Shiwei Ye: “Có thể nhiều người không biết, nhưng tôi là một người tị nạn.”

Xin gửi đến các bạn những dòng chia sẻ của cô Đinh Thảo, nhân viên của VOICE, viết về ông Shiwei Ye, một trong năm thành viên Hội đồng Quản trị VOICE.
——–
Tham gia thúc đẩy xã hội dân sự (XHDS) tại Việt Nam chưa bao giờ là dễ dàng cho các cá nhân, tổ chức trong nước. Tuy nhiên, nếu biết rằng có sự ủng hộ mạnh mẽ, lâu dài từ bạn bè quốc tế, có lẽ chúng ta sẽ cảm thấy bớt cô độc và được tiếp sức hơn trên con đường này.

Vì thế, tôi muốn kể một câu chuyện giữa hàng trăm câu chuyện chưa bao giờ được kể. Câu chuyện về một người Mỹ gốc Hoa, hay đúng hơn là một người Hoa tị nạn tại Mỹ, đã luôn âm thâm ủng hộ các phong trào xã hội trong khu vực, trong đó có Việt Nam.

Ong-Shiwei-mot-trong-năm-thành-viên-hội-đồng-quản-trị-VOICE-HumansofVOICE-VIETNAM-VOICE
Ông Shiwei Ye, một trong năm thành viên Hội đồng Quản trị VOICE.

“Có thể nhiều người không biết, nhưng tôi là một người tị nạn.” – Shiwei trả lời khi tôi hỏi tại sao anh lựa chọn con đường này. Anh nói, chính vì xuất thân tị nạn mà anh theo học và làm việc về nhân quyền. (*)

Sau này, khi đã quen biết nhiều hơn, tôi biết rằng Shiwei sinh ra và lớn lên tại Trung Quốc, đến năm 10 tuổi thì anh cùng gia đình bị buộc phải rời quê, đi tị nạn tại Hoa Kỳ do liên quan đến phong trào Thiên An Môn (1989). Anh sống ở Mỹ kể từ đó, cho đến năm 2008 thì qua Thái Lan sống và làm việc tại các tổ chức nhân quyền khu vực và quốc tế cho đến nay. Vì vậy mà hiểu biết của anh về tình hình chính trị, xã hội ở Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan và một số nước khác trong khu vực rất sâu sắc.

Tôi biết về Shiwei khá muộn, năm 2017, khi mà hầu hết những nhà hoạt động Việt Nam có kết nối với quốc tế đều biết về anh. Đó là khi VOICE đưa ra một chương trình hướng dẫn (mentorship) giữa các nhân viên và các thành viên hội đồng quản trị. Lúc bấy giờ, tôi, một nhân viên mới của VOICE, đã đề nghị Shiwei trở thành người hướng dẫn (mentor) cho mình.

Nhờ cơ hội đó, tôi biết nhiều hơn về Shiwei và luôn bị ấn tượng bởi sự ủng hộ nhiệt thành mà anh dành cho giới hoạt động Việt Nam. Trong nhiều năm, Shiwei tham gia vận động cho các tù nhân lương tâm Việt Nam, như Trần Huỳnh Duy Thức; anh cập nhật về tình trạng của họ cho các Báo cáo viên Đặc biệt của LHQ; anh tham gia đào tạo về nhân quyền, vận động, phát triển tổ chức,… cho các nhà hoạt động, như là thông qua chương trình đào tạo của VOICE; anh nhận lời hướng dẫn những nhà hoạt động trẻ, trong đó có tôi; thậm chí, anh còn chấp nhận rủi ro bị cấm nhập cảnh vào Việt Nam, khi trở thành thành viên Hội đồng Quản trị của một tổ chức XHDS như VOICE. Ngay cả khi anh hoạt động độc lập, anh vẫn không ngừng cập nhật về những gì đang diễn ra và tìm cách này hay cách khác để giúp đỡ giới hoạt động Việt Nam.

Ông-Shiwei-tại-một-sự-kiện-chụp-ảnh-kêu-gọi-tự-do-cho-tù-nhân-lương-tâm-Trần-Huỳnh-Duy-Thức
Ông Shiwei tại một sự kiện, chụp ảnh kêu gọi tự do cho tù nhân lương tâm Trần Huỳnh Duy Thức.

Với tôi, đây là một câu chuyện truyền cảm hứng, nhưng chắc chắn không phải một câu chuyện cá biệt. Nó cũng giống như hàng trăm câu chuyện khác về những người bạn quốc tế như vậy mà tôi đã từng gặp. Chính họ chứ không ai khác, đã khẳng định rằng nhân quyền là giá trị phổ quát.

Thank you very much for being so supportive to us and for showing that human rights is truly universal, Shiwei.

Chú thích:

(*) Shiwei có bằng Thạc sĩ Quan hệ Quốc tế, chuyên về Nhân quyền, ở Đại học Columbia; và bằng Cử nhân Quan hệ Quốc tế, chuyên về Hòa bình và An ninh, từ Đại học California Davis.

VOICE đã làm được gì trong hai năm 2017, 2018

Hãy xem những hình ảnh dưới đây để biết một số điểm nhấn của những gì chúng tôi đạt được trong hai năm qua, từ bốn hoạt động chính: Đào tạo, Xã hội dân sự, Vận động và Tị nạn.

Kết quả này có được không chỉ bởi những nỗ lực của các thành viên VOICE mà còn bởi sự giúp đỡ rộng rãi của các tình nguyện viên, tổ chức liên kết, tổ chức đối tác và đặc biệt là của những người ủng hộ nhiệt tình tại Việt Nam và trên khắp thế giới.

Xin gửi lời tri ân sâu sắc đến tất cả quý vị và các bạn, những người đã cùng chúng tôi làm nên thành công này!

PS: Hãy cho chúng tôi biết hoạt động nào mà bạn muốn tham gia cùng VOICE?

(Nguồn ảnh bìa: Voyagevietnam)

Bao-Cao-VOICE-2017-2018_VIETNAM-VOICE-1

Bao-Cao-VOICE-2017-2018_VIETNAM-VOICE-2

Bao-Cao-VOICE-2017-2018_VIETNAM-VOICE-3

Bao-Cao-VOICE-2017-2018_VIETNAM-VOICE-4

Bao-Cao-VOICE-2017-2018_VIETNAM-VOICE-5

Giám đốc Điều hành Trịnh Hội nói về chương trình đào tạo của VOICE

Nhân mùa tuyển sinh khóa đào tạo Xã hội dân sự của VOICE lần thứ 9, Ban Truyền thông đã có một cuộc phỏng vấn nhanh với Luật sư Trịnh Hội, Sáng lập viên và cũng là Giám đốc Điều hành của VOICE.

