Đại diện của VOICE phát biểu trước Hội đồng Nhân quyền LHQ

Vào lúc 5h chiều giờ Geneva, tức 10 giờ đêm giờ Việt Nam, ngày 19/9, nhà hoạt động Đinh Thảo, điều phối viên chương trình của VOICE ở châu Âu, đã thay mặt phái đoàn vận động nhân quyền của Việt Nam phát biểu trước Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc.

Cùng tham dự phiên họp này còn có bà Lê Thị Minh Hà, vợ nhà báo độc lập Anh Ba Sàm – Nguyễn Hữu Vinh, và cô Anna Nguyễn – Giám đốc Chương trình của VOICE.

Chúng tôi xin đăng toàn văn bài phát biểu của nhà hoạt động Đinh Thảo dưới đây:

Thưa Ngài Phó Chủ tịch,

Chúng tôi cực kỳ quan ngại về việc đàn áp các nhà bảo vệ nhân quyền ở Việt Nam. Chính quyền Việt Nam đang hoàn toàn đi ngược lại với các nghĩa vụ theo các công ước quốc tế và những khuyến nghị UPR đã được chấp nhận về việc tôn trọng quyền tự do biểu đạt và không gian xã hội dân sự.

Trong tám tháng đầu năm nay, ít nhất 16 nhà hoạt động đã bị bắt, giam giữ hoặc kết án theo Bộ luật Hình sự hà khắc, trong đó có sáu thành viên của Hội Anh em Dân chủ, những người có thể phải đối mặt với mức án tối đa là bản án tử hình vì những hoạt động nhân quyền ôn hoà của họ. Hai nhà hoạt động nữ, Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và Trần Thị Nga, đã bị kết án 10 năm và chín năm tù vì chỉ trích chính quyền một cách ôn hoà, và đang phải chịu điều kiện giam giữ tồi tệ. Tôi có mặt ở đây cùng với bà Lê Thị Minh Hà, vợ của Anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh, người đã bị kết án năm năm tù chỉ vì viết blog [khai dân trí] trái ý chính quyền.

Trên thực tế, hiện có hàng trăm tù nhân lương tâm ở Việt Nam, trong khi chính phủ Việt Nam không thừa nhận thực tế này.

Thưa ngài Phó Chủ tịch, chúng tôi kêu gọi chính quyền Việt Nam thực thi một cách có thiện chí các khuyến nghị UPR mà họ đã chấp thuận vào năm 2014 cũng như khuyến nghị của các Thủ tục Đặc biệt và các Cơ quan theo Công ước [của Liên Hiệp Quốc]. Chúng tôi kêu gọi các quốc gia thành viên của Liên Hiệp Quốc thúc giục Việt Nam trả tự do cho tất cả tù nhân lương tâm.

CIVICUS trình bày bài phát biểu này cùng với VOICE.

Xin cảm ơn, ngài Phó Chủ tịch.

#VietnamUPR

Vụ kiện Trịnh Vĩnh Bình: Dù ai thắng kiện thì bên thua cuộc vẫn là người dân Việt Nam

Ngày 30/8/2017, phiên xử vụ ông Trịnh Vĩnh Bình kiện chính phủ Việt Nam ra Tòa trọng tài Quốc tế ở Paris đã kết thúc. Kết quả chính thức của phiên xử chưa được công bố, nhưng dù ông Bình và chính phủ Việt Nam thắng hay thua, người thua cuộc sau cùng vẫn luôn là người dân Việt Nam.

Bài viết thể hiện quan điểm của 2 học viên tại VOICE: Sophie và Jolie.

Khi Chính phủ Việt Nam thua kiện thì đây là một tin gây ra tác động tiêu cực cho mọi cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp dù Việt Kiều hay ngoại quốc đang và sẽ có ý định đầu tư vào Việt Nam. Họ sẽ nhận ra một chính quyền không tôn trọng pháp luật, không tôn trọng các nguyên tắc cơ bản về đầu tư và thương mại, không bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các doanh nghiệp thậm chí là xâm phạm các quyền ấy. Trong bối cảnh như vậy, làm sao họ còn tiếp tục dám đầu tư vào Việt Nam? Và nếu sự kiện này làm chúng ta mất đi lợi thế trong công cuộc thu hút đầu tư nước ngoài thì người chịu thiệt là ai nếu không phải người dân Việt Nam?

Ông Trịnh Vĩnh Bình thắng kiện thì đây là một tin vui trên nhiều mặt. Một cá nhân, tổ chức có thể kiện một nhà nước khi nhà nước làm sai luật, có thể bắt nhà nước chịu trách nhiệm và bồi thường cho những sai trái của họ, đặc biệt là trách nhiệm đối với các bản án oan sai. Điều này có thể khá phổ biến ở các nước dân chủ thượng tôn pháp quyền nhưng lại không hề phổ biến tại Việt Nam. Cho dù đây là vụ kiện có yếu tố quốc tế giữa công dân một nước kiện một chính phủ một nước khác thì vụ kiện cũng sẽ tạo ra một tiền lệ tốt trong việc làm gương thi hành luật pháp, Nhà nước Việt Nam sẽ phải thừa nhận các khuyết điểm, sai sót để cải thiện tình trạng xem thường pháp luật bấy lâu nay. Thêm một điểm sáng là nếu ông Trịnh Vĩnh Bình thắng kiện là ông hứa sẽ dành phần lớn số tiền thắng kiện  cho các quỹ hoạt động xã hội dân sự nói chung trên thế giới, phần còn lại sẽ hỗ trợ cho từ thiện người Việt Nam và các tổ chức chính trị, xã hội dân sự đang đấu tranh, thúc đẩy tiến trình dân chủ hóa ở Việt Nam. Ngoài ra, ông Bình cũng sẽ tư vấn cho những Việt Kiều đã từng bị án oan tại Việt Nam thủ tục kiện tụng và giới thiệu các hãng luật sư nổi tiếng để đảm bảo thắng kiện.

Nhưng điều đáng nói nhất ở đây là nếu Trịnh Vĩnh Bình thắng kiện thì số tiền 1,25 tỉ USD mà Nhà nước Việt Nam phải bồi thường cho ông Bình lấy từ đâu? Câu trả lời ai cũng biết là dĩ nhiên từ ngân sách nhà nước, từ tiền thuế của nhân dân, tức tiền túi của người dân Việt Nam.

Chúng ta đều biết một thực tế hiện nay ngân sách nhà nước đang trong tình trạng nguy cấp vì nợ công đến hạn phải trả mà ngân khố quốc gia không thể kham nổi cũng như không thể tiếp tục đi vay mượn bên ngoài để đáo hạn thêm nữa, dù có thể vay thêm nhưng lãi suất dành cho Việt Nam ngày càng cao Gánh nặng này một lần nữa lại đặt lên vai những người dân thấp cổ bé họng hàng ngày vất vả mưu sinh, đa phần trong số đó còn không hề nhận thức được khoản nợ mà họ phải gánh cho những sai lầm trong chi tiêu của chính phủ. Họ không hề hay biết tiền thuế mà họ đã đóng đi về đâu? Họ không hề nhận ra điều phi lý rằng họ đóng tiền thuế vừa để nuôi những người trong chính phủ làm việc, vừa để đền bù những sai phạm mà những người ấy gây ra. Và sai phạm mà họ gây ra thì cái giá phải trả chưa bao giờ là rẻ cả, bao gồm cả cái giá về tiền và cái giá không phải tiền. Liệu có công bằng không khi người dân luôn là người phải gánh chịu mọi hậu quả nặng nề do những tắc trách và sai lầm của chính quyền hay các nhóm lợi ích gây ra?

Chúng ta không thể thay đổi được hậu quả những điều đã xảy ra, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể tác động vào những gì sẽ xảy tới, song song với việc cùng nhau đóng góp kiến tạo một đất nước Dân chủ, Pháp quyền thực sự – nơi mà người dân có quyền lên tiếng giám sát, chất vấn về đường lối, chính sách của những người lãnh đạo và tình hình đất nước thay vì chỉ biết cắn răng chịu đựng và nhắc nhở nhau câu nói mỉa mai “Hãy yên tâm, mọi việc đã có Đảng và Nhà Nước “NO”.

Đã đến lúc người dân Việt Nam phải nghĩ đến việc tự giác lo cho mình, cho cuộc sống của mình và của đất nước, của dân tộc. Hơn hết, Quốc gia này là tài sản chung của chúng ta, vì thế đừng phó thác tất cả cho nhà nước và bất kỳ đảng phái nào lo thay chúng ta.

