùng tôi được chuyển đến một buồng giam có giường, nhưng không có cửa sổ. Tôi chỉ có thể nhìn thấy mặt trời một tiếng mỗi tuần.

Cách đây 5 năm, tôi đang theo học chương trình thạc sĩ tại Đại học Colombus. Sau đó, tôi cùng gia đình chuyển về khu Morningside Heights tại Mahattan với hy vọng một ngày nào đó có thể mang về mọi thứ tôi đã học để xây dựng lại quê hương. Không chỉ với tôi mà cả nhiều người dân Venezuela khác, bỏ tù chính trị là một hình phạt vì đã dám mơ về một xã hội dân chủ, không có chủ nghĩa cộng sản và hội nhập quốc tế. Chúng tôi chỉ muốn những điều mà rất nhiều người khác trên thế giới này có được như những quyền cơ bản: bầu cử tự do, quản trị quốc gia tốt, tự do biểu đạt, tư pháp độc lập, an toàn cá nhân và tự do kinh tế dù chỉ cần ở mức tối thiểu – những thứ mà ngay cả Đảng cộng sản Trung Quốc cũng không còn cấm cản người dân của họ nữa.

Tôi không phải là người duy nhất suy nghĩ như vậy; 1,048 tù nhân chính trị khác và hầu hết những người dân Venezuela đều có chung ước mơ giống tôi. Nhưng quân đội vũ trang đã áp đặt nên một chế độ của nỗi sợ hãi, tham nhũng và cả máu. Tôi là trường hợp điển hình của chế độ đó.

Tháng mười năm ngoái, tòa án đã phát lệnh cho tôi tự do nhưng những người cai ngục đã phớt lờ lệnh đó. Cách đây ba tháng, công tố viên trong vụ án của tôi đã kết thúc cuộc điều tra, xác nhận tôi không có bất kỳ tội nào (Tôi đã phải đối mặt với cáo buộc tàng trữ chất nổ). Điều này có nghĩa là quy trình bắt giữ đó không có bất cứ điều tích cực nào dành cho tôi cả – tôi chỉ đơn giản bị bắt cóc làm con tin một cách vi hiến. Liên Hiệp Quốc, the Inter-American Court of Human Rights (Tòa án Nhân quyền Liên Mỹ), Human Rights Watch (Tổ chức Theo dõi Nhân quyền) và Amnesty International (Tổ chức Ân xá quốc tế) đã mô tả sự giam giữ của tôi là tùy tiện và kêu gọi để tôi được thả.

Nhưng tôi biết tôi ở đây vì một lý do, sự cống hiến của tôi và những người như tôi sẽ thay đổi hàng triệu cuộc đời. Hiện nay, 93% người dân Venezuela không đủ khả năng tiếp cận lương thực. Vì đó là lỗi của một chính phủ tham nhũng và tàn bạo, gần ba phần tư người dân Venezuela nói rằng họ giảm trung bình 7 kg trong năm vừa qua. Bộ trưởng bộ Y tế đã bị sa thải vì để lộ ra báo cáo hàng năm về công việc của ông ta, tiết lộ rằng tỷ lệ trẻ sơ sinh tử vong đã trở lại mức của năm 1950.

Tôi không thể hình dung nổi sự tuyệt vọng của hàng ngàn bệnh nhân bị ung thư và các bệnh khác đang liên tục chịu đau đớn trong các bệnh viện thiếu thuốc men. Tôi không muốn nghĩ về nỗi sợ của một người cha khi đứa con của anh ta bị chết do sốt hoặc tiêu chảy khi đáng lẽ có thể dễ dàng được chữa trị nếu anh ta tiếp cận được với thuốc.
Tôi ở tù để những điều này phải chấm dứt. Niềm tin đó đã cho tôi thêm sức mạnh.

Thế hệ của tôi đã đặt tự do như mục tiêu của mình. Tôi muốn đề nghị những người Mỹ và thế giới sát cánh cùng chúng tôi. Tôi yêu cầu truyền thông đưa tin về những gì đang bị che đậy ở Venezuela. Tôi đòi hỏi những Tổ chức phi chính phủ và những nhóm Hoạt động về nhân quyền tiếp tục tố cáo những Vi phạm Nhân quyền. Và tôi kêu gọi những nhà đầu tư nên hiểu rằng sẽ chẳng có bất kì lợi nhuận nào nếu làm ăn cùng một chính phủ phá sản khi Venezueala hoạt động lại trên thị trường thế giới.

Hiện nay người Venezuela chúng tôi đang đối mặt với ba thách thức chính. Đầu tiên là phải vượt qua cuộc khủng hoảng nhân đạo do thiếu thốn lương thực và thuốc men. Thứ hai là khôi phục lại nền dân chủ bằng con đường hòa bình và tránh xảy ra cuộc nội chiến. Thứ ba là mở cửa hội nhập nền kinh tế của chúng tôi với thế giới.

Chúng tôi không đòi hỏi bất cứ ai giải quyết vấn đề này cho mình. Chúng tôi có trách nhiệm cho tương lai của chính đất nước mình. Nhưng tầm ảnh hưởng của Washington có thể giúp chúng tôi đẩy nhanh tiến trình này hoặc ít nhất cũng giúp tình trạng dễ thở hơn. Nhà Trắng, cùng với cộng đồng quốc tế có khả năng tạo áp lực lên cuộc đàm phán và chuyển đổi hòa bình sang nền dân chủ. Chúng tôi phấn khởi vì sự ủng hộ mà người Châu Âu, Latin và người Bắc Mỹ đã thể hiện. Tôi chỉ dám đề nghị thêm một điều: giải quyết vấn đề.

Về phía tôi, tôi sẽ làm mọi thứ trong mọi khả năng của mình để tiếp tục kháng cự ở nhà tù. Tôi sẽ tiếp tục mơ đến ngày trở về nhà để ngủ trên chiếc giường sạch sẽ vây quanh bởi gia đình mình. Tôi sẽ tiếp tục mơ về ngày mà tất cả chúng ta cùng đổ xuống đường để ăn mừng cho tự do.