Read More

Anna Nguyễn: “Nếu khôn ngoan hơn, ta sẽ cố gắng thay vì buông xuôi.”

Dưới đây là những chia sẻ của cô Anna Nguyễn, Giám đốc Chương trình của VOICE, nhân chuyến đi vận động nhân quyền của phái đoàn Việt Nam tại châu Âu.

“Rõ ràng là lịch sử đã cho thấy, khôn ngoan thì phải biết hy vọng hơn là sợ, biết cố gắng tốt hơn là buông xuôi. Một điều mà chúng ta công nhận không cần bàn cãi: kẻ thoái thác “không làm được đâu” sẽ không bao giờ gặt hái được kết quả.” – Eleanor Roosevelt

Nhân dịp kỷ niệm 70 năm ngày công bố Bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền (UDHR), tôi suy ngẫm về một tuần vừa qua của mình ở Brussels. Tôi đã học hỏi được rất nhiều sau một tuần căng thẳng với các cuộc họp liên tiếp với các thành viên của Nghị viện và Ủy ban Châu Âu, bàn về tầm quan trọng của các nhượng bộ nhân quyền mà Chính quyền Việt Nam cần phải thực hiện trước khi phê chuẩn Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) và đòn bẩy EVFTA có thể sử dụng để yêu cầu cải thiện tình hình nhân quyền tại Việt Nam.

Anna_Nguyen-giam-doc-chuong-trinhg-VOICE-nhan-chuyen-van-dong-nhan-quyen-tai-chau-au

EVFTA là một thỏa thuận thương mại giữa EU và Việt Nam, với hy vọng rằng một khi được ký kết, EU sẽ tăng cường quan hệ thương mại và đầu tư với Việt Nam. “EVFTA là bước quan trọng để tiến tới một thỏa thuận thương mại quy mô hơn giữa EU và Đông Nam Á, điều EU đã hướng đến trong gần 10 năm qua. Việt Nam, một nền kinh tế cạnh tranh và tăng trưởng nhanh với thương mại song phương cùng EU đã tăng gấp năm lần trong mười năm qua, cũng rất quan tâm đến hiệp định này khi nó có tiềm năng tăng GDP của Việt Nam thêm 15%”, theo Ủy ban châu Âu. (*)

Dù UDHR đã ký kết được 70 năm, nhưng nhân quyền vẫn thụt lùi và sự hiện diện của chúng ta ở đây vẫn để vận động cho những cải thiện quyền con người cơ bản. Tuy nhiên, qua từng cuộc họp trong tuần rồi, tôi được nhắc rằng chúng ta là một con cá nhỏ bé nhường nào trong đại dương của ngoại giao, thỏa thuận thương mại và các hiệp định. Chúng ta có thể nói hàng giờ về sự xấu đi của nhân quyền ở Việt Nam và số lượng đáng kinh ngạc những người bảo vệ nhân quyền bị bỏ tù vì thực hiện các quyền dân sự và chính trị một cách ôn hòa. (165 người dựa theo nguồn từ https://vietnamprisoners.info/). Chúng ta có thể tiếp tục nói về việc chính quyền Việt Nam cần EVFTA đến mức nào, không chỉ là để tăng GDP, mà còn để cân bằng lợi ích với Trung Quốc và Phương Tây. Chúng ta có thể tiếp tục áp lực để EU dùng ảnh hưởng của mình thúc đẩy việc trả tự do cho các tù nhân chính trị và sửa đổi các điều luật liên quan đến vi phạm các quyền như tự do ngôn luận, và rằng nếu EU muốn được coi trọng, ít nhất họ cần phải bảo đảm những yêu cầu này trước khi một hiệp định được ký kết.

Liệu tiếng nói của chúng ta có thực sự tạo ra thay đổi. Đôi khi, tôi tự hỏi liệu những cuộc họp này có thực sự ảnh hưởng đến bất cứ cuộc đàm phán ngoại giao nào hay không. Những tiếng nói của các thành phần xã hội dân sự liệu có tác động thực sự đến một quốc gia trong 5, 10 hay 100 năm tới, và những đóng góp của chúng ta liệu có thể đảm bảo các tổ chức xã hội dân sự và nhân quyền được tự do và an toàn mà hoạt động trong một đất nước đàn áp như Việt Nam. Sau cùng, theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng, tiếng nói của tôi quá nhỏ bé trong đấu trường khổng lồ của ngoại giao và thỏa thuận này, sự khác biệt mà tôi thực sự có thể tạo ra là bao nhiêu?!

Nhưng như bà Roosevelt đã nói: “kẻ thoái thác “không làm được đâu” sẽ không bao giờ gặt hái được kết quả”. Điều quan trọng là biết hy vọng, tranh đấu, ngay cả lúc đối diện với tuyệt vọng và xuống tinh thần. Một điều chắc chắn là, nếu khôn ngoan hơn, ta sẽ cố gắng thay vì buông xuôi.

(*) http://www.europarl.europa.eu/legislative-train/theme-a-balanced-and-progressive-trade-policy-to-harness-globalisation/file-eu-vietnam-fta

Bài chia sẻ của cô Anna trên đây được dịch từ bài viết gốc bằng tiếng Anh của cô dưới đây.

”Surely, in the light of history, it is more intelligent to hope rather than to fear, to try rather than not to try. For…

Posted by Anna Nguyen on Sunday, December 9, 2018

Giáo sư Đại học Stanford Larry Diamond: 3 lời khuyên dành cho các nhà hoạt động dân chủ Việt Nam

“Các chế độ độc tài như Trung Quốc hay Việt Nam rồi sẽ rơi vào bế tắc bởi những vấn đề do chính họ gây ra,” Giáo sư Larry Diamond khẳng định trong cuộc trao đổi khi ghé thăm văn phòng VOICE hồi tháng Tám vừa rồi.