Infographic: Tóm tắt toàn bộ vụ Trịnh Vĩnh Bình kiện chính phủ Việt Nam

(Nguồn từ Facebook-er Nguyen Chí Tuyen)

Infographic Tóm tắt toàn bộ vụ Trịnh Vĩnh Bình kiện chính phủ Việt Nam

Infographic Tóm tắt toàn bộ vụ Trịnh Vĩnh Bình kiện chính phủ Việt Nam

 

Bốn điều VOICE đã thay đổi cuộc đời tôi mãi mãi

Để tăng cường khả năng nói chuyện trước công chúng của học viên, VOICE thường xuyên tổ chức các cuộc thi thuyết trình mô phỏng theo hình thức TED Talk. Không những tiếng Việt, các bạn còn thuyết trình cả bằng tiếng Anh nữa đấy. Sẽ có 3 cuộc thi TED Talk trong một chương trình đào tạo dài hạn 6 tháng của VOICE: 2 cuộc thi tiếng Việt và 1 cuộc thi tiếng Anh.

Dưới đây là phần lời của bài thi được giải nhất của cuộc thi TED Talk bằng tiếng Anh vừa qua của học viên Hannah Vũ:

My name is Hannah, I am 24 years old. I am an activist from Vietnam, and I am also an intern at VOICE, I have been in the Philippines for 6 months.

6 months ago I wanted to become a rich person with a lot of money, today I still want to become a rich person but of knowledge and loves.

6 months ago I didn’t know how to introduce myself in English, but today I can make an English presentation.

6 months ago, I was single, today I have a very “handsome” boyfriend.

So, why my life has changed too fast? It’s because of VOICE.

Today I will talk about 4 things that VOICE changed my life forever.

Firstly, VOICE gives me an opportunity to go back to school. I had to leave my school when I was 15 years old because of family problems. My dad passed away when I was 10 years old, and. After that, my family didn’t have enough money for me to continue in school.

Going back to school always is my dream, but it seemed impossible. That’s why when I got VOICE scholarship and came here, I have to say as my dream comes true. At VOICE school, I have classes, I have teachers, I have classmates and I can learn everything what I loved to.

The second thing that VOICE changes me is respecting the differences. Before I came here I didn’t hate but I also didn’t like LGBT people, now I really love them. Before I came here it was very easy to make me angry if someone say something not good about my religion, but now I feel comfortable and I want to hear more from them. I have to change myself a lot because of VOICE working environment. At VOICE, there are people from different regions of Vietnam: the North, the South, and from the center. There are also different religions: Catholics, Christians, and Buddhists.

VOICE gave me a lesson: the only way we can live together happily is for us to respect the differences of each other.

Bốn điều VOICE đã thay đổi cuộc đời tôi

Thirdly, VOICE makes me more confident. When I first came here, my English was zero, as our office manager used to say: when I came here, even I could not spell my name. But today I can stand here and do a TED talk in English in front of all of you. Next month, I am going to some conferences abroad and I will have some English presentations. The important thing is I believe that I can do well. I know I still need to improve more, but I think it’s good for me for six months.

And not only English but also a lot of skills that VOICE gives me. I cannot imagine myself a worker 3 years ago can do all things what I am saying today. 3 years ago I even didn’t know how to use computer, I didn’t know what Microsoft word or excel is. VOICE helps me to achieve the impossible things. I know I tried my best, but I understand that I cannot try myself without VOICE.

Finally, that VOICE changes me. After 6 months I can see my passion more clearly. I know who I want to become and what I need to do to help our country.  And, after 6 months, I got a lot of skills, experiences.

Today I can see the big picture of Vietnam. I know how to build a team of people with the same vision and mission, I know how to start a social project and make a good campaign.

Today I am confident to say: I am a young person, I am an activist, I will contribute to democratic process of Vietnam. And I will inspire the other people.

Every day there are many opportunities coming to us. For me, I am very happy about what I did choose 6 months ago, it was my opportunity.

In our lives , there are many turning points. To me, until now, the most wonderful turning point in my life is coming to VOICE.

Thank you VOICE.

Thank you for listening.

Chia sẻ: Việt Nam, ra đi là để trở về

Lạ mà quen là cảm nhận đầu tiên của tôi về đất nước Philippines. Lạ với cảnh nhưng người thì lại rất quen.

Tôi đã tiếp xúc với nhiều người đến từ nhiều nơi, nhưng cái cách mà người Phi nói chuyện làm tôi không sao tìm thấy ở nơi nào khác, họ vừa nói vừa cười cười, vừa diễn tả vừa cười cười.

Học viên Hannah chia sẻ cảm nhận về đất nước Philippines

Tiếp xúc với người dân ở đây, tôi có cảm giác giống như tôi đang ở quê hồi còn nhỏ xíu. Nhiều lúc tôi đi chợ mà đạp xe không nổ là có người vui vẻ đến đạp dùm. Ở gần đây có mấy cây trâm, tôi muốn xin một ít, họ nói tôi về đi ngày mai họ sẽ hái cho và tôi chỉ việc đến lấy thôi, dễ thương lắm luôn.

Việt Nam, ra đi là để trở về
Trái trâm ở đây to hơn ở Việt Nam, nhiều bạn ngoài Bắc có thể không biết trái này

Văn phòng VOICE đặt tại một khu vực có an ninh khá tốt. Tôi có thể đi xe máy đến một trung tâm mua sắm, đậu xe ngoài đường vào mua sắm mấy tiếng mà không lo gì việc mất xe, hay ra đường cũng có thể thoải mái mang túi xách mà không lo bị ai giựt. Mỗi lần như vậy tôi đều cười thầm, tôi không cần nhà nước lãnh đạo tài tình chi hết, tôi chỉ cần ở nước mình khi ăn không sợ ngộ độc, ra đường không lo mất xe, cướp giựt là tôi mãn nguyện lắm rồi, chậm tý cũng không sao.

Người dân Phillipines họ sống rất chậm, tôi nghĩ nếu ở Việt Nam mà chậm vậy chắc không ai chấp nhận được. Thế mà ở đây, từ chuyện kẹt xe đến chuyện đợi tính tiền ở siêu thị, dù biết mình đứng đợi họ cũng vẫn vừa nói vừa cười vừa làm. Tôi còn nhớ ngày đầu tiên tôi đến đây, khi tôi loay hoay tra một từ tiếng Anh để nói chuyện với một người bản xứ, mạng chậm chạp quay đều, ông bạn người Phi nhìn tôi cười: “Welcome to the Phillipines.”

Người Việt Nam ở đây thì khỏi nói ai cũng giỏi, ai cũng tốt bụng và họ làm việc rất chuyên nghiệp. Chắc tại ở trong nước điều kiện để tổ chức những lớp học như vậy rất khó nên khi đến đây tôi rất bất ngờ. Cuộc sống không quá khó khăn cho một đứa đã xa gia đình từ nhỏ như tôi, chỉ thương anh bạn đi cùng, trên đường đi bạn ấy khóc mấy lần vì nhớ nhà. Tôi nhanh chóng thích nghi với điều kiện sống ở đây. Tất cả ổn định và việc của chúng tôi là cố gắng học thật tốt.

Thức ăn Phillipines thì hơi lạ, cái gì chua thì chua quá, cái gì ngọt thì ngọt quá và có một điều thú vị là người Phillipines “thề” không ăn rau. Thức ăn ở đây đa phần chỉ có món mặn, ăn không có rau nên nhiều lúc thèm quằn quại rổ rau bánh xèo. Nếu được quay ngược thời gian chắc tôi sẽ ăn hết cả Sài Gòn trước khi đi và mang theo một thùng mì gói, vì mì gói ở Phi vị cũng rất “lạ”.

Dân ở đây ai cũng biết nói tiếng Anh, từ người bán rau bán cá ở chợ hay người bán hàng rong hầu hết đều có thể sử dụng tiếng Anh. Đó cũng là một điều tôi mong ước không biết khi nào dân mình mới có được.

Người dân Phi thì quả là hiền lành, đa số dân theo đạo Thiên Chúa, cũng có thể đó là một lý do làm cho người ta hiền như vậy. Anh bạn của tôi sống ở đây mười mấy năm rồi, ảnh nói chưa bao giờ thấy người ở đây đánh nhau, còn nước mình người ta có thể giết nhau chỉ vì một cái nhìn đểu.