Tác giả Yon Goicoechea là một luật sư và nhà hoạt động chính trị.

Nguồn từ The New York Times: I Am in Prison Because I Want Freedom for My Country

 

SBS: VOICE và các hoạt động dân sự tại Việt Nam

Hoạt động của các cá nhân cũng như Tổ chức xã hội dân sự tại Việt Nam vẫn chưa được Chính quyền Việt Nam xem như là một Hoạt động dân sự mà ngược lại như là một mối đe dọa cho an nguy quốc gia vậy các cá nhân và Tổ chức dân sự tại Việt Nam đã hoạt động như thế nào để có thể cất lên tiếng nói độc lập và gióng lên hồi chuông báo động với bên ngoài về tình hình vi phạm nhân quyền tại Việt nam?

Trong Đại Hội Trẻ Thế Giới vì Nhân Quyền vừa mới diễn ra vào ba ngày cuối tuần thứ hai của tháng 9 tại Blue Mountain Sydney, Luật sư Trịnh Hội người sáng lập tổ chức VOICE, một tổ chức dân sự chuyên hỗ trợ và đào tạo các cá nhân hoạt động vì quyền con người có cuộc trò chuyện với Mai Hoa.

Nguồn từ SBShttp://www.sbs.com.au/yourlanguage/vietnamese/vi/audiotrack/voice-and-civil-rights-activists-vietnam-trinh-hoimp3?language=vi

New York Times: “Trong đó rất dễ chết!” – Tình trạng của những người bị giam ở Việt Nam

Bà Đỗ Thị Mai, mẹ của em Đỗ Đăng Dư, 17 tuổi, bị chết khi đang tạm giam. Bà tự hỏi: “Tại sao con tôi bị thành ra thế này?”. Ảnh từ Amanda Mustard, The New York Times

Hà Nội, bà Đỗ Thị Mai cho biết bà rất đau đớn khi biết tin con trai của bà là Đỗ Đăng Dư, 17 tuổi, bị hôn mê vài tuần sau khi trở ra từ đồn công an một vài vì bị bắt giữ và buộc tội ăn cắp hai triệu đồng.

Theo một luật sư bảo vệ cho gia đình bà nói rằng: ban đầu công an nói rằng tổn thương nghiêm trọng ở đầu và chân của anh Dư là do ngã trong phòng tắm. Bà Mai cho biết: “Con tôi bị hôn mê vì vậy tôi không thể hỏi nó được.”

Em Dư chết trong bệnh viện vào tháng 10 năm 2015. Một thành viên của gia đình anh nói rằng họ tin em ấy bị tra tấn trong lúc giam giữ. Một tháng sau, hai luật sư của gia đình bị 8 kẻ bịt mặt tấn công khi đang trên đường đến nhà em Dư.

Sau gần hai năm, Bà Mai vẫn tìm kiếm câu trả lời trong vô vọng. “Hai tháng trước khi con trai tôi chết, nó vẫn khỏe mạnh”, bà nói trong cuộc phỏng vấn đầy tâm trạng tại nhà bà, ở ngoại ô Thủ đô Hà Nội: “Tại sao con tôi bị thành ra thế này?”.

Việt Nam đang cải thiện Hệ thống Pháp luật hình sự một cách chậm chạp trong nhiều năm qua, dưới áp lực từ các chính phủ phương Tây. Những thay đổi bổ sung vừa được Quốc hội thông qua vào tháng sáu rồi và sẽ có hiệu lực từ tháng một năm 2018. Nhưng các cơ quan ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam và các nhóm đấu tranh nhân quyền vẫn nghi ngờ. Căn cứ vào các cuộc phỏng vấn những cựu Tù nhân lương tâm và các tin tức từ truyền thông trong nước, các nhà tù tại Việt Nam vẫn tồn tại án tử hình, cưỡng bức lao động và tử vong khi tạm giam vẫn ở tỉ lệ cao. Theo  báo cáo đăng trên trang web chính thức của chính phủ gần đây về hệ thống nhà tù Việt, những cái chết trong khi tạm giam nêm trên đó có thể chỉ là những tai nạn. Còn theo các nhà hoạt động nhân quyền thì thông tin này càng chứng tỏ những nỗi lo sợ xấu nhất của họ là có khả năng.

Cũng trong báo cáo này, đã có 429 tù nhân bị tử hình từ tháng 8 năm 2013 đến tháng 6 năm 2016, một sự thừa nhận hiếm có từ một Chính phủ độc đảng đã từ lâu vẫn còn duy trì các quy trình thực hiện án tử hình không rõ ràng. Theo như Amnesty International (Tổ chức Ân xá Quốc tế), Việt Nam có tỷ lệ án tử hình nằm trong ba nước cao nhất thế giới, đứng sau Trung Quốc và Iran.

Báo cáo trên còn đề cập đến giai đoạn 2011-2016 cho biết đã có 261.840 tù nhân được đào tạo nghề, một thuật ngữ mà các nhà hoạt động nhân quyền cho rằng về bản chất đó là lao động cưỡng bức. Thêm vào đó, báo cáo nói rằng thi hài hoặc tro cốt của 2.812 tù nhân đã được các thành viên trong gia đình đồng ý đem về, điều này cho thấy tỷ lệ tử vong cao của các tù nhân trong thời gian bị giam giữ trên tổng số tù nhân cả nước mà chính phủ cho biết là không dưới 150.000 người.