Read More

Tuyên bố về Dự luật Đặc khu, Luật An ninh mạng và việc chính quyền đàn áp người biểu tình

TUYÊN BỐ VỀ DỰ LUẬT ĐẶC KHU, LUẬT AN NINH MẠNG,
VÀ VIỆC CHÍNH QUYỀN ĐÀN ÁP NGƯỜI BIỂU TÌNH

Ngày 22 tháng 6 năm 2018

Việc đưa ra Dự luật đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc gây rủi ro về chủ quyền quốc gia, cùng việc thông qua Luật An ninh mạng xâm phạm nghiêm trọng quyền tự do Internet của người dân đã dấy lên làn sóng phẫn nộ trên cả nước.

Điều đó dẫn đến các cuộc biểu tình phản đối, được sự hưởng ứng của người dân và gây tiếng vang với Cộng đồng Quốc tế, nhưng chính quyền Việt Nam đã phản ứng bằng chính sách đàn áp khốc liệt. Hàng chục người trong ngày 10/6 và hơn 150 người trong ngày 17/6 (bao gồm những người tham gia hoặc tình cờ có mặt tại khu vực biểu tình) đã bị bắt giữ tuỳ tiện và tra tấn nặng nề. Tất cả những hành động đàn áp kể trên đều trái Hiến pháp và Luật pháp Việt Nam, cũng như vi phạm trầm trọng Công ước Quốc tế về các quyền Dân sự và Chính trị, và Công ước Chống tra tấn mà Việt Nam là thành viên. Điều đó cũng cho thấy Chính phủ Việt Nam không tôn trọng quyền của người dân, và xem thường nghĩa vụ quốc tế của mình.

Read More

Phạm Đoan Trang vắng mặt tại lễ trao giải thưởng nhân quyền quốc tế dành cho mình

“Logic ở đâu, khi giải thưởng cho một người không được ra khỏi Việt nam, lại do một người không được vào Việt nam nhận hộ?”, đây là chia sẻ của người nhận giải thay cho nhà báo tự do Phạm Đoan Trang.

Vào lúc 1h sáng ngày 06/3/2018 theo giờ Việt Nam (19h ngày 05/3 theo giờ Czech), Lễ trao giải Homo Homini và khai mạc Liên Hoan Phim Jeden Svět (One World) đã diễn ra tại Prague (CH Czech).

Giải thưởng Homo Homini 2017 được tổ chức People in Need trao cho nhà báo tự do Phạm Đoan Trang “sự dũng cảm không mệt mỏi khi theo đuổi một sự thay đổi dân chủ cho đất nước của mình, bất chấp sự sách nhiễu và khủng bố” của cô.

Tuy nhiên cô không thể đến Cộng hòa Czech nhận giải bởi Chính phủ Việt Nam không cho phép cô đi ra nước ngoài. Nhà báo Đoan Trang đã gửi đến lễ trao giải một đoạn phim ngắn mà cô chia sẻ trong đó cô đàn và hát một đoạn của bài hát “Bèo dạt mây trôi” cùng với đó là những cảm nghĩ về tình hình nhân quyền tại Việt Nam.

Read More

Luật sư Trịnh Hội: “Tôi đến từ Việt Nam!”

Luật sư Trịnh Hội, Giám đốc điều hành tổ chức VOICE, phát biểu tại Draper Hills Summer Fellowship 2017. Trong bài nói chuyện, ông kể về hành trình trở thành người đấu tranh cho nhân quyền tại Việt Nam. Hành trình từ một thanh niên luôn cố quên đi một quê hương với đau thương và mất mát đến một luật sư đi khắp thế giới và luôn giới thiệu “Tôi đến từ Việt Nam”.

Read More

Nhiều bạn trẻ lên tiếng sau bản án 14 năm tù của Hoàng Đức Bình

Tòa án Nhân dân tỉnh Nghệ An vừa tuyên án nhà hoạt động về môi trường Hoàng Đức Bình 14 năm tù giam vì vi phạm hai Điều 257, 258 Bộ luật Hình sự trong phiên xử sơ thẩm hôm 6/2.

Ông Lê Văn Luân, một trong những luật sư của anh Bình nói với BBC: “Bản án dành cho ông Bình là chưa xem xét những chứng cứ mà luật sư yêu cầu trình chiếu, thẩm tra xem là chứng cứ buộc tội hay vô tội.”

Nhiều bạn trẻ lên tiếng sau bản án 14 năm tù của Hoàng Đức Bình
Anh Hoàng Đức Bình (bên phải trong ảnh) trong phiên xử hôm 6/2/2018

Thân phụ của nhà hoạt động Hoàng Đức Bình, ông Hoàng Đức Hòa, nói rằng đó là một phiên tòa bất chấp pháp luật, kỷ cương trong một cuộc phỏng vấn với VOA.

“Kết quả phiên tòa như thế không thể chấp nhận được. Bình không thể bị kết tội gì cả. Trên đường đi kiện Formosa thì bị bắt cóc và quy cho tội chống người thi hành công vụ. Từ trước đến nay chưa bao giờ gặp một phiên tòa nào như phiên tòa này.”

Theo Reuters, ông Hà Huy Sơn, một luật sư khác bào chữa cho anh Bình, nói “Phiên tòa xét xử không có chứng cứ và không khách quan.” Luật sư Sơn nói thêm rằng trước tòa anh Bình khẳng định mình vô tội.

Cùng phiên tòa, còn có anh Nguyễn Nam Phong bị tuyên án 2 năm vì Chống người thi hành công vụ.

Nhiều bạn trẻ lên tiếng sau bản án 14 năm tù của Hoàng Đức Bình
Sau phiên tòa gây nhiều tranh cãi, nhiều bạn trẻ lên tiếng đòi tự do cho nhà hoạt động Hoàng Đức Bình

Kể từ sau thảm họa môi trường biển miền Trung xảy ra hồi đầu tháng 4/2016, do nhà máy Formosa thải độc tố ra biển, anh Hoàng Đức Bình đã giúp các nạn nhân của thảm họa trong việc khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại, cũng như lên tiếng kêu gọi nhà máy Formosa phải ngừng hoạt động tại Việt Nam.

Ngày 15/5/2017, Hoàng Đức Bình bị một nhóm công an thường phục lẫn sắc phục phối hợp bắt giữ anh bất ngờ, khi anh đang đi trên đường bằng xe ô tô.