Việt Nam, ra đi là để trở về
Nhà thờ Santo Niño de Basilica, thành phố Cebu – Philippines

Những dịp tôi đi nhà thờ, đến phần mọi người chúc bình an cho nhau, tôi hơi bất ngờ, người ta cười với nhau, người ta bắt tay nhau, người ta hôn nhau, người ta tìm người quen để chúc bình an cho nhau, mới hiểu rõ tại sao người ta không thể đánh nhau hay chửi nhau được.

Ý thức bảo vệ môi trường của người Phi thì quá tốt, họ không dùng bịch nilong vô tội vạ như mình. Khi vào siêu thị, bạn nên mang theo bịch nilong cũ nếu không bạn phải mua bịch chứ họ không cho. Khi mua quần áo bạn có thể chọn gói bằng giấy thay vì bịch nilong. Không khí ở đây cũng trong lành, tôi bỏ luôn cái vụ “ninja” mỗi khi ra đường như lúc ở việt nam.

Có những điều nhỏ nhặt tưởng như là hiển nhiên ở đây, nhưng lại quá đỗi xa lạ trên quê hương mình. Nhưng những điều đó càng thôi thúc bản thân tôi và những học viên của VOICE, phải nỗ lực hơn nữa cho một xã hội Việt Nam tốt đẹp hơn.

Việt Nam, ra đi là để trở về
Hình ảnh người dân và quân nhân Philippines trong Cách mạng Quyền lực Nhân dân 1986 chống chế độ độc tài của Tổng thống Ferdinand Marcos

Cuộc sống ở đây chậm, người dân ở đây hiền, nhưng một khi cần bảo vệ quốc gia dân tộc họ trở nên mạnh mẽ phi thường, họ không thoái thác trách nhiệm công dân cho bất cứ cá nhân hay đảng phái nào. Philippines là nước có môi trường xã hội dân sự sôi động hàng đầu Đông Nam Á. Điều đó khiến tôi hiểu được vì sao họ đã chiến thắng trong cuộc cách mạng chống độc tài năm xưa.

Tôi nghĩ đến câu khẩu hiệu trong một cuộc biểu tình ở đây: “People power is the best power”.

Chợt nhớ Việt Nam da diết. Cố lên tôi ơi, hôm nay tôi ra đi là để trở về.

Tôi là một nhà hoạt động về môi trường

Cuộc sống là một quá trình học tập, rèn luyện không ngừng để hoàn thiện bản thân. Chúng ta không chỉ học ở trong nhà trường, từ những bài học trong thực tế của cuộc sống, qua truyền thông báo chí mà còn qua trải nghiệm của chính bản thân mình.

Mỗi độ tuổi khác nhau lại có những cách học khác và một mối quan tâm khác nhau.

Ở tuổi 28, tôi đang trải qua một giai đoạn tuyệt vời khi quyết định tạm gác công việc và dùng một năm để đèn sách, đào bới những kiến thức mà tôi đang khát khao hiểu và có được chiếc chìa khóa cho bản thân về vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu, nhân quyền và dân chủ cho Việt Nam.

Chia sẻ của học viên Sola về chương trình đào tạo tại VOICE

Tôi tham gia khóa đào tạo 6 tháng tại Tổ chức xã hội dân sự VOICE. Nơi đây, tôi có được sự kết nối và học tập cùng những nhà hoạt động khác, có cơ hội gặp mặt tổ chức chính phủ từ nhiều quốc gia cũng như những NGOs quốc tế.

Về chương trình đào tạo tại VOICE, trong số rất nhiều các môn học, tôi đặc biệt yêu thích lớp Luật pháp. Tại sao tôi lại thích lớp luật đến vậy? Nó hỗ trợ như thế nào cho lĩnh vực môi trường mà tôi đang theo đuổi?

Lớp luật giúp cho tôi có thể hiểu và vẽ ra “Bức tranh toàn cảnh của xã hội Việt Nam hiện tại và tương lai”. Hiểu thế nào là một thể chế độc tài, cách vận hành của chính quyền cũng như Đảng Cộng sản Việt Nam, Tự do, Dân chủ, Pháp quyền…những khái niệm vốn không dễ dàng gì có cơ hội để hiểu tường tận khi ở Việt Nam. Qua đó, tôi có thể thấy rõ hơn bước đường mà tôi sẽ đi.

Tôi đã luôn khao khát một Việt Nam với nền dân chủ và bộ máy hoạt động giống như Mỹ, có đa nguyên đa đảng và tam quyền phân lập. Có như vậy con người mới được cởi trói và thoát khỏi những giáo điều bảo thủ. Người dân sẽ văn minh về tư tưởng, đời sống và kinh tế sẽ phát triển. Đặc biệt nó thúc đẩy phát triển xã hội dân sự, tạo điều kiện cho những người như tôi.

Tôi muốn trở thành một nhà hoạt động về môi trường, chống biến đổi khí hậu, được trăn trở, được tự do cất lên tiếng nói để đưa ra giải pháp cho những nhà máy nhiệt điện, thủy điện đang dần hủy hoại môi trường Việt Nam.

Biến đổi khí hậu là một trong những vấn đề quan trọng nhất mà cả nhân loại phải đối mặt, bởi nó ảnh hưởng đến nhiều mặt của cuộc sống, sức khoẻ và sinh kế của người dân. Con người là nguyên nhân của biến đổi khí hậu và chính con người phải giải quyết nó, ngay bây giờ.

Biến đổi khí hậu đã gây ra những hiện tượng thời tiết khắc nghiệt, hạn hán khu vực, thay đổi sinh thái, mực nước biển dâng, thiệt hại nông nghiệp, di dân, và bệnh tật. Những người nghèo là đối tượng dễ bị tổn thương nhất của biến đổi khí hậu.

Nhiều người trong chúng ta quan tâm đến con cháu thế hệ tương lai và thế giới mà chúng sẽ thừa hưởng. Chúng ta cần phải tích cực áp dụng những loại hình kinh doanh và công nghệ mới như năng lượng tái tạo, điện mặt trời… để có thể giảm mức độ thiệt hại do biến đổi khí hậu, đồng thời cung cấp các khu vực kinh doanh đầu tư và cơ hội việc làm mới.

Lớp luật đã giúp tôi hệ thống, hiểu tôi cần gì và muốn gì trên con đường đấu tranh sau này. Có lẽ hơi lan man nhưng tôi luôn có thể thao thao bất tuyệt khi nói về các vấn đề môi trường.

Thầm cám ơn những gì mà VOICE đã dành cho tôi.

Với tôi, VOICE là gia đình

Là một người may mắn được chọn tham gia học bổng xã hội dân sự tại VOICE, tôi cảm thấy rất hạnh phúc khi được học tập ở đây.

Mỗi người có thể có một nguồn hạnh phúc khác nhau, với tôi, môi trường học tập và những anh chị em nơi đây chính là nguồn hạnh phúc.

Chia sẻ của học viên Peter về môi trường học tập ở VOICE

Đầu tiên là môi trường học tập. Tôi lớn lên và học tập tại Việt Nam, với một nền giáo dục bị chính trị hóa với xu hướng tập trung, toàn thể học sinh ai cũng phải học giống nhau, học rất nhiều thứ vô bổ và nhất là sự khác biệt giữa cá nhân không được chú trọng. Những học sinh, sinh viên Việt Nam được dạy phải biết nghe lời, tin theo những gì thầy cô dạy và thậm chí nếu có tư tưởng khác biệt về chính trị thì cũng khó mà nói ra.

Trái ngược lại, ở VOICE, đó là một môi trường học tập theo hướng cá nhân. Điều mà các nước phương Tây đã và đang áp dụng. Là một người đã quen với giáo dục tập trung, học tập trong một môi trường chú trọng vào từng cá nhân khiến tôi cảm thấy rất thú vị.

Với tôi, VOICE là gia đình

Tôi phải xác định tôi muốn học gì, tôi muốn làm gì và VOICE sẽ giúp tôi học tập những điều mà tôi mong muốn. Tôi phải tập trung vào những gì mình thích và phát triển tinh thần tự học. Chúng tôi cũng có chương trình học tập trung, nhưng phần lớn thời gian vẫn là tôi phải tự nghiên cứu, tự sắp xếp thời gian để học những gì mà mình thích thú nhất.

Với tôi, đó là một điều tuyệt vời!

Thêm một điều không thể không nói tới. Ở VOICE, mọi người sẽ sống cùng nhau như một gia đình. Những giờ nấu cơm chung, những giờ ăn cơm chung, những giờ làm việc cùng nhau là khoảng thời gian tuyệt vời với tôi. Mọi người gắn kết và hiểu nhau hơn.