Benjamin Swanton, một nhà vận động chính sách công bình xã hội và là nhà tư vấn phát triển lâu năm ở Việt Nam nhận định: “Chúng ta có lý do để nghi ngờ về việc quản lý của chính phủ sẽ trở nên ít độc đoán và bạo lực hơn khi Việt Nam chuyển sang nền kinh tế thị trường”.

vietnam-prison-abuses - Đỗ Đăng Dư - Trong đó rất dễ chết – Tình trạng của những người bị giam ở Việt Nam 2
Các giấy tờ chính thức liên quan đến cái chết của em Đỗ Đăng Dư mà gia đình em nhận được từ chính quyền Việt Nam. Ảnh từ Amanda Mustard, The New York Times

Bộ Ngoại giao Việt Nam đã không trả lời các câu hỏi qua email về các điều kiện trong nhà tù Việt Nam.

Bà Pip Nicholson, giáo sư Trường luật Melbourne tại Úc, chuyên gia luật pháp Việt Nam nói rằng: Nhiều quan chức của đảng cộng sản Việt Nam ủng hộ thay đổi hệ thống pháp luật hình sự, chẳng hạn như: Tư pháp độc lập, Suy đoán vô tội. Tuy nhiên, những người ủng hộ các nguyên tắc kiểu phương Tây này là thiểu số.

Các chuyên gia về chính sách và bảo vệ quyền con người cho biết, kết quả là các vụ bắt giữ hầu hết đều bị hệ thống các tòa án tuyên án có tội và với hệ thống nhà tù thì quyền con người là thứ không nằm trong thứ tự ưu tiên. Những người ủng hộ nhân quyền nói rằng, tham nhũng, tội ác không bị trừng phạt, bạo lực trong nhà tù hầu hết không bị truy tố bởi vì hệ thống phục vụ lợi ích của đảng buộc những người bất đồng chính kiến phải im lặng và để làm giàu cho các cán bộ trại giam.

“Trong đó rất dễ chết” – Đoan Trang, một nhà báo độc lập tại Hà Nội đã trả lời phỏng vấn, cô đã viết khá nhiều về sự đàn áp của chính quyền trong nước.

Báo cáo của chính phủ gần đây đưa ra số liệu thống kê nhà tù, là một phần của quá trình thay đổi dài hạn theo xu hướng toàn cầu. Ví dụ, số tội phạm bị tử hình ở Việt Nam giảm từ 45 trường hợp ở năm 1993 xuống còn 22 trường hợp vào năm 2009.Tuy nhiên, báo cáo cũng cho biết số người chết ở Việt Nam đã tăng lên 681 người vào năm ngoái từ 336 người năm 2011 và chính phủ có kế hoạch xây dựng 5 trung tâm thi hành án tử hình mới để đáp ứng nhu cầu.

Tuy nhiên, báo cáo cũng cho biết số người tử vong ở Việt Nam đã tăng lên 681 vào năm ngoái từ 336 năm 2011 và chính phủ có kế hoạch xây dựng 5 trung tâm thực hiện mới để đáp ứng nhu cầu.

Theo bà Janice Beanland, người vận động chiến dịch tại Amnesty International cho biết xu hướng toàn cầu là giảm án tử hình. Bà nói: “Đây là lý do tại sao chúng tôi kinh ngạc khi biết rằng trên thực tế Việt Nam thường xuyên thi hành án tử hình nhiều hơn những gì chúng tôi nghĩ.”

Báo cáo của chính phủ cho biết, Việt Nam đã cải thiện  việc dạy nghề trong tù, các tù nhân được đào tạo về may mặc, xây dựng, mộc, cơ khí, nông nghiệp và chế biến nông sản.

Nhưng những cựu tù nhân và các nhóm bảo vệ nhân quyền nói rằng bản chất không phải là lao động tự nguyện, và sản phẩm hạt điều, hàng may mặc và các sản phẩm khác được xuất khẩu từ các nhà tù để kiếm lợi nhuận.

Anh Đoàn Huy Chương, nhà hoạt động công đoàn được trả tự do vào tháng hai sau khi bị kết án 7 năm tù giam, cho biết rằng các tù nhân thường phải dậy sớm từ 6 giờ sáng, phải lao động chân tay, không được trả tiền, bị cho đến bất kỳ nơi nào từ 3 giờ chiều đến 7 giờ tối.

vietnam-prison-abuses - Đỗ Đăng Dư - Trong đó rất dễ chết – Tình trạng của những người bị giam ở Việt Nam
Cha của Đỗ Đăng Dư, ông Đỗ Đăng Ung điều chỉnh bức ảnh thờ của con trai.

Anh nói thêm, các tù nhân có tiền hối lộ mới được cho đi bệnh viện khi họ bị bị bệnh, “Không có tiền, dù họ bị sốt, họ vẫn phải làm việc”.

Những nhà bảo vệ nhân quyền nói rằng họ đặc biệt lo ngại về khẳng định của chính phủ rằng gia đình phạm nhân được cho phép lấy thi hài và tro cốt của 2.812 tù nhân về chôn cất.

Báo cáo năm 2014, Tổ chức Human Rights Watch (Theo dõi Nhân quyền) cho biết các tù nhân bị bắt vì những lỗi nhỏ có thể chết khi bị giam giữ, còn những lời giải thích chính thức về cái chết của họ là “đáng lo ngại và cho thấy sự bao che có hệ thống”. Báo cáo trích dẫn lời những người sống sót nói rằng công an đôi khi đánh họ để lấy lời khai nhận những tội danh mà họ không có. .

“Có phải tôi nghĩ rằng họ bắt đầu với ý tưởng đánh ai đó đến chết? Không”, ông Phil Robertson, phó giám đốc Tổ chức Human Rights Watch khu vực Châu Á nói. “Nhưng liệu tôi có nghĩ rằng không có ai phải chịu trách nhiệm hay chịu kiểm soát trong hệ thống? Vâng. Và đó là vấn đề cơ bản”.