Tuyên bố của các tổ chức XHDS về việc bắt cóc và câu lưu Phạm Đoan Trang, Nguyễn Quang A và Bùi Thị Minh Hằng

19-11-2017

Các tổ chức xã hội dân sự Việt Nam ký tên dưới đây cực lực lên án việc an ninh Việt Nam bắt cóc và câu lưu các nhà hoạt động Phạm Đoan Trang, Nguyễn Quang A, và Bùi Thị Minh Hằng ngày 16/11/2017 vừa qua.

Các nhà hoạt động nêu trên bị công an bắt cóc ngay sau khi kết thúc một cuộc họp với phái đoàn Liên minh Châu Âu (EU) ở toà nhà Lotte, Hà Nội. Đây là cuộc họp trước phiên Đối thoại Nhân quyền thường niên giữa EU và Việt Nam, được EU tổ chức với mục đích tham vấn các nhà hoạt động và các tổ chức xã hội dân sự Việt Nam. Trước đó, vào tháng Hai, phái đoàn Uỷ ban Nhân quyền của Nghị viện Châu Âu cũng đã có cuộc tiếp xúc tương tự với các nhà hoạt động trên.

Trong suốt quá trình bị câu lưu, các nhà hoạt động nêu trên đều bị cách ly với bên ngoài và không có bất kỳ sự trợ giúp pháp lý nào.

Cả ba nhà hoạt động lần lượt được trả tự do vào buổi chiều và nửa đêm cùng ngày. Nhà hoạt động Phạm Đoan Trang bị thu giữ điện thoại và máy tính một cách trái pháp luật, đồng thời tiếp tục bị giam lỏng tại gia sau đó.

Chúng tôi cực lực phản đối và lên án các hành động nêu trên của an ninh Việt Nam và các cơ quan khác. Những hành động này hoàn toàn trái pháp luật hiện hành của Việt Nam, trái với các công ước quốc tế về nhân quyền mà Việt Nam đã phê chuẩn, và trái với các cam kết quốc tế khác về nhân quyền của Việt Nam.

Việc bắt giữ và tịch thu tài sản một cách trái pháp luật đối với các nhà hoạt động xã hội dân sự là đòn tấn công trực diện vào các thiết chế dân sự đang manh nha hình thành ở Việt Nam. Chúng đồng thời cho thấy các cơ quan nhà nước sẵn sàng chà đạp lên pháp luật do chính họ ban hành nhằm mục đích ngăn cản những tiếng nói độc lập.

Chúng tôi coi đây là một mối đe doạ trực tiếp và đặc biệt nghiêm trọng đối với sự phát triển bình thường của không chỉ các tổ chức xã hội dân sự, mà còn của toàn xã hội.

Bảo vệ nhân quyền cho một người cũng chính là bảo vệ nhân quyền cho tất cả mọi người. Chúng tôi kêu gọi người dân, cộng đồng, các tổ chức xã hội dân sự, các tổ chức quốc tế và chính phủ các nước lên án những hành vi vi phạm nêu trên. Chúng tôi đề nghị các cơ quan của Liên minh Châu Âu chất vấn chính phủ Việt Nam về vụ việc này và các vụ việc tương tự xảy ra với các nhà hoạt động xã hội dân sự.

Chúng tôi yêu cầu các cơ quan chức năng Việt Nam ngay lập tức chấm dứt mọi hành vi tấn công và sách nhiễu các nhà hoạt động, nhanh chóng mở các cuộc điều tra về những vụ đã nêu trong tuyên bố này và sớm công bố kết quả tới toàn dân.

* Email tiếp nhận chữ ký : tuyenbotochucXHDS@gmail.com

ĐỒNG KÝ TÊN:

TỔ CHỨC

  1. Diễn đàn Xã hội Dân sự: TS Nguyễn Quang A đại diện
  2. Ban Vận động Văn đoàn Độc lập VN: Nhà văn Nguyên Ngọc đại diện
  3. CLB Lê Hiếu Đằng: Nhà báo Kha Lương Ngãi đại diện
  4. Hội Nhà báo Độc lập: TS Phạm Chí Dũng đại diện
  5. Diễn đàn Bauxite VN: GS Vật lý Phạm Xuân Yêm đại diện
  6. CLB Phan Tây Hồ: Nhà nghiên cứu Mai Thái Lĩnh đại diện
  7. Hội Bầu Bí Tương thân: Ông Nguyễn Lê Hùng đại diện
  8. Nhóm Văn Lang Cộng hòa Séc: Ông Nguyễn Cường đại diện
  9. Con đường Việt Nam
  10. Mạng lưới Blogger Việt Nam
  11. Báo điện tử Tiếng Dân Việt Media: Nhà báo Trần Quang Thành đại diện
  12. Vietnam UPR Working Group
  13. Green Trees
  14. Free Citizens Community
  15. The Project 88