Đặc biệt, khi một người bị bệnh, thì sẽ nhận được sự chăm sóc tận tình từ những thành viên khác. Tôi từng bị bệnh và phải nằm trong phòng hơn cả tuần. Những anh chị em ở đây đã chăm sóc tôi, từ những bữa cơm hàng ngày đến những viên thuốc và cả những lời hỏi thăm.

Với tôi, VOICE là gia đình.

Ngày đầu tiên ở Philippines

Chuyến bay của chúng tôi đáp xuống Manila lúc 5h30 sáng. Thủ tục nhập cảnh vào Philippines xong xuôi cũng là lúc tôi lập tức kết nối wifi tại sân bay để liên hệ với một cô gái. Tin nhắn của cô ấy ngay lập tức xuất hiện trên màn hình điện thoại.

Chia sẻ của bạn Clark, học viên của VOICE khi lần đầu tiên đặt chân đến Manila tham gia khóa đào tạo dài hạn tại đây

Đây là lần đầu tiên tôi ra nước ngoài mà không có hướng dẫn viên du lịch. Lần trước cũng là lần đầu đi du lịch nước ngoài thì đã có hướng dẫn viên làm giúp nhiều thứ lắm. Người bạn đi cùng tôi thì lần đầu xuất ngoại, thành ra hai chúng tôi lơ ngơ giữa sân bay. Chúng tôi gặp khó khăn trong việc tìm ra chỗ cô ấy đứng chờ, dù cô ấy lo lắng, liên lạc và hướng dẫn qua điện thoại. Thật may mắn vì những người Philippines thân thiện đã chủ động hỏi han, giúp đỡ khi thấy những người ngoại quốc lang thang ở sân bay. Nhờ vậy chúng tôi gặp được cô ấy và lên xe về “căn cứ”.
Bác tài xế chở chúng tôi là một người Philippines rất dễ thương. Nụ cười luôn nở trên gương mặt ông. Chỉ chưa đầy một giờ đầu tiên ở đây mà tôi đã có những ấn tượng thật đẹp về người dân Philippines rồi.

Chia sẻ: Ngày đầu tiên ở Philippines
Sân bay quốc tế Ninoy Aquino

Cô ấy là người phụ trách sắp xếp đưa đón học viên đến VOICE. Ấn tượng đầu tiên của tôi về cô gái này là, à, đây là một cô gái xinh xắn, luôn quan tâm đến người khác. Đặc biệt, tôi nghĩ đây là cô gái nhẹ nhàng theo kiểu mong manh, dễ vỡ (bây giờ tôi vẫn tin như vậy dù bề ngoài cô mạnh mẽ, bướng bỉnh). Trên đường về, cô ấy giới thiệu tên tiếng Anh của cô là Sara. Nó làm tôi nhớ đến một bộ phim truyền hình của Philippines, “Mara Clara”, bởi giống nhau những chữ A vậy thôi. Tôi tự cười một mình vì cái ý nghĩ đó.

Đường từ phi trường về văn phòng VOICE thật tuyệt. Tôi cảm thấy khá thoải mái khi quan sát thành phố Manila với đường phố nhiều cây xanh. Tôi thấy khắp nơi người dân đi bộ, xếp hàng chờ xe bus… Sự mới mẻ của thành phố này làm tôi tham lam muốn ở lại đây nhiều hơn 6 tháng. Cho dù tôi đã trải qua 30 phút kẹt xe đầu tiên ở đây thì tôi vẫn thấy có những điều đáng học hỏi. Họ kẹt xe trong sự trật tự, không có tiếng còi thúc ép xe phía trước. Người đi bộ ở đây như có quyền năng khiến tất cả phương tiện dừng lại cho họ sang đường. Dĩ nhiên là phải ở phần vạch kẻ cho người đi bộ. Không cần đèn tín hiệu. Dù vậy cầu bộ hành ở đây cũng khá nhiều. Một thành phố được quy hoạch cho người đi bộ thì phải?… Sau những điểm tích cực ấy thì tôi vẫn phải quay trở lại suy nghĩ đầu tiên về vấn đề kẹt xe ở đây. Đường xá khá rộng, các phương tiện di chuyển trong trật tự mà vẫn kẹt xe?

Chia sẻ: Ngày đầu tiên ở Philippines
Giao thộng tại Manila

Cuối cùng chúng tôi về đến văn phòng VOICE với sự tiếp đón nồng hậu. Các nhân viên và học viên ở đây ai cũng dễ thương. Tôi cảm nhận được ai cũng có những cái chất “điên” riêng biệt. Đó chắc chắn là đặc trưng của những người đam mê hoạt động xã hội. Họ truyền cảm hứng cho tôi rất nhanh bằng sự chuyên nghiệp, nhiệt huyết. Cảm hứng mà tôi vừa nhận được từ họ rất mạnh.

Tôi háo hức muốn bắt tay ngay vào công việc và những khóa đào tạo “Nhà hoạt động xã hội” ở VOICE. Tôi cũng muốn tìm hiểu đất nước này nhiều hơn. Để tìm những câu trả lời cho mình về các vấn đề gặp phải và những tiến bộ của họ. Tất nhiên là phải tìm hiểu về Xã Hội Dân Sự ở đây, đất nước được đánh giá có môi trường dân sự phát triển ở châu Á. Chính vì thế mà tôi ngay lập tức tham gia một chuyến leo núi cách Manila 2 giờ đi xe cùng những người bạn mới ngay ngày hôm sau. Cuộc hành trình 6 tháng tại VOICE – Philippines chính thức bắt đầu.

Bài tập tiếng Anh: Tầm nhìn cho Việt Nam

Cùng xem một sản phẩm do các bạn học viên của VOICE thực hiện trong lớp tiếng Anh với một bài tập có yêu cầu: Hãy viết một đoạn văn ngắn thể hiện tầm nhìn của bạn cho một Việt Nam trong tương lai và trình bày chúng như một trang báo.

Bạn Max cho rằng một Việt Nam muốn phát triển cần phải có dân chủ. Người dân cần phải được trao quyền và ý thức được quyền lợi cũng như trách nhiệm của mình. Chính phủ cần phải minh bạch hơn trong quản trị công, và quan tâm hơn nữa đến các vấn đề dân sinh.

Trong khi bạn Peter lại tập trung nhiều hơn vào hệ thống chính trị, khi cho rằng Việt Nam đang có một hệ thống chính trị sai lầm và cần phải được thay mới. Chỉ khi người dân thực sự làm chủ và quyền tư hữu được tôn trọng thì Việt Nam mới có thể phát triển được. Bạn dự đoán rằng trong vòng 30 năm tới Việt Nam sẽ lớn mạnh hơn rất nhiều.

Còn bạn Clark thì khẳng định Việt Nam trong tương lai sẽ trở thành nơi giao thoa của văn hóa Đông Tây, là nơi hài hòa giữa các hệ tư tưởng và những tiến bộ trong khoa học công nghệ của thế giới. Việt Nam sẽ có một nền kinh tế phát triển bền vững khi cân bằng được giữa vật chất và các giá trị tinh thần. Bạn cho rằng Việt Nam cần phải tập trung vào phát triển kinh tế tri thức để trở thành trung tâm văn hóa – thương mại của thế giới.

Bài tập tiếng Anh Tầm nhìn cho Việt Nam

Dưới đây là phần tiếng Anh đầy đủ, cũng như sản phẩm tờ báo đầu ra của các bạn:

VISION FOR VIETNAM

Max: To develop an independent and free society in Vietnam, we need democracy. People must be empowered with their rights and should be responsible in ensuring that the government will implement appropriate social welfare policies.

Only when we understand our rights, we will live in full democratic environment which will help our country grow. People need to raise awareness by learning, participating in social movements, paying attention to the interests of other classes, and by supporting appropriate policies which should benefit everyone, not just the select few.

The Vietnamese society should be more transparent when working with public authorities. The government must take care of the people’s social life and be transparent about financial resource management; it needs to have a strict monitoring and inspection mechanism to avoid the misuse of taxpayer’s money. Civil servants must fulfill their roles and responsibilities, that is: to serve the people. They should not gratuitously persecute and force people to do things that are not in accordance with the regulations of the law.

Associations need to operate independently, to play a crucial role in the government, and to serve the mass.

Finally, the government should improve the quality of life, especially in the education and health sectors. There should be no bureaucracy and corruption, always ensuring that these two areas are clean.

Peter: The most important issue of Viet Nam is the political system which has to be changed by the people. The wrong political system has led my country to the chasm of poverty, so the people need a new political system which will optimize our economic plan and can make Viet Nam wealthy.