Trong trường hợp em Dư bị chết trong lúc tạm giam năm 2015, cảnh sát điều tra vài tháng sau đó cho hay đầu của cậu ấy bị chấn thương – một vết thương lớn– là do bạn cùng phòng giam đá vào đầu, chứ không phải bị ngã trong phòng tắm như những gì họ nói ban đầu, theo lời của Lê Luân, một trong những luật sư của gia đình.

Người bạn cùng phòng, Vũ Văn Bình đã bị tuyên án 10 năm tù giam vì tội “cố ý gây thương tích”. Tuy nhiên, luật sư Luân cho rằng những lời giải thích của phía công an về cái chết của anh Dư là khá lộn xộn vì có những mâu thuẫn về mặt pháp y.

Ví dụ, luật sư dẫn chứng bằng bức ảnh chụp X quang mà ông cung cấp cho tờ New York Times, vết thương nằm trên trán của anh Dư chứ không nằm trên đỉnh đầu. Theo ông, rất khó tưởng tượng làm thế nào các vết thương ở chân của em Dư là do bị ngã ở chỗ vệ sinh trong nhà tắm, như các nhà chức trách đã tuyên bố.Ông Lê Luân nói rằng các nguyên nhân mà phía công an mô tả “không thể tạo ra những vết thương nghiêm trọng như vậy” “Phải xảy ra những xô xát khác”.

Các thành viên của gia đình em Dư đã nói trong một cuộc phỏng vấn khác cho rằng họ vẫn không biết chắc chắn em ấy đã chết như thế nào.

Họ chỉ có một điều chắc chắn duy nhất là có một điều gì đó về những lời giải thích chính thức vô nghĩa..

“Nó đã làm sai”, “Nhưng nó không đáng chết.”, ông nội của em Dư là Đỗ Đình Văn đã nói như vậy khi ông đứng cạnh bàn thờ tạm mà gia đình đã lập cho con của họ tại phòng khách khi em vừa qua đời.

Chau Doan đã hỗ trợ cho bài phỏng vấn này.

Tác giả Mike Ives từ The New York Times

Amnesty International lo ngại sức khỏe của ba nhà hoạt động Việt Nam trong tình trạng biệt giam

Từ trái qua phải Ông Trương Minh Đức, Phạm Văn Trội và Nguyễn Trung Tôn

Vào ngày 8 tháng 9 năm 2017, Amnesty International (Tổ chức Ân xá quốc tế) lên tiếng lo ngại tình trạng sức khỏe của ba nhà hoạt động là: Trương Minh Đức, Nguyễn Trung Tôn và Phạm Văn Trội. Trước khi bị bắt, cả ba người đã có những vấn đề sức khỏe đòi hỏi phải điều trị thường xuyên và hiện đang bị biệt giam tại nhà tù B14, Hà Nội.

Ông Trương Minh Đức đang bị bệnh tim và cao huyết áp, vừa bị đột quỵ vào tháng 5 năm nay. Ông Nguyễn Trung Tôn bị các vấn đề về thận, tuyến tiền liệt. Đặc biệt chấn thương đầu gối nặng của ông vẫn chưa lành sau lần bị một nhóm lạ mặt bắt cóc và đánh đập vào tháng 2 năm 2017. Ông Phạm Văn Trội đang phải chịu đau đớn vì loét dạ dày. Mặc dù vợ họ đã cố gắng chuyển thuốc men thường xuyên vào trong tù thông qua quản giáo trại giam, nhưng họ không thể chắc chắn liệu thuốc có được chuyển tiếp cho chồng họ hay không, bởi vì họ vẫn chưa được gặp mặt chồng kể từ khi chồng họ bị bắt.

Amnesty International kêu gọi mọi người viết thư gửi đến Văn phòng Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công AnBộ Ngoại giao Việt Nam yêu cầu 3 điều sau:

– Phóng thích Trương Minh Đức, Nguyễn Trung Tôn và Phạm Văn Trội ngay lập tức và vô điều kiện vì họ đã bị tước quyền tự do chỉ vì thể hiện ôn hòa quyền tự do ngôn luận và tự do lập hội của họ.

– Cho đến khi được thả ra, đảm bảo rằng họ được bảo vệ, không bị tra tấn và ngược đãi, được phép gặp gia đình, luật sư theo yêu cầu và được chăm sóc y tế đầy đủ.

– Đảm bảo chấm dứt ngay lập tức các vụ bắt giữ và quấy rối tùy tiện các thành viên của Hội Anh em dân chủ và các nhà hoạt động khác vì việc biểu đạt ôn hòa quan điểm của họ.

Ba nhà hoạt động trên là thành viên của Hội Anh Em Dân Chủ do Luật sư Nhân quyền Nguyễn Văn Đài thành lập năm 2013 để cổ vũ ôn hòa cho dân chủ ở Việt Nam. Tất cả đều bị buộc tội “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân” theo điều 79 Bộ luật Hình sự năm 1999. Điều luật đã bị lên tiếng từ lâu vì tính mập mờ trong quy định hành vi phạm tội của nó.

Đọc toàn văn Thông cáo báo chí của Amnesty International tại đây.

Hội thảo Nhân quyền Tây Tạng – Việt Nam, xây dựng lòng tin và cùng nhau hành động

Tổng thống Lobsang Sangay, người đứng đầu chính phủ Tây Tạng lưu vong ở Ấn Độ, người mặc áo trắng, cầu nguyện cùng các nhà sư tại chùa Điều Ngự. Đứng gần bên là luật sư Trịnh Hội, một chuyên gia về luật tị nạn quốc tế, tại Hội Thảo Nhân Quyền Tây Tạng – Việt Nam tại Quận Orange – Little Saigon. (Anh Đỗ / Los Angeles Times)

Lấy cảm hứng để “Xây dựng lòng tin và cùng nhau hành động”, Hội Thảo Nhân Quyền Tây Tạng và Việt Nam được cả hai cùng tổ chức tại Little Saigon

Nhà lãnh đạo Tây Tạng, trong bộ trang phục truyền thống, cùng một nhóm nhà sư, tham gia nhiều buổi cầu nguyện chỉ với mục đích: vạch ra con đường đi đến hòa bình.