CÁ NHÂN

  1. Nguyễn Quang A, TS, Hà Nội
  2. Hà Sĩ Phu, TS, Đà Lạt
  3. Hoàng Dũng, PGSTS, TP.HCM
  4. Nguyễn Khắc Mai, Nhà giáo, Hà Nội
  5. Nguyễn Huệ Chi, GS Ngữ Văn, Hà Nội
  6. Đặng Thị Hảo, TS Văn Học, Hà Nội
  7. Nguyễn Đình Nguyên, TS Y Khoa, Australia
  8. Hoàng Hưng, Nhà thơ, Sài Gòn
  9. Nguyễn Đăng Hưng, Giáo sư danh dự đại học Liege, Sài Gòn
  10. Nguyễn Xuân Diện, TS Hán Nôm, Hà Nội
  11. Kha Lương Ngãi, Nhà báo, Sài Gòn
  12. Phạm Nguyễn Trường, Dịch giả, Vũng Tàu
  13. Bùi Minh Quốc, Nhà thơ – nhà báo, Đà Lạt
  14. Lê Công Định, Luật sư, thành viên CLB LHĐ, Sài Gòn
  15. Võ Văn Tạo, Nhà báo, Nha Trang
  16. Tô Lê Sơn, Kỹ sư, thành viên CLB LHĐ, Sài Gòn
  17. Trần Tiến Đức, Nhà báo tự do, đạo diễn phim truyền hình và tài liệu, Hà Nội
  18. Nguyễn Thị Kim Chi, Nghệ sĩ ưu tú, thành viên CLB LHĐ, Sài Gòn
  19. Ngô Kim Hoa (Sương Quỳnh), Nhà báo tự do, thành viên CLB LHĐ, Sài Gòn
  20. Lại Thị Ánh Hồng, Nghệ sĩ, thành viên CLB LHĐ, Sài Gòn
  21. Nguyễn Tường Thụy, Nhà văn, Hà Nội
  22. Phan Đặc Lữ, Nhà thơ, thành viên CLB LHĐ, Sài Gòn
  23. Phạm Tư Thanh Thiện, Nhà báo, Paris
  24. Nguyễn Ngọc Giao, Nhà giáo, Paris
  25. Đào Tiến Thi, Nhà nghiên cứu VH và ngôn ngữ, nguyên UV Ban chấp hành Hội Ngôn ngữ VN, Hà Nội
  26. Anton Nguyễn Thanh Tịnh, Linh mục, quản xứ Cồn Xẻ, Giáo phận Vinh
  27. Nguyễn Thanh Mai, Nhà báo, Praha
  28. Uông Đình Đức, Kỹ sư hưu trí, Sài Gòn
  29. Lại Nguyên Ân, Nhà nghiên cứu Văn học, Hà Nội
  30. Bùi Hiền, Nhà thơ, Canada
  31. Phạm Đình Trọng, Nhà văn, Sài Gòn
  32. Trần Ngọc Sơn, Kỹ sư, Pháp
  33. Nguyễn Thanh hằng, Dược sĩ, Pháp
  34. Đoàn Hòa, Doanh nhân, Cộng hòa Séc
  35. Hoàng Quốc Hùng, Praha, Cộng hòa Séc
  36. Nguyễn Cường, Kinh doanh, Praha, Cộng hòa Séc
  37. Nhà báo Trần Quang Thành, Bratislava – Slovakia
  38. Nguyễn Thị Từ Huy, NCS triết học chính trị – Đại học Paris Diderot, Paris, Pháp

Bạn có biết: Những cam kết của Việt Nam về án tử hình tại UPR 2014

Trong kỳ kiểm điểm nhân quyền UPR năm 2014, Việt Nam đã cam kết với Liên Hiệp Quốc sẽ giảm số tội có án tử hình, tiến tới xoá bỏ hoàn toàn án tử hình và ra luật hoãn thi hành án tử hình.

Các nước đưa ra khuyến nghị này bao gồm Thuỵ Sĩ, Bỉ, Italy, New Zealand, và Namibia.

Trên thực tế, Việt Nam đã tiến hành cải cách đáng kể Bộ luật Hình sự khi giảm bốn tội có án tử hình khi thông qua Bộ luật Hình sự năm 2015, rút số tội có án tử hình từ 22 xuống còn 18.

Bên cạnh đó, Bộ luật Hình sự năm 2015 cũng quy định thêm một trường hợp không bị tuyên án tử hình, bất kể phạm tội gì, đó là người đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử.

Bộ luật Hình sự 2015 cũng bổ sung thêm hai trường hợp không bị thi hành án tử hình đã tuyên, bao gồm:

– Người đủ 75 tuổi trở lên;

– Người bị kết án tử hình về tội tham ô tài sản, tội nhận hối lộ mà sau khi bị kết án đã chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản tham ô, nhận hối lộ và hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn.

Ngoài những quy định nêu trên, Việt Nam chưa ban hành một quy định nào về việc hoãn thi hành án tử hình đối với các án đã tuyên.

* UPR là viết tắt của Universal Periodic Review (Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát), là một cơ chế kiểm điểm nhân quyền của Liên Hiệp Quốc, diễn ra 4,5 năm một lần với tất cả các quốc gia thành viên.

#VietnamUPR

SBS: VOICE và các hoạt động dân sự tại Việt Nam

Hoạt động của các cá nhân cũng như Tổ chức xã hội dân sự tại Việt Nam vẫn chưa được Chính quyền Việt Nam xem như là một Hoạt động dân sự mà ngược lại như là một mối đe dọa cho an nguy quốc gia vậy các cá nhân và Tổ chức dân sự tại Việt Nam đã hoạt động như thế nào để có thể cất lên tiếng nói độc lập và gióng lên hồi chuông báo động với bên ngoài về tình hình vi phạm nhân quyền tại Việt nam?

Trong Đại Hội Trẻ Thế Giới vì Nhân Quyền vừa mới diễn ra vào ba ngày cuối tuần thứ hai của tháng 9 tại Blue Mountain Sydney, Luật sư Trịnh Hội người sáng lập tổ chức VOICE, một tổ chức dân sự chuyên hỗ trợ và đào tạo các cá nhân hoạt động vì quyền con người có cuộc trò chuyện với Mai Hoa.

Nguồn từ SBShttp://www.sbs.com.au/yourlanguage/vietnamese/vi/audiotrack/voice-and-civil-rights-activists-vietnam-trinh-hoimp3?language=vi

VOICE khởi động Chiến dịch Vận động Nhân quyền UPR năm 2017 tại châu Âu

13/9/2017 – Tiếp nối chiến dịch vận động quốc tế UPR (Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát) năm 2014, một phái đoàn vận động nhân quyền Việt Nam sẽ tới Đức, Thuỵ Sĩ, Thuỵ Điển, Nauy, Bỉ và Cộng hoà Séc để cập nhật cho các cơ quan Liên Hiệp Quốc và các tổ chức khác về những điểm tiến bộ cũng như vi phạm của chính phủ Việt Nam trong việc thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền kể từ lần kiểm điểm gần nhất năm 2014. Chiến dịch này cũng nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng trong nước cũng như quốc tế về tình hình nhân quyền và tù nhân lương tâm Việt Nam.

Chiến dịch này sẽ bắt đầu vào ngày sinh nhật của blogger đang bị cầm tù Nguyễn Hữu Vinh (tức Anh Ba Sàm), 15/9/2017, và sẽ kéo dài tới ngày 10/10/2017. Phái đoàn gồm có bà Lê Thị Minh Hà, vợ của ông Nguyễn Hữu Vinh, cùng với hai đại diện của VOICE là cô Anna Nguyễn và cô Đinh Thảo.