I see that in next 10 years, the communist party would collapse and my country would have democratic system setup, in which the people will be able to choose a better government by election. Democracy will benefit the people in my country, for it can have precise rights which will be written in the constitution, and we can really govern our country.

When we have this new government, the people can rebuild from post communism crisis. I firmly believe that in 30 years, my country will develop much. However, we have to opt for an appropriate way to go like Capitalism and avoid Social Democracy system. When we have this form of government, economic freedom will be open to all, allowing people the right to own properties and to use them to build more localized businesses, which in turn, will prosper the country.

I surely believe that we will have a better education system as well, one that would help figure out and develop people’s own talent and produce morally sound citizens. The economy will be prosperous so that everyone will have equal opportunities to work and build their own businesses. Unemployment rate will be at its lowest and almost everyone will have a job to support their life. The quality of life of the people, either in an urban area or rural area, will be high, and malnourishment will be a thing of the past. Improved social services will meet people’s needs quickly, and the Government will make sure that safety will be provided for the people in our country.

Clark: Vietnam’s future will be a crossroad of Eastern and Western cultures, which will harmonize the ideology and advances in science and technology of the rest of the world. Vietnam will develop a balance between the material and the spiritual, it will have a sustainable economic development along with guaranteed living environment, and it’s natural values will be increasingly diverse and rich.

Vietnam must concentrate and actively develop “Knowledge – Based Economy” to become the center of economic trade to the world. Vietnam will provide the international market a wide range of products, raw materials, and services that they need.

Full version: Vision for Vietnam PDF file

 

Công dân và xã hội dân sự

Công dân và xã hội dân sự là những khái niệm quan trọng trong nghiên cứu khoa học chính trị. Trong bài này, bạn sẽ biết được công dân là gì và nó có nghĩa như thế nào. Bạn sẽ hiểu về vai trò quan trọng của xã hội dân sự trong một nền dân chủ.

Quốc tịch là gì?

Có nhiều quyền công dân. Quyền công dân là sự cho phép một số quyền, đặc quyền cho một chủ thể xã hội và được bảo vệ bởi nhà nước. Quyền công dân cũng bao gồm áp thuế và các nghĩa vụ cho nhà nước. Một nhà nước là một thực thể chính trị thiết lập pháp luật, cung cấp trật tự và an ninh cho một khu vực địa chính trị. Bạn có thể nghĩ về nó đơn giản chỉ là các tổ chức của chính phủ đối với một cộng đồng và khu vực địa lý nói riêng.

Mỗi quốc gia sẽ xác định các yêu cầu riêng của mình cho công dân. Ví dụ Việt Nam là một quốc gia, và tại đây – công dân có thể đươc hiểu theo hai cách khác nhau. Thứ nhất, tất cả những người sinh ra ở Việt Nam là công dân. Thứ hai, người nước ngoài có thể trở thành công dân thông qua quá trình nhập tịch.

Trách nhiệm & nghĩa vụ

Thanh Sơn là một công dân Việt Nam. Anh sẽ được bảo vệ bởi Chính phủ Việt Nam cũng như hưởng một số quyền nhất định. Một chính phủ sẽ bảo vệ công dân của mình khỏi những tội ác trong nước, khủng bố, và các mối đe dọa về kinh tế lẫn quân sự. Tại Việt Nam, nhiều quyền quan trọng được bảo hộ được nằm trong Hiến pháp hoặc Công ước Quyền dân sự và chính trị được nhà nước ký kết. Một số quyền khác được thành lập thông qua hệ thống pháp lý nhà nước, chẳng hạn như các chương trình bảo hiểm xã hội và chống phân biệt đối xử.

Công dân và xã hội dân sự
Việt Nam – nghĩa vụ quân sự là bắt buộc

Quốc tịch cũng đi kèm với nghĩa vụ và bổn phận đối với nhà nước, ví dụ như nhiệm vụ quan trọng nhất của Thanh Sơn với tư cách công dân là lòng trung thành. Anh sẽ không đặt lợi ích của bất kỳ nhà nước khác trên lợi ích của riêng mình. Nếu có, nó sẽ là hành vi phản quốc, một tội cực kỳ nghiêm trọng. Ở Việt Nam chế độ quân sự là bắt buộc. Nhưng một số quốc gia khác, thì nghĩa vụ này chỉ có trong thời kỳ chiến tranh.

Công dân đa cấp độ

Nếu xét ở vị trí là công dân của Việt Nam, Thanh Sơn có thể không giới hạn ở cấp độ quốc gia, mà anh còn là một công dân của thành phố Hà Nội, đây là một đơn vị chính trị của một quốc gia, có thể tạm gọi là nhà nước trong một nhà nước. Tại Việt Nam, một người là công dân của địa phương nơi người đó cư trú. Kể từ khi Thanh Sơn sống ở Hà Nội, anh đồng thời vừa là công dân Việt Nam, vừa là công dân của thành phố Hà Nội.

Thanh Sơn thậm chí có thể là một công dân của nhiều quốc gia. Hai quốc tịch chỉ đơn giản là khi một người là công dân của hơn một quốc gia. Ví dụ, Thanh Sơn có thể là công dân của cả Việt Nam và Lào. Điều này có vấn đề hay không phụ thuộc vào mối quan hệ lâu dài và thân thiện giữa hai nước với nhau đến đâu, điều này cũng hàm nghĩa – hai quốc tịch có thể tạo ra vấn đề nếu hai nước không quá thân thiện. Hãy nhớ rằng, một công dân có nghĩa vụ trung thành với đất nước của mình, vì vậy hai quốc tịch có thể tạo ra xung đột về lòng lòng trung thành.

Công dân và xã hội dân sự
Một công dân có thể có nhiều cấp độ. Ảnh: báo Thanh Niên

Xã hội dân sự có thể được coi như tổ chức đời sống. Đây là hoạt động có tổ chức và các tổ chức trong đó mọi người có quyền lợi và giá trị tham gia chung. Xã hội dân sự không dựa trên lợi nhuận kinh doanh hoặc chính phủ. Xã hội dân sự, thay vào đó, ở giữa khu vực công và khu vực tư nhân. Trong thực tế, một số gọi nó là khu vực thứ ba. Ví dụ về tổ chức đời sống có sự tham gia của các tổ chức và các tổ chức – chẳng hạn như các hiệp hội doanh nghiệp – tổ chức từ thiện, đoàn thể, các phong trào xã hội, các tổ chức cộng đồng và các nhóm vận động chính trị.

Xã hội dân sự cũng có thể được xem như là một thành phần cần thiết của một tổ chức “xã hội tốt đẹp”. Tuy nhiên, sự tham gia dân sự tích cực trong các hiệp hội công dân có thể hỗ trợ một xã hội dân chủ, tự do chỉ khi các thành viên của các hiệp hội dân sự có những giá trị chung về lợi ích lẫn mục tiêu. Dù thế, một xã hội dân sự mạnh mẽ không nhất thiết dẫn đến một xã hội dân chủ, tự do và công bằng. Tất nhiên, một số tổ chức dân sự có thể hỗ trợ bạo lực, hủ tục và các giá trị phản diện khác.

Công dân và xã hội dân sự
Xã hội dân sự là nơi cho phép công dân được quyền tham chính.

Cuối cùng, xã hội dân sự có thể được xem như là một diễn đàn để thảo luận công khai, tranh luận và cân nhắc. Các cơ quan, tổ chức tạo nên xã hội dân sự, cung cấp một nơi mà các thành viên có quyền lợi và giá trị tương tự có thể gặp gỡ, thảo luận và tranh luận về những vấn đề lớn trong ngày, bao gồm cả các vấn đề xã hội và chính sách công. Ví dụ, Thanh Sơn là một đại lý bất động sản thuộc về một hiệp hội bất động sản, nơi anh và các thành viên khác sẽ tranh luận về vấn đề vô gia cư trong cộng đồng và những gì có thể được thực hiện để cung cấp nhà ở giá cả phải chăng.