Tổng thống Lobsang Sangay là nhà lãnh đạo của Chính phủ Tây Tạng lưu vong, ông từng tốt nghiệp Tiến sĩ luật tại Harvard. Đứng kê bên là ông Trịnh Hội, một luật sư người Úc gốc Việt được đánh giá cao về luật và chính sách quốc tế về người tị nạn.

Trong buổi họp mặt ở Westminster, để nêu bật lên các vi phạm nhân quyền, cả Trịnh Hội và Sangay cho rằng họ là những người đến từ hai quốc gia “đi chung một đường”. Cả hai dân tộc đều đang phải tranh đấu tranh không mệt mỏi vì tự do dưới chế độ cộng sản hà khắc.

Sáu triệu người Tây Tạng đang sống trong đất mẹ của họ vẫn bị từ chối tự do và các quyền con người cơ bản, bị bóc lột để khai thác các tài nguyên phong phú dưới sự kiểm soát của Trung Quốc, hậu quả là bị đánh đập, tử vong, bỏ tù mà không qua xét xử và tự thiêu, những người Tây Tạng đã nhắn gửi đến 95 triệu người Việt trong nước.

Gần 250 người trong hội trường đồng loạt hưởng ứng khi ông Sangay nói: “Chủ nghĩa cộng sản chỉ mới 100 tuổi, Phật giáo thì đã tồn tại 2.500 năm tuổi, chẳng có cuộc đua nào ở đây cả”, ông cũng ca ngợi sự bền bỉ của Phật giáo “bởi vì sức mạnh sẵn có của nó và nền móng vững chắc.”

Ngay cả khi chính quyền Trung Quốc tiêu hủy hơn 90% các tu viện và nữ tu viện ở Tây Tạng sau khi chiếm đóng vào năm 1959 thì những người Tây Tạng lưu vong cùng với vị lãnh đạo tinh thần Đức Đạt Lai Lạt Ma đã thành công trong việc truyền bá Phật giáo trở lại Tây Tạng và truyền bá rộng rãi toàn cầu.

Các trung tâm nghiên cứu Phật pháp mới mở trong thập kỷ qua trên khắp thế giới cho thấy vẻ đẹp và sức sống mãnh liệt của tôn giáo này, ông nói thêm. “Cuộc đấu tranh của các bạn rất giống với chúng tôi, chúng ta có sự liên quan nhau.” Sangay nói, với cái gật đầu đồng ý hướng đến thính giả ở đại sảnh của chùa Điều Ngự ở Little Saigon.

Mặc dù người Tây Tạng bị cấm lưu giữ ảnh của Đức Đạt Lai Lạt Ma hoặc hô khẩu hiệu dân chủ trên đường phố của Tây Tạng đều có nguy cơ phải vào tù và bị tra tấn, người Tây Tạng không hề sợ hãi chính quyền Trung Quốc. “Bạn có thể mua mọi thứ bằng tiền, bạn có thể bắt người khác làm mọi việc bằng súng”, “Nhưng cuối cùng, nếu bạn muốn có được trái tim và tinh thần của người dân, bạn cần phải có được sự tôn trọng.”

Hội Thảo Nhân Quyền Tây Tạng - Việt Nam, Xây Dựng Lòng Tin Và Cùng Nhau Hành Động, Tong Thong Tay Tang Lobsang Sangay
Đám đông vây quanh Tổng thống Lobsang Sangay, người bên phải, khi ông ôm một cô bé hôm thứ bảy tại chùa Điều Ngự ở Little Saigon. Cựu thị trưởng Garden Grove Bảo Nguyễn cũng tham dự hội thảo nhân quyền. (Anh Đỗ / Los Angeles Times)

Hầu hết các Phật tử và nhiều dân cử, từ liên bang đến địa phương, tham dự như Thượng Nghị Sĩ California Janet Nguyễn, Giám Sát Viên Andrew Đỗ, Thị Trưởng Westminster Trí Tạ, Phó Thị Trưởng Garden Grove Phát Bùi, và Phó Thị Trưởng Fountain Valley Michael Võ,… đã góp mặt để ủng hộ chiến dịch nhân quyền này. Dân biểu liên bang Dana Rohrabacher người đã chiến đấu chống lại cuộc đàn áp người Tây Tạng, ngồi ở hàng ghế đầu, vẫy tay chào những người tị nạn nhập cư khi họ cố gắng dùng điện thoại để lưu lại những gì ông nói.

Hai năm trước, Bản xếp hạng chỉ số tự do của Freedom House liệt kê Tây Tạng đứng thứ 2 trên thế giới, chỉ sau Syria.

Ông Trịnh Hội và ngài Sangay cùng chỉ trích Trung Quốc như là “kẻ du côn nhất”. Ông Trịnh Hội nói rằng ông muốn mọi người ở đây không chỉ tập trung vào các vấn đề nhân quyền mà quan trọng hơn là giải pháp. Luật sư đề nghị mọi người thực hiện các công việc đào tạo các nhà hoạt động và hỗ trợ tài chính cho các nhóm đấu tranh cho nhân quyền ở Đông Nam Á.

“Đừng chỉ lắng nghe, bạn phải tham gia”, Ông Trịnh Hội thúc giục.

Nhiều khán giả đã nhận được nhiều cảm hứng từ các diễn giả ngày hôm đó.

“Cuối cùng, chúng ta đã có chỉ dẫn”, dược sĩ Elise Phan, 43 tuổi, đã bày tỏ: “Tôi cảm kích vì có những người trẻ Việt Nam tài giỏi đang hy sinh cuộc sống riêng để thúc đẩy nhân quyền cho đất nước ta.