Đặc biệt, nhà hoạt động Đinh Thảo sẽ phát biểu trước Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc tại Geneva, Thuỵ Sĩ vào ngày 19/9 để thu hút thêm sự chú ý đối với các vi phạm nhân quyền nghiêm trọng tại Việt Nam. Đây là cơ quan liên quốc gia gồm 47 thành viên Liên Hiệp Quốc chịu trách nhiệm thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền trên toàn thế giới. Bài phát biểu này sẽ được tường thuật trực tiếp.

Với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế có liên quan, phái đoàn lần này nhắm tới việc cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác về tình hình nhân quyền hiện tại của Việt Nam. Chúng tôi hy vọng chiến dịch vận động của chúng tôi sẽ mang lại những thay đổi tích cực, thúc đẩy chính phủ Việt Nam thực hiện tốt hơn nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ nhân quyền như một quốc gia thành viên đã tham gia các công ước nhân quyền của Liên Hiệp Quốc.

Để biết thông tin chi tiết về phái đoàn và các hoạt động, xin vui lòng liên hệ qua địa chỉ email contact@vietnamvoice.org.

New York Times: Nhờ mạng xã hội, các nhà bất đồng chính kiến ở Việt Nam ngày càng quả cảm bất chấp các cuộc đàn áp

Hà Nội, Việt Nam – Một blogger và nhà hoạt động môi trường nổi tiếng ở Việt Nam đã bị kết án 10 năm tù giam vì tội xâm phạm an ninh quốc gia, bao gồm việc tuyên truyền chống nhà nước trên các phương tiện truyền thông xã hội.

Dịch từ bài báo của tác giả Julia Wallace đăng trên tờ New York Times, ngày 02 tháng 07 năm 2017

Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, hay còn gọi là Mẹ Nấm, đã bị biệt giam kể từ khi chị bị bắt vào tháng 10 năm ngoái, và phiên tòa xét xử chị bị kiểm soát chặt chẽ.

Song chỉ một giờ sau khi phán quyết được đưa ra vào thứ 5 vừa qua, một luật sư của Mẹ Nấm đã tóm tắt các lập luận của ông và đăng tải lời tuyên bố cuối cùng của Mẹ Nấm tại phiên tòa trên trang Facebook cá nhân với 61.000 người theo dõi.

Theo lời kể của luật sư, Mẹ Nấm đã nói “tôi mong rằng mọi người sẽ lên tiếng và đấu tranh, vượt qua nỗi sợ hãi của chính bản thân mình để xây dựng một đất nước tươi đẹp hơn”. Lời tuyên bố này sau đó đã được người dùng Facebook chia sẻ hàng ngàn lượt.

New York Times: Nhờ mạng xã hội, các nhà bất đồng chính kiến ở Việt Nam ngày càng quả cảm bất chấp các cuộc đàn áp
Hình ảnh nhà hoạt động Mẹ Nấm ở phiên tòa diễn ra hôm thứ 5 tuần trước

Ở chế độ độc tài của Việt Nam, Internet trên thực tế đã trở thành một diễn đàn cho những tiếng nói bất đồng trong nước ngày một tăng lên. Cụ thể, kết nối Facebook đã giúp mọi người huy động việc phản đối các chính sách của chính phủ, nó cũng đóng vai trò quan trọng trong các cuộc biểu tình chống lại cách nhà nước xử lý vụ thảm họa môi trường hồi năm ngoái. Giờ đây, chính phủ đang siết chặt internet, bắt giữ và đe dọa các blogger, và gây sức ép buộc Facebook và YouTube phải kiểm duyệt những nội dung được đăng tải trên các trang này.

“Facebook đang được sử dụng như là một công cụ tổ chức, một diễn đàn cho phép người dùng tự đăng tải, một công cụ theo dõi cho người dân khi họ bị giam giữ hay khi họ được thả ra”, Phil Robertson, phó giám đốc phụ trách khu vực châu Á thuộc Tổ chức Theo dõi Nhân quyền Quốc tế cho biết.

Theo ông, Facebook đang được sử dụng “để kết nối những cộng đồng mà vốn dĩ sẽ không thể kết nối nếu không có Facebook.”

Anh Nguyễn Anh Tuấn, một nhà hoạt động dân chủ cho biết, ngày càng xuất hiện nhiều nhà bất đồng chính kiến trên các phương tiện truyền thông xã hội và điều này khiến anh cảm thấy mạnh dạn hơn.

New York Times: Nhờ mạng xã hội, các nhà bất đồng chính kiến ở Việt Nam ngày càng quả cảm bất chấp các cuộc đàn áp
Nhà hoạt động Nguyễn Anh Tuấn

Anh kể, lần đầu tiên bị an ninh thẩm vấn vào năm 2011, anh cảm thấy hoàn toàn cô độc. Cha mẹ và bạn bè anh đã không chấp nhận những bài viết về chính trị của anh, và anh chỉ quen biết vài người để có thể nhờ cậy giúp đỡ.

Anh Nguyễn Anh Tuấn vẫn phải chịu sự sách nhiễu của an ninh, và hộ chiếu của anh đã bị tịch thu. Nhưng mới gần đây, khi bị gọi đi thẩm vấn, anh đã đăng ảnh tờ giấy triệu tập lên Facebook, cùng với một lá thư châm biếm đòi phải được thanh toán cho thời gian anh bỏ ra để đi thẩm vấn.

Lá thư của anh lan truyền khắp nơi và nhiều người khác đã làm theo, họ đăng thư mời của cảnh sát lên Facebook và yêu cầu bồi thường. Anh nói, “về chuyện hoạt động, tôi không còn cảm thấy cô đơn nữa”.

Người sử dụng Facebook ở Việt Nam – với con số hiện nay lên tới 45 triệu tài khoản, chiếm gần một nửa dân số quốc gia – đã dùng Facebook để tổ chức các cuộc thăm nom tù nhân, tổ chức những buổi cầu nguyện cho người bị giam giữ bên ngoài đồn cảnh sát, và kêu gọi giúp đỡ các tù nhân chính trị. Các nhà bất đồng chính kiến ​cũng ​đang dần chuyển các blog chính trị và cá nhân – vốn dễ dàng bị chính quyền ngăn chặn – lên trên Facebook, bởi Facebook được sử dụng rộng rãi nên việc ngăn chặn nó là điều bất khả thi.