Tầm quan trọng của xã hội dân sự

Xã hội dân sự là cách thức mà chúng ta có thể tham gia cùng với những người cùng chí hướng và cố gắng định hình xã hội theo những cách mà họ tin rằng nó phải được định hình. Điều này có thể có nghĩa là tình nguyện tại một bệnh viện địa phương thông qua một tổ chức hoặc nhà thờ, hoặc phản đối một hành động chính phủ. Xã hội dân sự cũng được hiểu như là cách thức giúp đỡ một thành viên mới gia nhập hội nghề nghiệp, thông qua một dự án/ chương trình được cung cấp bởi hiệp hội chuyên nghiệp. Và nó cũng có thể có nghĩa là tham gia xây dựng khu phố địa phương hoặc xây dựng phong trào cộng đồng mạnh hơn bằng cách tham gia một giải đấu thể thao, dự án nông nghiệp hữu cơ cho cộng đồng. Đó là sự tham gia của công dân và sự tham gia thông qua tổ chức đời sống dẫn đến một xã hội dân sự và các lợi ích mà có thể được bắt nguồn từ nó.

La Nghi (#XHDS)

Một tháng sống với công nhân Việt Nam tại Malaysia

Chuyến đi Malaysia của chúng tôi gồm 5 thành viên, đa số là những người trẻ. Và do thế cũng có chút bỡ ngỡ vào những ngày đầu nhưng rồi cũng thích nghi nhanh chóng. Mặc dù không thực sự chuẩn bị kỹ lưỡng nhưng cũng đem đến cho chúng tôi nhiều kỷ niệm đẹp ở đây.

Tuần đầu tiên chúng tôi ở tại tiểu bang Melaka, ở đây nhiều công ty điện tử và thực phẩm, có rất nhiều công nhân Việt làm việc. Chúng tôi đã tiếp xúc với 3 nhóm công nhân: Một nhóm 10 người tại công ty điện tử MACSALE, một nhóm khác 8 người của công ty ROTI MANUFAC- chuyên về thực phẩm trà, cafe và đồ uống, nhóm cuối 20 người đến từ công ty sản xuất linh kiện điện tử MINAIK.

Bài chia sẻ của một cựu thực tập sinh của VOICE sau chuyến đi làm việc với công nhân Việt ở Malaysia.

Tuần thứ hai chúng tôi tiếp xúc với 3 nhóm công nhân tại Joho Baru (khu vực gần Singapore), cũng là khu vực có đông người Việt sinh sống và làm việc. Chúng tôi đã tiếp xúc với 2 nhóm tại công ty điện tử và loa VEGA (3 người), một nhóm ở công ty PLEXIT, cũng là công ty điện tử (5 người).

Một tháng sống với công nhân Việt Nam tại Malaysia (1)

Một góc khu nhà trọ của các công nhân

Ngoài ra, ở đây có nhiều người Việt qua mở đại lý gia công tổ Yến, thu hút nhiều lao động làm việc. Tuy nhiên cuộc sống và thu nhập khá hơn so với các công ty ở địa phương.

Các tuần tiếp theo, chúng tôi tiếp xúc một số phụ nữ Việt Nam hành nghề mại dâm tại tiểu bang Muar để tìm hiểu thêm về tình trạng mại dâm ở đây. Tôi cũng đã cố gắng tìm lên khu vực Penang, để gặp một nhóm khoảng 3 công nhân làm công ty về xích xe máy.

Những câu chuyện đáng nhớ

Trong thời gian ở đây, chúng tôi gặp được chị Ng, nhân viên công ty MINAIK. Chị bị công ty đuổi sau đợt đi khám bệnh do công ty đưa đi định kỳ, họ chỉ nói chung chung là không đảm bảo sức khỏe mà không đưa ra bất cứ lý do gì cụ thể. Họ đặt vé máy bay cho chị 5 ngày sau ngày khám bệnh, và tiền đó cũng trích từ tiền lương của chị, tất nhiên chị không được bồi thường gì thêm. Dù rất muốn giúp chị, nhưng thời gian quá gấp vì 2 – 3 hôm nữa là chúng tôi phải rời Malaysia, mà trong khi lịch chúng tôi sắp xếp gặp công nhân đã kín. Chúng tôi đành phải dành những ưu tiên khác. Tới bây giờ tôi vẫn cảm thấy áy náy và cảm thấy có chút bất lực.

Những ngày cuối cùng ở Johor Baru , nhờ người quen dẫn đi tiếp xúc một vài nhóm ở đây, chờ đến gần 8 giờ tối mà vẫn chưa thấy công nhân về. Hỏi ra mới biết công nhân ở đây tăng ca tới 10 giờ tối. Chúng tôi quyết định chờ tới lúc đó.

Thực ra trước đó, chúng tôi cũng đã gặp một hai công nhân. Nhưng họ ái ngại và có chút sợ sệt vì không hiểu rõ chúng tôi. Và không cho chúng tôi tiếp xúc trò chuyện nhiều. Mặc dù chúng tôi đã cố gắng giải thích cho họ.

Tới giờ công nhân về, chúng tôi gặp một chị trạc 30 tuổi. Đó là chị L, công nhân công ty Vega gần đó, chị nhiệt tình đưa chúng tôi về phòng trọ, nơi ở công ty cấp cho chị cùng với gần 15 người nữa.

Trong lúc trò chuyện, chị có đưa chúng tôi xem bản hợp đồng ký giữa chị và công ty môi giới tại Việt Nam.

Một tháng sống với công nhân Việt Nam tại Malaysia (1)

Bản hợp đồng ghi rằng “…công nhân không được tham gia các hoạt động chính trị, đi lễ nhà thờ, hội họp bất hợp pháp, đình công, lãn công, tự ý khiếu kiện tới Đại Sứ quán Việt Nam tại Malaysia..”. Tôi khá bất ngờ và có chút tức giận khi đọc những điều này, bởi vì những hoạt động này là hết sức bình thường đối với một con người. Hẳn những kẻ nghĩ ra những điều này không phải là một cá nhân hay một công ty có thể nghĩ ra, mà là cả một bộ máy mới có thể lo sợ những điều này có thể gây hại đến họ. Những công nhân, nếu họ thực hiện đúng những điều này thì họ sẽ sống dưới mức sống của một con người. Nghĩa là họ chỉ đi làm về, rồi ăn và ngủ chứ không có bất cứ một hoạt động tinh thần nào. Những điều mà đã được cả quốc tế công nhận trong Bản Tuyên Ngôn Nhân quyền 1948 mà Việt Nam cũng là một thành viên trong đó.

Tạm biệt chị, chúng tôi cố tiếp xúc thêm một nhóm nam công nhân gần đó nữa trước khi ra về.

Tuần kế tiếp, tôi theo một công nhân về phòng trọ của anh. Phòng được công ty xây cất cho công nhân giữa công trường. Nó nhỏ và hẹp. Trong cái nắng 40 độ ngoài trời, với những phòng nhỏ chắp vá bằng những miếng ván nhỏ, có phòng chứa tới 5 người với diện tích chưa đầy 20 mét vuông.

Một tháng sống với công nhân Việt Nam tại Malaysia (1)
Tình trạng vệ sinh không đảm bảo khi các toilet và nơi tắm chung lộ thiên.

Tổng quan tình trạng lao động Việt Nam ở Malaysia

Các công nhân Việt Nam ở Malaysia thường được làm những công việc gọi là 3D: Dirty, Dangerous và Difficult (Bẩn, Nguy hiểm, và Khó).

Nhức nhối nhất là tình trạng bị giới chủ giữ hộ chiếu. Các công nhân nói họ bị chủ giữ hộ chiếu ngay khi đáp xuống sân bay. Lấy lý do rằng công nhân giữ sẽ bị mất nên để họ giữ giùm (!). Nhiều công nhân bị hạn chế quyền đi lại khi không thể đi ra khỏi tiểu bang mình ở. Nhiều trường hợp gia đình đau ốm nhưng không thể về thăm vì không có bất cứ giấy tờ gì. Họ phải thế chân một khoản tiền bằng 3 tháng lương nếu muốn lấy lại hộ chiếu về nước. Điều đáng nói là có nhiều công nhân chấp nhận mất khoản tiền đó để lấy lại hộ chiếu nhưng vẫn không được trả lại. Nhiều công nhân bất mãn, họ bỏ trốn ra ngoài làm chui chấp nhận không có giấy tờ tùy thân trong người, do đó nhiều người bị cảnh sát bắt và xảy ra tình trạng tù lao động. Tất cả các trường hợp mà chúng tôi tiếp xúc đều bị chủ giữ hộ chiếu, và chỉ có vài trường hợp lẻ tẻ là được giữ hộ chiếu.

Việc giữ hộ chiếu của công nhân sẽ làm họ không dám nghỉ việc, giúp giới chủ dễ dàng quản lý công nhân và có số lượng lao động ổn định trong công ty. Và một điều quan trọng nhất là trả lương rất thấp cho công nhân. Lương tối thiểu của công nhân ở đây là 900RM/tháng, tương đương với 220$, họ bắt buộc công nhân phải làm 12 tiếng mỗi ngày. Đó là chưa tính các công nhân phải tự đóng thuế Levy (thuế dành cho người lao động làm việc tại Malaysia), tiền gia hạn hộ chiếu các công nhân cũng phải tự đóng.

