“Các nhà hoạt động trong nước nên chú tâm vào những nhu cầu hàng ngày của người dân” – ThS. Nguyễn Gia Dương

– Điều gì khiến anh chấp nhận lời mời sang VOICE giảng dạy?

Tôi nghĩ rằng dân chủ không chỉ được gầy dựng qua những cơ cấu hay đạo luật mà thái độ dân chủ phải ăn sâu vào cách hành xử và thói quen của mỗi người. Chính vì vậy, đào tạo là những đoạn đường không thể thiếu trong quá trình xây dựng một xã hội dân chủ.

Chương trình đào tạo của VOICE nhằm gầy dựng một xã hội dân sự (XHDS) mạnh mẽ, độc lập và năng động tại Việt nam. Do đó, tôi muốn đóng góp một phần nhỏ vào tiến trình này.

– Anh suy nghĩ như thế nào về chương trình đào tạo của VOICE cho các nhà hoạt động Việt Nam?

Trong quá trình xây dựng một chương trình đào tạo, VOICE đã có được nhiều sáng kiến về những bộ môn cần thiết cho các nhà hoạt động Việt Nam. Tuy nhiên, có lẽ, những bộ môn mang tính thực tiễn vẫn còn chưa đủ. Vấn đề này đã được VOICE nhận thức và đang cố gắng khắc phục. Trong một tương lai gần, tôi hy vọng rằng chương trình đào tạo của VOICE sẽ bài bản, chuyên nghiệp và thực tiễn hơn nữa.

– Anh có cảm nghĩ gì về các bạn học viên hiện đang học ở VOICE?

Tôi nhận thấy, các học viên trong khóa hiện này có kỹ năng và kiến thức rất tốt. Tuy nhiên, đó không phải là phần quan trọng nhất đối với cá nhân tôi. Việc khiến tôi lạc quan là kỹ năng và kiến thức của học viên được nâng cao qua từng khóa.

– Điều gì anh mong muốn truyền đạt nhất cho các bạn học viên?

Thông điệp quan trọng nhất mà tôi muốn truyền đạt cho học viên đó là một tinh thần, một thái độ mở, khách quan, và một cách đối nhân xử thế ôn hòa ngay khi chúng ta có những cuộc tranh luận thật gay gắt. Đó là một thái độ dân chủ mà mỗi chúng ta cần có, vì không ai có độc quyền lẽ phải cả.

– Anh hy vọng điều gì ở các bạn học viên khi họ trở về Việt Nam làm việc?

Hy vọng thì rất nhiều. Tôi hy vọng rằng, các bạn sẽ là những cánh chim đầu đàn, là những người lãnh đạo giỏi khi về Việt Nam. Các bạn có thể chia sẻ lại những điều hay cho các nhà hoạt động ở Việt Nam chưa có cơ hội xuất ngoại. Vì các bạn đã chính mắt tận tay nhận thức được cái hay, cái tinh tế của một xã hội dân chủ. Tôi cũng hy vọng rằng, với hành trang mà họ đã gầy dựng được sau khóa huấn luyện, họ sẽ có những hoạt động hữu hiệu hơn khi trở về Việt Nam. Và còn rất nhiều hy vọng tôi không kể hết ở đây.

– Anh có thể chia sẻ những điểm quan trọng nhất trong môn Chính trị châu Âu và Vận động ở châu Âu không? Có điểm gì mới so với khóa học trước?

Tôi muốn nhấn mạnh 3 điểm quan trọng nhất:

Thứ nhất, hiểu được cơ cấu và luật pháp của những quốc gia thuộc Liên minh châu Âu;

Thứ hai, nắm vững những khía cạnh văn hóa, tập quán của đời sống chính trị tại châu Âu;

và thứ ba, điều quan trọng nhất, rút ra được các bài học cho đất nước Việt Nam.

Khóa học này, tôi mở rộng thêm phần Liên minh châu Âu, đề cập đến những quốc gia như Pháp, Đức và Anh – những thành viên kỳ cựu của Liên minh châu Âu. Chúng tôi cũng chú trọng nghiên cứu về những vấn đề nổi bật nhất tại châu Âu hiện nay như Brexit, hiện tượng biểu tình Áo Vàng tại Pháp.

Giang-vien_thac-si-Nguyen-Gia-Duong_Thu-ba-tu-trai-sang-Van-dong-EU-Chau-Au-VIETNAM-VOICE
Thạc sĩ Nguyễn Gia Dương (ở giữa) trong một chuyến vận động Liên minh châu Âu cùng phái đoàn VOICE.