Anh Tuấn đang hỗ trợ điều hành một quỹ giúp đỡ các gia đình của tù nhân lương tâm, bao gồm mẹ của chị Quỳnh và hai con nhỏ. Anh nói rằng phần lớn các khoản hỗ trợ hiện tại đến từ những người trong nước, họ gửi tiền từ tài khoản ngân hàng cá nhân và nhà nước có thể theo dõi. Theo anh, trong quá khứ, các cộng đồng người Việt ở nước ngoài đã trợ giúp hầu hết những người chống đối và là nguồn hỗ trợ tài chính chính yếu.

Nói về các nhà tài trợ trong nước, anh Tuấn cho biết “họ biết rất rõ rằng họ có thể bị chính phủ kiểm tra, nhưng họ vẫn dám làm điều đó”.

Chính quyền không hề làm ngơ những chuyện này, họ vẫn đang khẳng định quyền lực của nó theo những cách thức khác. Chị Quỳnh là một trong số hơn 100 blogger và nhà hoạt động Việt Nam bị giam giữ, theo tổ chức Theo dõi Nhân quyền Quốc tế. Phạm Minh Hoàng, một blogger nổi tiếng khác, mới tuần trước đã bị tước quốc tịch và bị trục xuất sang Pháp, nơi ông mang quốc tịch thứ hai.

Chính quyền Việt Nam từng ra chiến lược cắt giảm quyền truy cập vào Facebook khi các cuộc biểu tình sắp xảy ra, và đầu năm nay họ đã yêu cầu cả Facebook và YouTube phải loại bỏ các tài khoản giả mạo và các nội dung “độc hại” khác, như tài liệu chống chính phủ. Họ đã xác định được tới 8.000 video trên YouTube liệt vào dạng này, theo báo Tuổi Trẻ. Chính quyền cũng cảnh báo các công ty Việt Nam rằng họ không được đặt quảng cáo trên các video mang nội dung bị cấm.

Facebook cho biết chính sách của họ là tôn trọng luật pháp địa phương, mặc dù không có dấu hiệu nào cho thấy Facebook Việt Nam đã xóa đi nội dung nào từ trước tới nay.

Nguyễn Quang A, một nhà khoa học về hưu và cựu đảng viên Đảng Cộng sản, hiện đang là một nhà bất đồng chính kiến, cho biết ông cảm thấy tình hình nhân quyền vẫn tệ như trước nay.

Tuần trước, ngay trước một cuộc phỏng vấn, ông đã bị cảnh sát bắt ngay gần nhà ông và lái xe đưa đi trong suốt 5 tiếng rưỡi tới bờ biển rồi quay trở lại. Ông nói ông đã bị cản trở theo kiểu tương tự tới 11 lần trong một năm rưỡi vừa qua.

Ông cho rằng chính phủ đang chịu áp lực ngày càng tăng từ những người dân đang thất vọng bởi việc xử lý các vấn đề môi trường và đất đai gần đây. Khi xảy ra vụ xả thải hóa chất ở công ty thép Formosa làm chết hàng tấn cá hồi năm ngoái, sự phẫn nộ đã được đưa lên mạng, nơi người ta tổ chức các cuộc biểu tình, nhanh chóng lan truyền những bức ảnh về thảm hoạ, và từ cái hashtag #Ichoosefish (tôi chọn cá) biến thành một cuộc biểu tình.

“Tôi đoán rằng họ quá sợ hãi,” ông Quang A nói. “Họ xét thấy tình hình quá nguy hiểm đối với họ, và họ coi các nhà hoạt động vì hòa bình là những kẻ thù cực kỳ nguy hiểm.”

Trong một báo cáo công bố vào tháng trước, tổ chức Theo dõi Nhân quyền Quốc tế đã trình bày chi tiết về “xu hướng đáng lo ngại” về việc các blogger và các nhà hoạt động bị đánh đập trên đường phố bởi những kẻ côn đồ. Tổ chức này liệt kê được 36 cuộc tấn công như vậy kể từ tháng 1 năm 2015 cho tới tháng 4 năm nay, song cảnh sát chỉ vào cuộc điều tra một vụ duy nhất trong số đó.

Báo cáo này một phần dựa trên những hình ảnh và video về thương tích của các nhà hoạt động, thường được quay vội trên điện thoại và nhanh chóng được chia sẻ trực tuyến.

Jonathan London, một chuyên gia về Việt Nam tại Đại học Leiden ở Hà Lan, cho biết bất chấp những cuộc đàn áp gần đây, thì những chuyển dịch mà Internet mang lại trong một thời gian ngắn đã là điều “đáng kinh ngạc và đầy hy vọng.”

“Điều đáng chú ý là, ở một quốc gia từng là một trong những nơi có tỷ lệ sử dụng điện thoại thấp nhất trên thế giới hồi 15 năm tới 20 năm trước, nay đã nhanh chóng biến thành thời đại tin tức 24 giờ, và mọi người có thể liên tục tiếp cận những lời chỉ trích chính trị và xã hội”, ông nói.

Phạm Anh Cường, một kỹ sư điện, từng là một người không lên tiếng về các vấn đề chính trị, mãi cho tới hai năm trước, khi một nhà hoạt động xã hội mà anh theo dõi trực tuyến là anh Nguyễn Chí Tuyến bị một nhóm 5 người đánh đập tàn nhẫn. Anh Cường đã chứng kiến những bức ảnh chụp khuôn mặt đẫm máu của anh Tuyến, và anh bị xúc động trước sự tàn bạo của vụ tấn công.

New York Times: Nhờ mạng xã hội, các nhà bất đồng chính kiến ở Việt Nam ngày càng quả cảm bất chấp các cuộc đàn áp
Ảnh người nêu lên tiếng nói của bản thân Phạm Anh Cường và nhà hoạt động Nguyễn Chí Tuyến

Giờ đây, anh tự coi mình là “người nêu lên tiếng nói của bản thân”, chứ không hoàn toàn là một nhà bất đồng chính kiến. Mục tiêu của anh là chia sẻ thông tin với gia đình và bạn bè, thay vì phụ thuộc vào các phương tiện truyền thông chính thống, mà gần như tất cả đều là của nhà nước.