Tình trạng phân biệt đối xử trong các công ty cũng rất phổ biến, tình trạng chèn ép giờ giấc, cắt tiền làm thêm, tiền thưởng nhất là đối với công nhân Việt nam, Myanmar và Nepal. Trong khi đó, công nhân Mã Lai và Trung Quốc thì không bị. Ở các tiểu bang này, các công nhân làm việc mà không có bất cứ công đoàn nào bảo vệ quyền lợi cho họ.

Đây cũng là tình trạng chung các công nhân gặp phải. Ở Việt Nam, muốn được sang Malaysia lao động, họ phải đóng khoản tiền từ 1500-2000 đô-la Mỹ và được hứa hẹn sẽ có một mức lương và cuộc sống tốt hơn. Nhưng một thực tế phũ phàng là ho phải ở những nơi chui rúc 30 – 40 người, mức lương thì không đúng hợp đồng. Các công nhân nói rằng họ đã phải ký một hợp đồng mới bằng tiếng Anh khi vừa tới sân bay và chỉ được phía công ty bên này giữ. Nhiều công nhân đã liên lạc với công ty môi giới ở Việt Nam phản ánh nhưng không được giải quyết.

Quá trình xuất khẩu lao động giữa Việt Nam và Malaysia

Nhờ vào chính sách chuyển đổi kinh tế đúng đắn kết hợp với một chính phủ năng động. Chuyển đổi từ nền kinh tế nông nghiệp sang kinh tế công nghiệp điện tử và dịch vụ. Kinh tế Malaysia phát triển mạnh vào những năm 2000 và thường thiếu hụt trầm trọng lực lượng lao động. Malaysia đã phải nhập khẩu lao động từ các nước láng giềng trong khu vực, trong đó có Việt Nam. Phải khách quan mà nói rằng, nguồn lao động từ nước ngoài đóng góp một vai trò không nhỏ trong sự phát triển kinh tế ở Malaysia.

Việt Nam bắt đầu đưa lao động sang Malaysia làm việc từ năm 2002. Năm 2003, Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Malaysia đã ký Bản ghi nhớ về hợp tác lao động. Thực hiện Bản ghi nhớ này, Việt Nam đã đưa được trên 220.000 lao động sang làm việc tại thị trường này.

Đến tháng 8/2015 Việt Nam và Malaysia ký một Bản ghi nhớ mới để tiếp tục đưa lao động Việt sang thị trường này. Trong đó có điều khoản nói rằng “các công nhân Việt Nam sẽ được quyền giữ lại hộ chiếu khi lao động tại Malaysia” cùng với một số điều khoản khác qui định về điều kiện tuyển dụng lao động Việt Nam.

6 tháng sau khi 2 nước ký bản ghi nhớ này, chúng tôi tới đây. Nhưng dường như việc thực thi thỏa thuận này không có gì gọi là tiến triển. Các công nhân khi được hỏi, họ cũng không biết gì về thỏa thuận này. Các công ty vẫn tiếp tục giữ hộ chiếu của công nhân. Các công ty môi giới vẫn tiếp tục tìm người và đưa sang Malaysia.

Tôi thầm nghĩ có khi nào, bản ký kết này chỉ nhằm che mắt báo chí, cộng đồng thế giới về những vụ vi phạm lao động của họ?

Vì nhiều nghiên cứu của các tổ chức về quyền lao động khác đã chỉ rõ ra rằng, tình trạng buôn người ngày nay không còn giới hạn trong định nghĩa bắt cóc rồi đưa sang lao động khổ sai ở một nước khác nữa. Mà nó còn núp dưới danh nghĩa các hợp tác xuất khẩu lao động giữa các quốc gia. Vì lợi nhuận mà nó đem lại quá lớn. Điều này lý giải tại sao nạn buôn người ngày nay là một vấn nạn không dễ giải quyết.

Các công việc đã làm

Vì còn nhiều hạn chế về nhân sự và thời gian trong đợt công tác này, nên công việc của chúng tôi chủ yếu là tiếp cận công nhân và giải thích luật, các bản thỏa thuận mới của các quốc gia về vấn đề lao động tại Malaysia. Giải thích cho công nhân hiểu về quyền được giữ hộ chiếu, các định nghĩa về nghiệp đoàn, thế nào là một “nghiệp đoàn độc lập”.

Một tháng sống với công nhân Việt Nam tại Malaysia (1)
Các công nhân chơi thể thao, bóng đá

Chúng tôi cũng đã hướng dẫn công nhân cách đòi lại hộ chiếu. Giúp họ viết ra các bức thư bằng tiếng Anh gửi cho các chủ yêu cầu trả lại hộ chiếu. Ngoài ra, chúng tôi cũng tiến hành thu thập tin tức, bằng chứng về tình trạng vi phạm lao động tại Malaysia để làm tư liệu hoặc các bản báo cáo. Và cuối cùng, chúng tôi đã đi thăm hỏi các tù nhân là lao động Việt Nam trốn ra ngoài đang bị nhốt ở các nhà tù Malaysia.

Chuyến đi này là một trải nghiệm thích thú nhưng cũng có chút buồn bã cho chúng tôi.

Thích thú vì nhìn thấy được tận mắt một xã hội giàu mạnh, tân tiến nhất nhì vùng Đông Nam Á. Được nhìn thấy toà tháp đôi nổi tiếng mà từ lâu ao ước được xem. Nhưng buồn vì nhìn thấy những cảnh đời bất hạnh của công nhân Việt Nam tại đây. Họ đã phải chịu mọi khổ nhọc để hàng tháng gửi tiền về giúp gia đình. Số tiền này cũng góp phần “xoá đói giảm nghèo” theo chủ trương của nhà nước. Nhưng ngược lại, họ không được bất cứ một cơ quan chính thức nào của nhà nước Việt Nam hướng dẫn quyền lợi của công nhân xuất khẩu lao động cũng như bảo vệ họ trước những đối xử bất công của giới chủ.Nói theo ngôn ngữ công nhân tại đây là họ bị môi giới Việt Nam “đem con bỏ chợ”.

Và càng buồn hơn khi chẳng thể giúp được họ nhiều.

Reprinted with author’s permission

Học về Internet ở giữa rừng Myanmar

Bao nhiêu điều mới mẻ và ấn tượng khi tham gia một khóa đào tạo về công nghệ và lần đầu tiên đặt chân đến đất nước mới chuyển đổi dân chủ Myanmar

Khóa đào tạo 5 ngày về Truyền thông mạng xã hội và Bảo mật kỹ thuật số được một NGO có trụ sở ở Đức kết hợp với các NGOs Myanmar tổ chức tại thành phố Bago, Myanmar. Người tham gia là khoảng 30 nhà hoạt động trẻ đến từ khu vực Đông Nam châu Á.

Bài chia sẻ của một thực tập sinh sau khi tham gia một khóa đào tạo tại Myanmar.

Nói một cách ngắn gọn thì khóa học này giúp những người tham gia hiểu được cách hoạt động của internet, cách di chuyển của dòng dữ liệu khi chúng ta lướt web, gửi email .v..v.., những nguy cơ tiềm ẩn khi chúng ta truy cập internet, và các phương pháp bảo mật giúp chúng ta an toàn hơn.

Về cơ bản là vậy, nhưng có lẽ mình sẽ không nói nhiều về kỹ thuật, mà mình sẽ nói nhiều hơn về cách tổ chức chương trình và những trải nghiệm với những người bạn quốc tế.

Học về Internet ở giữa rừng Myanmar

Tấm biển trong phòng họp chính ghi mỗi người chỉ nên lấy một chai nước và dùng trong suốt khóa học

“Chuẩn bị là chìa khóa thành công”

Trước ngày xuất hành, những người tham gia được ban tổ chức đưa vào một Group Mail (Nhóm thư điện tử), và được khuyến khích viết một đoạn ngắn giới thiệu và làm quen với nhau gồm các thông tin như Tên tuổi, Quốc tịch, nghề nghiệp, tại sao biết đến và muốn tham gia khóa học, có kỹ năng gì đặc biệt… Điều này khiến những người tham gia cảm thấy gần gũi dù chưa hề gặp mặt.