Nawang Lhautara, 67 tuổi, một giám đốc bảo hiểm đã nghỉ hưu từ Ojai nói: “Chắc chắn rồi, hai dân tộc chúng ta có thể giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc đấu tranh này. Chúng ta cần kết hợp lại những cái đầu mà cả hai đang có để biết thêm những gì cần làm.”

Chog Tsering, thành viên hội đồng quản trị Hội Người Tây Tạng ở Nam California, người đã giúp tổ chức sự kiện này với sự hợp tác với Giáo hội Phật Giáo Việt – Mỹ tại Hoa Kỳ, đồng tình.

“Điều đúng đắn cần làm là xây dựng niềm tin và cùng hành động”, Tsering nói. “Chúng ta có cùng một trái tim.”

Tác giả Anh Do, từ Los Angeles Times: Inspired to ‘build trust and work together,’ Tibetans and Vietnamese hold human rights conference in Little Saigon

The Washington Post: Dù mạng xã hội Việt Nam bị đàn áp mạnh tay nhưng nhiều người vẫn không hề chùn bước

Nhà hoạt động Anh Chí (Nguyễn Chí Tuyến) tìm kiếm thông tin trên internet tại quán cafe Tự Do ở Hà Nội. REUTERS/Kham (Kham/Reuters)

Hà Nội – Trong vài tháng qua, lực lượng an ninh của Chính quyền Việt Nam đàn áp mạnh tay quyền tự do ngôn luận, tự do biểu đạt trên các phương tiện truyền thông xã hội, và vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.

Hoặc, ít nhất là theo các chuyên gia, những người sử dụng mạng xã hội thường xuyên, các blogger bất đồng chính kiến cho biết, vấn đề nhức nhối trên dường như đang diễn ra ngày càng thường xuyên hơn, không còn là điều bất thường, đột ngột nữa.

Janice Beanland, một người làm chiến dịch của tổ chức Amnesty International (Ân xá quốc tế) nói rằng “ngay cả các nhà hoạt động ở Việt Nam cũng vẫn còn tranh cãi về số lượng người thực sự bị bắt và giam giữ”. “Nhưng có một điều đặc biệt là các nhà hoạt động Việt Nam vẫn không hề chùn bước”

Việt Nam không có nguồn lực lớn như người hàng xóm khổng lồ phương Bắc để duy trì một “Vạn Lý Tường Lửa” hoặc cũng không thể tự tạo ra được các mạng truyền thông xã hội chất lượng cho riêng mình. Vì vậy, Facebook và những mạng xã hội toàn cầu khác vẫn còn phổ biến. Người dân được tiếp cận hằng ngày với sự tràn ngập những loại bài tin tức liên quan chính trị, bao gồm các chỉ trích trực tiếp nhắm đến chính phủ. Những người đang sử dụng mạng xã hội để lên tiếng phản biện xã hội tự hỏi rằng liệu họ có đang bị chính phủ theo dõi những phát ngôn hay không? Và cả những tin đồn về việc cấm cửa các mạng xã hội hay bị tấn công mạng.

Chẳng ai biết rõ liệu có các quy tắc nào khi sử dụng internet tại Việt Nam hay không, điều này dẫn đến vài câu hỏi rằng liệu việc kiểm duyệt bừa bãi của Việt Nam đang phản tác dụng, hay cũng có thể đây là một chiến thuật hiệu quả để tạo ra sự sợ hãi dần dần.

Những người biểu đạt tự do ngôn luận luôn có nguy cơ bị quấy rối hoặc bắt giữ bất cứ lúc nào. Nhưng như thế nào là đi quá giới hạn để bị bắt thì chẳng ai biết được.

“Nó khiến chúng tôi gặp nhiều khó khăn hơn. Tại sao? Một số người nói rằng ông Donald Trump không quan tâm đến nhân quyền, và đảng cộng sản Việt Nam cảm thấy được tự do hơn. Tôi không nghĩ đó là câu trả lời thỏa đáng”, anh Nguyễn Chí Tuyến nói, được biết đến trên mạng xã hội bằng biệt danh “Anh Chí”, là một trong những nhà bất đồng chính kiến nổi bật nhất trong nước hiện nay, anh có hai người bạn bị tuyên án tù lâu năm. “Họ cũng muốn đe dọa nhóm những người trẻ tuổi đang có ý định tiếp bước chúng tôi”

Anh Chí đang ngồi ở một quán café ngay khu trung tâm Hà Nội, một quán tự gọi họ là “Hipster” được trang trí bằng những hình ảnh kỷ niệm lừng lẫy của lực lượng quân đội cộng sản miền bắc Việt Nam đã đánh bại Hoa Kỳ 40 năm về trước.

Tầng dưới, những thanh niên Việt Nam với phong cách ăn mặc sành điệu thì đang sử dụng những sản phẩm công nghệ của Apple, nhãn hiệu Mỹ.

“Hiện tại tôi an toàn trong quán café này”, anh ấy vừa nói vừa đảo mắt nhìn xung quanh, “Là người đã từng bị bắt nhiều lần đến độ không thể đếm được và có thể đi tù bất cứ lúc nào”.

Có rất nhiều người sử dụng mạng xã hội, dù sao đi nữa họ cũng không thể bị gây trở ngại bởi những thứ không chắc chắn.

Anh Luke Nguyễn nói: “Tôi đã từng có tí lo sợ khi gặp những vấn đề, nhưng giờ thì những điều đó không còn quan trọng nữa”, “Bởi vì tôi chỉ là một người bình thường, không phải là một nhà hoạt động, chỉ là một công dân thảo luận các ý kiến”. Anh là một nhà đầu tư bất động sản, đang ngồi ở một quán café sang trọng ở Thành phố Hồ Chí Minh. Anh ấy cho biết một bài viết hài hước, tình ái của anh được đăng tải công khai về trường hợp của ông Trịnh Xuân Thanh, một cựu giám đốc của một công ty dầu khí nhà nước Việt Nam vừa bị bắt cóc tại Berlin, Đức.