“Lần đầu tiên tôi viết trên Facebook, thậm chí chẳng có ai nhấn ‘thích’ nó – người ta sợ cả việc nhấn nút like”, anh nói. “Bây giờ mọi người bắt đầu thích và họ cũng bắt đầu chia sẻ.”

Ở bên ngoài, anh coi anh Tuyến và những người bạn bất đồng chính kiến khác là bạn bè, và họ cùng chơi trong một đội bóng đá tên là No-U FC. (Chữ U trong “No-U” là về một đường lưỡi bò đánh dấu các yêu sách lãnh thổ trơ tráo của Trung Quốc trên biển Đông, một vấn đề từng gây khích động nhiều nhà bất đồng chính kiến ​​ở Việt Nam từ cách đây vài năm). Một trang Facebook đã được lập ra để theo dõi chi tiết những thành công và thất bại của đội No-U, cũng như tin tức về những va chạm thường xảy ra giữa thành viên của đội với lực lượng an ninh.

Trong một quán cà phê ở Hà Nội tuần trước, hai người bạn cùng trò chuyện, hút hết điếu thuốc này tới điếu khác, và lướt Facebook. Họ đọc thấy một tin bài trên báo nhà nước, bài báo này chỉ trích Mẹ Nấm vì chị đã nhận giải thưởng bằng tiền mặt từ một tổ chức nhân quyền ở Stockholm. Anh Tuyến đã ngay lập tức tag một nhà ngoại giao Thụy Điển để báo tin cho cô về vấn đề này và yêu cầu đưa ra bình luận.

Hai người bắt đầu lướt tin xuống dưới.

“Đây là tin từ một trong những người bạn của tôi, một bác sĩ ở Sài Gòn, vừa mới nghe tin Mẹ Nấm đang mắc nợ”, anh Tuyến nói.

“Vị bác sĩ ở Sài Gòn lên tiếng rằng chúng tôi nên góp tiền giúp gia đình cô ấy”, anh nói.

Anh gõ gõ giây lát rồi nhìn lên.

“Tôi chỉ bình luận, ‘tôi sẽ ủng hộ’”.

Bản dịch tiếng Việt tại Hate Change

Tôi là một nhà hoạt động về môi trường

Cuộc sống là một quá trình học tập, rèn luyện không ngừng để hoàn thiện bản thân. Chúng ta không chỉ học ở trong nhà trường, từ những bài học trong thực tế của cuộc sống, qua truyền thông báo chí mà còn qua trải nghiệm của chính bản thân mình.

Mỗi độ tuổi khác nhau lại có những cách học khác và một mối quan tâm khác nhau.

Ở tuổi 28, tôi đang trải qua một giai đoạn tuyệt vời khi quyết định tạm gác công việc và dùng một năm để đèn sách, đào bới những kiến thức mà tôi đang khát khao hiểu và có được chiếc chìa khóa cho bản thân về vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu, nhân quyền và dân chủ cho Việt Nam.

Chia sẻ của học viên Sola về chương trình đào tạo tại VOICE

Tôi tham gia khóa đào tạo 6 tháng tại Tổ chức xã hội dân sự VOICE. Nơi đây, tôi có được sự kết nối và học tập cùng những nhà hoạt động khác, có cơ hội gặp mặt tổ chức chính phủ từ nhiều quốc gia cũng như những NGOs quốc tế.

Về chương trình đào tạo tại VOICE, trong số rất nhiều các môn học, tôi đặc biệt yêu thích lớp Luật pháp. Tại sao tôi lại thích lớp luật đến vậy? Nó hỗ trợ như thế nào cho lĩnh vực môi trường mà tôi đang theo đuổi?

Lớp luật giúp cho tôi có thể hiểu và vẽ ra “Bức tranh toàn cảnh của xã hội Việt Nam hiện tại và tương lai”. Hiểu thế nào là một thể chế độc tài, cách vận hành của chính quyền cũng như Đảng Cộng sản Việt Nam, Tự do, Dân chủ, Pháp quyền…những khái niệm vốn không dễ dàng gì có cơ hội để hiểu tường tận khi ở Việt Nam. Qua đó, tôi có thể thấy rõ hơn bước đường mà tôi sẽ đi.

Tôi đã luôn khao khát một Việt Nam với nền dân chủ và bộ máy hoạt động giống như Mỹ, có đa nguyên đa đảng và tam quyền phân lập. Có như vậy con người mới được cởi trói và thoát khỏi những giáo điều bảo thủ. Người dân sẽ văn minh về tư tưởng, đời sống và kinh tế sẽ phát triển. Đặc biệt nó thúc đẩy phát triển xã hội dân sự, tạo điều kiện cho những người như tôi.

Tôi muốn trở thành một nhà hoạt động về môi trường, chống biến đổi khí hậu, được trăn trở, được tự do cất lên tiếng nói để đưa ra giải pháp cho những nhà máy nhiệt điện, thủy điện đang dần hủy hoại môi trường Việt Nam.

Biến đổi khí hậu là một trong những vấn đề quan trọng nhất mà cả nhân loại phải đối mặt, bởi nó ảnh hưởng đến nhiều mặt của cuộc sống, sức khoẻ và sinh kế của người dân. Con người là nguyên nhân của biến đổi khí hậu và chính con người phải giải quyết nó, ngay bây giờ.

Biến đổi khí hậu đã gây ra những hiện tượng thời tiết khắc nghiệt, hạn hán khu vực, thay đổi sinh thái, mực nước biển dâng, thiệt hại nông nghiệp, di dân, và bệnh tật. Những người nghèo là đối tượng dễ bị tổn thương nhất của biến đổi khí hậu.

Nhiều người trong chúng ta quan tâm đến con cháu thế hệ tương lai và thế giới mà chúng sẽ thừa hưởng. Chúng ta cần phải tích cực áp dụng những loại hình kinh doanh và công nghệ mới như năng lượng tái tạo, điện mặt trời… để có thể giảm mức độ thiệt hại do biến đổi khí hậu, đồng thời cung cấp các khu vực kinh doanh đầu tư và cơ hội việc làm mới.

Lớp luật đã giúp tôi hệ thống, hiểu tôi cần gì và muốn gì trên con đường đấu tranh sau này. Có lẽ hơi lan man nhưng tôi luôn có thể thao thao bất tuyệt khi nói về các vấn đề môi trường.

Thầm cám ơn những gì mà VOICE đã dành cho tôi.