Ban tổ chức còn gửi cho mỗi người một file gọi là Hậu cần, gồm tất cả các thông tin cần thiết như ngày đến ngày đi, địa điểm tổ chức, thông tin để có thể liên hệ khẩn cấp, bảo hiểm, đồ dùng cá nhân (có cả kem chống muỗi, không biết làm gì), nói chung là rất chu đáo.

Vác balo lên và đi

Ngày khởi hành, mình bắt chuyến bay từ Manila – Philippines đến Yangon, thủ đô cũ của Myanmar. Nhân viên sân bay Myanmar thân thiện lắm, vừa xuống khỏi máy bay đi qua cửa check-in, khi mình đưa hộ chiếu Việt Nam, anh chàng nhân viên liền nói tiếng Việt “xin chào” rất cởi mở. Sau đó một anh nhân viên khác giúp đỡ khuân hành lý. Thật bất ngờ khi thấy anh ấy ăn trầu, anh vừa làm vừa nhai trầu bỏm bẻm, mình liền nói “ở nước tôi người già cũng thường ăn thứ này”. Anh ấy liền mời mình một miếng, mình đang tò mò muốn thử xem trầu Myanmar khác Việt Nam như thế nào, nên không ngại ngần nhận lấy rồi cho vào miệng nhai lấy nhai để. Ôi thôi, nó vừa nồng vừa cay, kết hợp với cái bụng đói meo, suýt nữa thì say trầu mà ngã vật ra đấy. Rồi cũng chẳng biết nó khác trầu Việt Nam thế nào vì ăn từ mười mấy năm trước, lúc nhỏ nhỏ, đi đám cỗ thì đua đòi ấy mà.

Ra được bên ngoài, ban tổ chức có xe chờ để chở những người tham gia đến địa điểm tập trung, mình lên xe cùng một người bạn Indonexia vừa tới đó. Chiếc xe chạy đến Bago một thành phố cách Yangon 80 km về phía Bắc. Chạy được hơn 1 tiếng trên đường quốc lộ, chiếc xe bắt đầu rẽ vào một con đường rừng với rất nhiều cây cối và ổ voi, ổ gà. Xe chạy thêm mấy cây số thì có vài ngôi nhà bất ngờ xuất hiện. Đích đến cuối cùng là một khu khách sạn ở giữa rừng sâu. Gọi là khách sạn chứ thực ra nó là những khu nhà gỗ, với mái lá và điện đóm tối thui. Cảm giác cứ như là đi làm cách mạng lên căn cứ địa trong rừng sâu núi độc ấy (giờ thì mình đã hiểu tại sao phải cầm theo thuốc muỗi). Nhưng điều còn bất ngờ hơn là ở đây không hề có internet, mọi người chỉ có thể sử dụng mạng 3G di động, mạng mẽo ở Myanmar vốn đã yếu, nay còn giữa rừng thế này. Thú thực, đến lúc này mình cảm thấy cực kỳ tệ và khó hiểu, tại sao một khóa đào tạo Công nghệ về mạng di động lại được tổ chức ở giữa rừng và ở một nơi không có internet.

Học về Internet ở giữa rừng Myanmar

Khu khách sạn nhìn như thế này

Mình đã đem những thắc mắc này đến để hỏi anh bạn tên Mio người Myanmar trong ban tổ chức, thì Mio nói là cách xa thành phố và không có internet để cho các bạn không bị phân tán bởi những thứ đó. Lý do mặc dù không được thuyết phục lắm nhưng mà mình cũng cười trừ cho xong.

Sau khi ăn bữa tối mình về phòng ngủ, căn phòng này cũng rất hòa hợp với thiên nhiên, cây dây leo mọc beo vào đầy trong nhà. Định email và trả lời tin nhắn của mọi người thì internet không có, thế là đi ngủ luôn. Phải thả màn và bôi thuốc muỗi thật kỹ nếu không muốn bị chúng khiêng đi.

Học hành vất vả, kết quả thế nào?

Buổi sáng đầu tiên thật dễ chịu với tiếng chim líu lô và không khí mát mẻ, trong lành giữa rừng. Mình tới nhà ăn và thưởng thức những món Myanmar tuy đơn giản nhưng khá hợp khẩu vị. Sau khi ăn sáng xong, mọi người tập trung về phòng họp chính. Đầu tiên là màn chào hỏi, rồi đi lướt qua chương trình cho tất cả 5 ngày, sau đó là bắt đầu ngay các lớp học. Cứ như vậy, các lớp học được triển khai liên tục trong một ngày. Sẽ có khoảng 4 lớp/ngày, 2 vào buổi sáng và 2 vào buổi chiều, xen kẽ những lớp học là những buổi thảo luận và trò chơi, rất vui.

Mọi người dần quen với nhau và có những chia sẻ về công việc, cũng như tình hình quốc gia của họ. Sau khi kết thúc một ngày bận rộn mọi người về nhà tắm rửa và đi sang nhà ăn để dùng bữa tối. Buổi tối mọi người cũng không làm việc riêng mà tất cả đều tập trung về phòng họp chính. Ban tổ chức có các lựa chọn như nhóm ca múa nhạc, đánh đàn guitar hát suốt đêm, hay có những nhóm làm workshop chia sẻ về dự án của họ, có nhóm tổ chức cả xem phim. Nói chung là không có internet và ở giữa rừng nên mọi người khó làm việc riêng, thành ra lại có nhiều điều kiện để trò chuyện chung với nhau hơn, từ đó cảm thấy vô cùng thân thuộc. Có lẽ đến bây giờ thì mình đã thấm được dụng ý của ban tổ chức. Mỗi ngày trôi qua mọi người lại được học thêm những kiến thức mới, cũng như là hiểu nhau nhiều hơn.

Sau những ngày học tập căng thẳng đến buổi chiều ngày thứ ba, ban tổ chức đưa tất cả ra phố để giải ngố. Xe buýt chở bọn mình đi thăm các địa danh nổi tiếng ở đây như Tượng Phật nằm Shwethalyaung, Chùa Rắn, Chùa Hoàng Thần Shwemawdaw, Cung điện cổ Kanbawzathadi.

Học về Internet ở giữa rừng Myanmar

Chùa Rắn đấy

Năm ngày trôi qua thật nhanh chóng. Buổi tối cuối cùng mọi người tổ chức một bữa tiệc nho nhỏ để uống bia và nhảy nhót. Không thể tưởng tượng là những con người mới đó xa lạ, thậm chí chẳng muốn ở đây lâu hơn, mà bây giờ lại bịn rịn nhau đến như vậy.

Sáng hôm sau từng đoàn ra sân bay để rời khỏi Myanmar, trong lòng ngổn ngang lưu luyến. Ấn tượng về khóa đào tạo, ấn tượng về những người bạn Myanmar nhiệt tình, thân thiện, ấn tượng về những người bạn Đông Nam Á giỏi và nhiệt huyết.

Đã vài tháng qua đi, bọn mình vẫn giữ liên lạc với nhau như ngày mới.

Và đôi khi lại rất “nhớ rừng”.

Châu Linh

Làm sao để “sống sót” ở Philippines

“Làm sao để sống sót ở Philippines”, nghe có vẻ ghê gớm, nhưng đúng lắm đấy bởi chẳng dễ dàng gì khi bắt đầu đặt chân đến một miền đất lạ.

Hiện nay chương trình đào tạo dài hạn của VOICE được tổ chức tại Philippines. Các học viên sẽ có 6 tháng học tập và sinh hoạt tại đây. Hòa mình vào cuộc sống của người Phi sẽ giúp chúng ta học hỏi thêm được rất nhiều từ một nền văn hóa mới. Nhưng chắc chắn sẽ có không ít những bỡ ngỡ. Dưới đây là bài trình bày “How to survive in the Philippines” của một bạn cựu học viên của VOICE, chia sẻ những kinh nghiệm, quan sát của bạn ấy trong thời gian sống ở Phi.

Một số thông tin về đất nước Philippines

Phương tiện di chuyển phổ biến ở đây:

Xe bus

Tàu điện

Xe SUV

Jeepny

Tricycle

Uber

Phần mềm để có thể theo dõi lịch trình tàu điện

Làm sao để sống sót ở Philippines

Sử dụng phần mềm Here Wego khi ra ngoài để tránh bị lạc đường. Đây là phần mềm bản đồ có thể sử dụng offline.

Một số địa điểm và thương hiệu mua sắm ở Philippines.

Vài địa điểm có thể thăm thú ở đây.

Các phần mềm để sử dụng mạng di động Globe

Những thứ luôn nên mang theo bên mình khi ra đường như khẩu trang, dù, khăn giấy