– Theo anh, vận động có tác động như thế nào đến việc phát triển XHDS ở Việt Nam hiện nay?

Vận động là một hình thức tăng cường và hỗ trợ việc xây dựng một XHDS mạnh mẽ, độc lập và năng động. Nhưng vận động là một quá trình lâu dài chứ không thể có kết quả tức thời. Hơn nữa, tác động của vận động khó có thể đo lường được. Chính vì vậy, người đi làm vận động cần phải kiên trì và không mất định hướng. Mục tiêu cuối cùng vẫn là xây dựng một đất nước dân chủ dựa trên một xã hội dân sự lành mạnh.

– Anh có thể điểm qua một số công việc vận động mà anh đã làm? Thành quả đạt được và những khó khăn trong quá trình anh đi vận động là gì?

Quá trình vận động của tôi bắt đầu từ việc tiếp xúc và thuyết phục một số cơ quan địa phương (tỉnh, xã) liên quan đến vấn đề cư trú của người Việt Nam và những vấn đề gián tiếp liên quan đến tình hình của đất nước Việt Nam. Sau đó, VOICE đã giúp tôi mở rộng quy mô hoạt động đến phương diện quốc gia. Và hiện tại, chúng tôi chú tâm vào việc vận động các cơ chế thuộc Liên minh châu Âu trên những đề tài cụ thể như: Tự do mậu dịch, Tự do nghiệp đoàn…

– Theo anh, các nhà hoạt động có thể làm những công việc vận động nào ở trong nước? Và anh có lời khuyên gì cho họ không?

Tôi quan niệm rằng, các nhà hoạt động trong nước nên chú tâm vào những nhu cầu hằng ngày của người dân (như ô nhiễm môi trường, tệ nạn ấu dâm, giáo dục và các tệ nạn xã hội). Những sinh hoạt như trên sẽ giúp người dân hiểu sức mạnh của mình thông qua việc đòi hỏi chính quyền đáp ứng những quyền lợi chính đáng của họ. Sự đồng cảm sẽ nảy sinh giữa các nhà hoạt động với người dân để trở thành một sự liên kết chặt chẽ.

– Anh nghĩ sao về những khó khăn, triển vọng của phong trào phát triển xã hội dân sự trong vài năm tới?

Khó khăn lớn nhất của phong trào vẫn là thái độ của nhà cầm quyền. Tuy nhiên, sự ù lì của đại đa số người dân cũng là một trở ngại lớn. Vì lý do đó, phong trào cần tập trung vào những công tác nhằm tạo được sự đồng cảm giữa số đông người dân và các nhà hoạt động.

Triển vọng lớn vẫn là khả năng mà phong trào đã tích lũy được trong hơn 20 năm qua. Những thất bại cũng như những thành công đều là những viên gạch xây dựng nền tảng để phong trào vươn lên và lớn mạnh. Hơn nữa, phong trào ngày càng quy tụ đông đảo những con người có tiềm năng, có ý chí và có được một nhận thức rõ ràng về một xã hội dân sự mà đất nước chúng ta cần có.

– Anh đánh giá như thế nào về vai trò của cộng đồng hải ngoại trong việc phát triển xã hội dân sự?

Tôi cho rằng, cộng đồng hải ngoại đóng một vai trò khá quan trọng vì họ là cặp mắt nhìn xa và cánh tay với ra ngoài của một đất nước. Họ nhận thức được điều hay, nắm bắt được cái tốt của thế giới. Do đó, chuyển tải những cái hay mang về cho đất nước vẫn là vai trò của đồng bào hải ngoại.

– Theo anh, làm thế nào để người trong nước và hải ngoại gắn kết với nhau hơn trong việc thúc đẩy xã hội dân sự trong nước?

Để tạo được sự gắn kết giữa người trong nước và người ngoài nước cần có nhiều VOICE hơn nữa, cần có những tổ chức dân sự huy động được tài lực, tiềm lực của đồng bào hải ngoại để huy động được khả năng và ý chí của đồng bào trong nước, đặc biệt là giới trẻ.

– Còn điều gì anh muốn chia sẻ nữa không?

Mọi khó khăn, mọi chướng ngại đều có thể được san bằng với điều kiện là tạo được một nhịp cầu giữa hai khối: người Việt trong và ngoài nước. Chính vì vậy, là người Việt Nam, dù ở trong nước hay ngoài nước cần giữ ý chí kiên định trong một tinh thần thông cảm nhau và hợp tác với nhau.

Giang-vien_thac-si-Nguyen-Gia-Duong-Van-dong-EU-Chau-Au-VIETNAM-VOICE-3