Quan điểm của anh Luke Nguyễn là bạn có thể nói những điều bạn muốn, miễn là bạn không phải là người nổi tiếng – được nhiều người biết đến ở Việt Nam. Nhưng cô Beanland nói rằng trong khi hầu hết các vụ bắt bớ gây sự chủ ý là các nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng, thì cũng có thể đã có nhiều hơn những vụ xảy ra nhưng không được chú ý.

“Có vẻ như có nhiều cuộc bắt giữ hơn trong thời gian gần đây. Nhưng những gì chúng ta biết được có thể chỉ là bề nổi của tảng băng chìm”, cô nói.

Điển hình năm nay, Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, hay là “Mẹ Nấm” và Trần Thị Nga, hay thường được gọi là Thúy Nga, vừa bị kết án tù nhiều năm. Mẹ Nấm bị tuyên án 10 năm, trong khi đó Thúy Nga thì 9 năm tù.

Facebook là mạng xã hội thường được sử dụng để biểu đạt quan điểm chính trị ở Việt Nam, cũng như nhiều hoạt động hằng ngày khác. Sim điện thoại đăng ký mới ở Việt Nam thường được khuyến mãi sử dụng Facebook miễn phí, và nhiều người dân sử dụng ứng dụng tin nhắn Messenger của nó thay cho tin nhắn bình thường. Nhưng không phải lúc nào công ty của Mark Zuckerberg cũng đóng vai trò chủ chốt trong quốc gia có dân số đứng thứ 14 thế giới này.

Trong năm 2013, từ khi thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng công bố mục tiêu tự xây dựng được mạng xã hội cho giới trẻ ở Việt Nam. Nhưng đầu năm 2015, ông ấy thừa nhận rằng là không thể cấm truyền thông xã hội như Facebook. Ông đã nói với các thành viên chính phủ như sau: “Các đồng chí ngồi đây đều tham gia mạng xã hội, có điện thoại để lên Facebook xem thông tin. Vậy làm sao để thông tin đó đúng đắn, chúng ta không ngăn, không cấm được đâu các đồng chí.”, “Phải đưa thông tin chính xác, kịp thời để định hướng. Trên mạng ai nói gì thì nói nhưng nếu có thông tin chính thống của Chính phủ thì người dân mới có lòng tin.”

Thay vì vậy, chính phủ lập trang Facebook của riêng họ, để công bố những chính sách mới hoặc trực tiếp những cuộc họp nội các hằng tháng.

“Đảng cộng sản Việt Nam đang bối rối”, theo lời của ông Zachary Abuza, giáo sư tại trường National War College ở Washington và chuyên gia về Đông Nam Á, ông nói: “Điều đó cho thấy họ duy trì sự độc tài, và như vậy họ cảm thấy bị đe dọa bởi phương tiện xã hội truyền thông. Tuy nhiên, Internet của họ tương đối mở, và họ không có gì giống như Vạn Lý Tường Lửa của Trung Quốc.

Việc kiểm duyệt tùy lúc của chính quyền Việt Nam không chỉ tồn tại trên mạng internet, nó thường thể hiện rằng những hành động của nhà nước trong thế giới ảo cũng giống như đúc cái cách họ làm ở bên ngoài. Tại thủ đô, rất dễ bắt gặp những sự kiểm soát khó coi xen lẫn hài hước. Trong một đêm khai mạc triển lãm nghệ thuật gần đây tại Hà Nội, một người đàn ông bụng phệ mặc thường phục bước vào, các nghệ sĩ đã thì thầm với khách mời rằng: “Ồ, đó là một gián điệp, lần nào anh ấy đến đây”, “ Anh ấy chỉ tới ăn rồi uống tất cả rượu và sau đó bỏ đi.”

Anh ta hành động đúng như thế, giống như trò hề, nhưng việc kiểm duyệt thì không bao giờ là chuyện đùa với các nghệ sĩ Việt Nam, nhiều người nói rằng những người kiểm duyệt có thể bắt buộc các cuộc triển lãm phải đóng cửa vì những lý do mà họ không bao giờ được giải thích.

Việc kiểm soát cũng lan sang thể thao. Đội bóng đá của những người bất đồng chính kiến No-U FC lên kế hoạch trên facebook ngay trước khi bắt đầu để tổ chức các trận đấu hằng tuần, để tránh sự quấy rối của công an. Cái tên của đội bóng thể hiện sự bác bỏ đường lưỡi bò của Trung Quốc trên biển Đông. Đối với những nhà bất đồng chính kiến, chủ nghĩa dân tộc chống lại sự xâm lược của Trung Quốc là những vấn đề lớn nhất của họ.

“Tôi muốn được nhìn thấy bầu cử dân chủ, nhưng không phải người nào tôi quen cũng đồng ý. Nhưng bất cứ ai mà tôi biết đều chống Trung Quốc. Trung Quốc thì ít phổ biến hơn chủ nghĩa cộng sản”, theo lời anh Phạm Anh Cường, một thành viên của No-U FC. Khi chúng tôi trò chuyện trong buổi ăn trưa, anh ấy có một tin nhắn trên Facebook và bật cười: “Một người bạn vừa mới nhìn thấy tôi bình luận chỉ trích một quan chức địa phương và đòi tôi xóa nó đi”

Anh ấy sẽ xóa? Anh cười sảng khoái. “Dĩ nhiên là không! Tại sao tôi phải làm?”

  Tác giả: Vincent Bevins từ The Washington Post: Apparent crackdown in Vietnam on social media, but many users undeterred

Vụ kiện Trịnh Vĩnh Bình: Dù ai thắng kiện thì bên thua cuộc vẫn là người dân Việt Nam

Ngày 30/8/2017, phiên xử vụ ông Trịnh Vĩnh Bình kiện chính phủ Việt Nam ra Tòa trọng tài Quốc tế ở Paris đã kết thúc. Kết quả chính thức của phiên xử chưa được công bố, nhưng dù ông Bình và chính phủ Việt Nam thắng hay thua, người thua cuộc sau cùng vẫn luôn là người dân Việt Nam.

Bài viết thể hiện quan điểm của 2 học viên tại VOICE: Sophie và Jolie.

Khi Chính phủ Việt Nam thua kiện thì đây là một tin gây ra tác động tiêu cực cho mọi cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp dù Việt Kiều hay ngoại quốc đang và sẽ có ý định đầu tư vào Việt Nam. Họ sẽ nhận ra một chính quyền không tôn trọng pháp luật, không tôn trọng các nguyên tắc cơ bản về đầu tư và thương mại, không bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các doanh nghiệp thậm chí là xâm phạm các quyền ấy. Trong bối cảnh như vậy, làm sao họ còn tiếp tục dám đầu tư vào Việt Nam? Và nếu sự kiện này làm chúng ta mất đi lợi thế trong công cuộc thu hút đầu tư nước ngoài thì người chịu thiệt là ai nếu không phải người dân Việt Nam?

Ông Trịnh Vĩnh Bình thắng kiện thì đây là một tin vui trên nhiều mặt. Một cá nhân, tổ chức có thể kiện một nhà nước khi nhà nước làm sai luật, có thể bắt nhà nước chịu trách nhiệm và bồi thường cho những sai trái của họ, đặc biệt là trách nhiệm đối với các bản án oan sai. Điều này có thể khá phổ biến ở các nước dân chủ thượng tôn pháp quyền nhưng lại không hề phổ biến tại Việt Nam. Cho dù đây là vụ kiện có yếu tố quốc tế giữa công dân một nước kiện một chính phủ một nước khác thì vụ kiện cũng sẽ tạo ra một tiền lệ tốt trong việc làm gương thi hành luật pháp, Nhà nước Việt Nam sẽ phải thừa nhận các khuyết điểm, sai sót để cải thiện tình trạng xem thường pháp luật bấy lâu nay. Thêm một điểm sáng là nếu ông Trịnh Vĩnh Bình thắng kiện là ông hứa sẽ dành phần lớn số tiền thắng kiện  cho các quỹ hoạt động xã hội dân sự nói chung trên thế giới, phần còn lại sẽ hỗ trợ cho từ thiện người Việt Nam và các tổ chức chính trị, xã hội dân sự đang đấu tranh, thúc đẩy tiến trình dân chủ hóa ở Việt Nam. Ngoài ra, ông Bình cũng sẽ tư vấn cho những Việt Kiều đã từng bị án oan tại Việt Nam thủ tục kiện tụng và giới thiệu các hãng luật sư nổi tiếng để đảm bảo thắng kiện.

Nhưng điều đáng nói nhất ở đây là nếu Trịnh Vĩnh Bình thắng kiện thì số tiền 1,25 tỉ USD mà Nhà nước Việt Nam phải bồi thường cho ông Bình lấy từ đâu? Câu trả lời ai cũng biết là dĩ nhiên từ ngân sách nhà nước, từ tiền thuế của nhân dân, tức tiền túi của người dân Việt Nam.

Chúng ta đều biết một thực tế hiện nay ngân sách nhà nước đang trong tình trạng nguy cấp vì nợ công đến hạn phải trả mà ngân khố quốc gia không thể kham nổi cũng như không thể tiếp tục đi vay mượn bên ngoài để đáo hạn thêm nữa, dù có thể vay thêm nhưng lãi suất dành cho Việt Nam ngày càng cao Gánh nặng này một lần nữa lại đặt lên vai những người dân thấp cổ bé họng hàng ngày vất vả mưu sinh, đa phần trong số đó còn không hề nhận thức được khoản nợ mà họ phải gánh cho những sai lầm trong chi tiêu của chính phủ. Họ không hề hay biết tiền thuế mà họ đã đóng đi về đâu? Họ không hề nhận ra điều phi lý rằng họ đóng tiền thuế vừa để nuôi những người trong chính phủ làm việc, vừa để đền bù những sai phạm mà những người ấy gây ra. Và sai phạm mà họ gây ra thì cái giá phải trả chưa bao giờ là rẻ cả, bao gồm cả cái giá về tiền và cái giá không phải tiền. Liệu có công bằng không khi người dân luôn là người phải gánh chịu mọi hậu quả nặng nề do những tắc trách và sai lầm của chính quyền hay các nhóm lợi ích gây ra?

Chúng ta không thể thay đổi được hậu quả những điều đã xảy ra, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể tác động vào những gì sẽ xảy tới, song song với việc cùng nhau đóng góp kiến tạo một đất nước Dân chủ, Pháp quyền thực sự – nơi mà người dân có quyền lên tiếng giám sát, chất vấn về đường lối, chính sách của những người lãnh đạo và tình hình đất nước thay vì chỉ biết cắn răng chịu đựng và nhắc nhở nhau câu nói mỉa mai “Hãy yên tâm, mọi việc đã có Đảng và Nhà Nước “NO”.

Đã đến lúc người dân Việt Nam phải nghĩ đến việc tự giác lo cho mình, cho cuộc sống của mình và của đất nước, của dân tộc. Hơn hết, Quốc gia này là tài sản chung của chúng ta, vì thế đừng phó thác tất cả cho nhà nước và bất kỳ đảng phái nào lo thay chúng ta.

Infographic: Tóm tắt toàn bộ vụ Trịnh Vĩnh Bình kiện chính phủ Việt Nam

(Nguồn từ Facebook-er Nguyen Chí Tuyen)

Infographic Tóm tắt toàn bộ vụ Trịnh Vĩnh Bình kiện chính phủ Việt Nam

Infographic Tóm tắt toàn bộ vụ Trịnh Vĩnh Bình kiện chính phủ Việt Nam